DE BASIS is een product dat DEN in 2007 lanceerde om de kwaliteit van digitalisering en digitale dienstverlening door de erfgoedsector te bevorderen. DE BASIS vormt een set van minimale eisen voor de digitalisering van erfgoed die publieksgericht, toekomstvast en interoperabel is. Op dit moment zijn vier aspecten voor digitale dienstverlening in DE BASIS gestandaardiseerd.

Gebruik

DE BASIS heeft bijgedragen aan bewustwording van het belang van standaarden bij erfgoedinstellingen en andere belanghebbenden; het maakt het proces van standaardisatie concreet. DE BASIS stimuleerde voorlopers op het gebied van digitalisering om hun praktijkervaringen te documenteren en te delen. Als gezamenlijk richtpunt heeft DE BASIS beleidsontwikkeling voor open innovatie en de samenwerking in de sector ondersteund. Werkprocessen werden beter vergelijkbaar, infrastructuur meer verbonden, collecties uitwisselbaar. Fondsen en subsidieprogramma’s zoals Digitaliseren met Beleid gebruikten DE BASIS als kwaliteitscriterium. DE BASIS verbeterde erfgoedprofessionals in hun rol als opdrachtgever. Leveranciers speelden daar op in door met hun producten en diensten te voldoen aan de DE BASIS.

Totstandkoming

De samenstelling van DE BASIS is gebaseerd op de kennis en ervaring van ICT-professionals uit het culturele veld. Bij de vaststelling van DE BASIS werd gewerkt met een open procedure, losjes gebaseerd op de werkwijze van erkende organisaties op het gebied van standaardisering. De adviesraad van DEN bewaakt het hele proces en zorgt voor goede vertegenwoordiging uit de erfgoedsector. Technologische en vakinhoudelijke ontwikkelingen maakt herziening van delen van DE BASIS wenselijk. Waar mogelijk heeft DEN die herziening georganiseerd. Zo is in 2013 DE BASIS voor vindbaarheid geactualiseerd en opnieuw vastgesteld. Ook is DE BASIS voor vervaardiging tussen 2014 en 2015 in samenwerking met Packed in Vlaanderen herzien. In 2017 is bij de herziening van DE BASIS voor auteursrechtenbeleid ook rekening gehouden met de uitbreiding van de doelgroep van DEN naar de kunsten. Delen van DE BASIS (beschrijven, presentatie, vervaardiging van geo-informatie) zijn verouderd en daarom nu niet meer beschikbaar via de DEN -website.

Spin-off

Adviseurs, ICT-leveranciers en financieringsfondsen hebben DE BASIS op verschillende manieren helpen ontwikkelen en implementeren. In 2014 heeft DEN in opdracht van het erfgoedveld en met steun van OCW de mogelijkheid onderzocht om DE BASIS om te vormen tot officieel keurmerk. Uiteindelijke is besloten voor verdere standaardisering vast te houden aan zelfregulering en is het Toetsingsmodel als ondersteunend product door DEN ontwikkeld.

De kennis en ervaring in de erfgoedsector opgedaan door het werken met DE BASIS vormt een fundament onder de nationale strategie digitaal erfgoed. Vanaf 2015 werkt het Netwerk Digitaal Erfgoed onder regie van het ministerie van OCW aan de Digitaal Erfgoed Referentie Architectuur; ook een instrument om standaardisatie te stimuleren. Een doorontwikkeling van de huidige versie 2.0 van de DERA, zal standaarden voorschrijven. In andere sectoren waar de overheid een belangrijke speler vormt, is het werken onder architectuur een succesvol sturingsinstrument gebleken.

Download Created with Sketch.
Nationale Strategie Digitaal Erfgoed

Deze strategie biedt een perspectief op de ontwikkeling van een landelijke, sectoroverstijgende infrastructuur van voorzieningen voor digitaal erfgoed.

Toekomst

De behoefte aan gedragen standaardisatie bij digitale activiteiten blijft bestaan. Zo werkt DEN met AVA-net aan een toekomst voor DE BASIS voor vervaardiging van Audiovisueel. In 2019 is er meer informatie beschikbaar om samen met partners in de erfgoedsector een weloverwogen besluit te nemen of DE BASIS herzien moet worden. Ook wil DEN op termijn kijken om DE BASIS ook voor de kunstensector en liefst cultuursectorbreed te formuleren. Dit kan DEN doen als ze samen met kunstinstellingen stappen heeft gezet in de manier waarop zij in hun werkpraktijk digitale toepassingen het beste in kunnen zetten om hun doelstellingen te behalen. Daarom wil DEN voor een beslissing over de toekomst nauw samenwerken met belanghebbenden, zoals het ministerie van OCW, het Netwerk Digitaal Erfgoed, ICT-leveranciers en financieringsfondsen. Daarbij kijken we ook naar mogelijkheden om praktische voorbeelden van en ondersteuning bij het werken volgens DE BASIS in het netwerk aan te bieden. Voorlopig bieden we voor de continuïteit DE BASIS als downloads op onze website aan.

Downloads

Download Created with Sketch.
DE BASIS voor auteursrechtenbeheer

DE BASIS voor auteursrechtenbeheer helpt je bij het regelen van de auteursrechten en andere rechten wanneer je je digitale collecties (born digital of gedigitaliseerd) wilt publiceren.

Download Created with Sketch.
DE BASIS voor vervaardiging van audiomateriaal

In DE BASIS voor vervaardiging van audiomateriaal zijn de minimumeisen vastgelegd voor het maken van een digitale kopie van audiodragers.

Download Created with Sketch.
DE BASIS voor vervaardiging van beeld

In DE BASIS voor vervaardiging van beeld zijn de minimumeisen vastgelegd voor het maken een digitale foto of scan van een analoog erfgoedobject.

Download Created with Sketch.
DE BASIS voor vervaardiging van tekst

De richtlijnen in DE BASIS voor de vervaardiging van digitale tekst zijn primair bedoeld voor het creëren van digitale tekst, die zowel voor mens als machine leesbaar en doorzoekbaar is. Het gaat daarbij zowel om gedigitaliseerde als digitaal geboren teks

Download Created with Sketch.
DE BASIS voor vervaardiging van videomateriaal

In DE BASIS voor vervaardiging van videomateriaal zijn de minimumeisen vastgelegd voor het maken van een digitale kopie van videodragers.

Download Created with Sketch.
DE BASIS voor vindbaarheid

DE BASIS gebruikt het begrip 'vindbaarheid' voor de situatie waarin digitale objecten en bijbehorende metadata zodanig worden aangeboden, dat zij voor mens en machine bereikbaar, uniek identificeerbaar en herbruikbaar zijn.

Download Created with Sketch.
DE BASIS voor digitale duurzaamheid

In DE BASIS voor digitale duurzaamheid zijn de minimale eisen vastgelegd die aan iedere erfgoedinstelling gesteld kunnen worden op het gebied van digitale duurzaamheid.

Thema's
Deel dit artikel