Direct naar de inhoud Direct naar het menu Direct naar de zoekfunctie Direct naar de footer

Stappenplan: publieksonderzoek doen met behulp van microsurveys

Wanneer je onderzoek wil doen naar publieksbeleving bij online aanbod, kun je diverse methoden gebruiken. Een van die methoden is een microsurvey. DEN onderzocht de mogelijkheden die dit biedt in een pilot, samen met vijf kunst-, cultuur- en erfgoedinstellingen. In een eerder artikel beschreven we wat een microsurvey is en wat de methode kan opleveren.

Een valkuil bij het formuleren van een hoofdvraag is dat veel mensen een brede of erg abstracte onderzoeksvraag hebben. Een microsurvey blijkt vooral inzichten op te leveren voor een concrete vraag die gaat over één specifieke digitale activiteit. Hoe preciezer de vraag, hoe meer inzichten het oplevert. Op basis daarvan kunnen organisaties hun activiteiten aanpassen. Kortom: vraag alleen naar datgene waar je ook echt iets mee verwacht te gaan doen.

Wanneer je een concrete onderzoeksvraag hebt en een microsurvey wil inzetten om die te onderzoeken, kun je de volgende stappen doorlopen.

1. Kies een tool


Er zijn verschillende (commerciële) aanbieders van software om microsurveys mee uit te zetten. De meeste abonnementen kosten tussen de €50,- en €150,- per maand, afhankelijk van de aanbieder en hoe uitgebreid de tool is [NB: kosten zijn geïnventariseerd in juni 2020]. Daarnaast raden we aan om bij het vergelijken van aanbieders te letten op deze zaken:

  • waarborging van de AVG
  • een bedrijf dat in Europa is gevestigd en onder Europese wetgeving valt
  • de mogelijkheden die de tool biedt en in hoeverre die aansluiten bij je wensen
  • de kosten
  • de gebruiksvriendelijkheid.

Bij de meeste aanbieders kun je gratis een testaccount aanvragen om de mogelijkheden te bekijken. Ook de pagina met FAQ’s die de meeste bedrijven hebben, levert inzicht over de functionaliteit van een tool.

2. Stel de juiste vragen aan je publiek


Als het goed is heb je vooraf al bepaald wat je wil onderzoeken, wat je hoofdvraag is en vervolgens vastgesteld dat een microsurvey je hier inzichten in kan bieden. Formuleer op basis hiervan enkele vragen om aan je publiek te stellen. Stel niet teveel vragen, wij adviseren om drie tot vijf vragen te gebruiken in één survey. Op die manier dwing je jezelf om tot de kern te komen en is er ook meer kans dat bezoekers de vragenlijst helemaal invullen. Het maakt bovendien de verwerking van de resultaten overzichtelijker. Je kunt altijd later een nieuwe survey uitzetten voor vervolgonderzoek of om een andere vraag te beantwoorden.

In de pilot onderzochten de instellingen de publieksbeleving bij specifieke online activiteiten, zoals een digitale workshop en optredens van artiesten tijdens een festival. Microsurveys geven de mogelijkheid om vragen op een specifieke pagina te tonen en zo heel precies naar die context te vragen. Houd daar rekening mee in je vragen. Wat zien je bezoekers op dat moment, wat hebben ze net beleefd?

3. Opening en afsluiting van de vragenlijst


Hoe persoonlijker hoe meer respons, zo bleek tijdens de pilot. Twee instellingen bevroegen specifieke en betrokken groepen, namelijk vrijwilligers bij een onderzoeksproject en mensen die een inhoudelijke vraag hadden gesteld. Een andere instelling startte de microsurvey met een persoonlijke boodschap: ‘Onze directeur [naam] wil u graag iets vragen’.

Het helpt ook om de relevantie van het onderzoek duidelijk te maken aan het begin; ‘hiermee helpt u ons om […]’. Aangeven hoeveel tijd het de bezoeker kost of hoeveel vragen er worden gesteld helpt om mensen duidelijk te maken waar ze aan beginnen en dat het niet veel van ze zal eisen.

Vergeet ook niet om de survey af te sluiten met een bedankje voor het meedoen. Verwacht je na de microsurvey nog vervolgvragen te hebben of eventueel diepte-interviews te gaan houden, dan kun je mensen vragen of ze hier aan mee willen werken en hun e-mailadres willen achterlaten. Vraag dit alleen als je er ook echt iets mee gaat doen en verzamel geen persoonsgegevens zonder reden.

4. Wie bevragen en op welk moment?


Het maakt uit wie je ondervraagt en op welk moment. Je wil bijvoorbeeld niet een livestream van een dansvoorstelling onderbreken om de vragen te stellen, maar mensen wel graag ‘opvangen’ vlak na de beleving. In sommige gevallen kun je heel precies een bepaalde groep mensen ondervragen omdat die de kennis hebben die je nodig hebt.

Tijdens de pilot koos Streekarchief Gooi- en Vechtstreek er bijvoorbeeld voor om alleen de groep vrijwilligers te bevragen die mee hadden gedaan aan hun crowdsourcingproject. Deze groep werd gevraagd naar hoe het project was verlopen, met welke verwachtingen zij meededen en hoe ze daarin nog beter tegemoet kunnen worden gekomen. Herinneringscentrum Kamp Westerbork stuurde een survey aan mensen die hen per e-mail een inhoudelijke vraag hadden gesteld, om te achterhalen wat deze mensen nodig hebben om tot een antwoord op een (onderzoeks-) vraag te komen. Het Erfgoedfestival en de Nederlandse Dansdagen lieten de survey zien aan iedereen die een bepaalde livestream volgde. Het Mauritshuis bevroeg mensen die ten minste één video van de workshop hadden bekeken.

Wat goed bleek te werken, was om de timing van de pop-up te verbinden aan de gemiddelde sessieduur van bezoekers, informatie die je uit Google Analytics kunt halen. Een andere succesvolle manier was om de pop-up zo in te stellen dat deze verschijnt op het moment dat iemand de pagina verlaat.

5. Start de survey


Nu ben je er klaar voor; de survey kan live!

Technisch moet er meestal een stukje code worden toegevoegd aan je website om de pop-up te laten verschijnen. De diverse aanbieders van microsurveys hebben FAQ’s en helpdesks voor als je er niet uit komt. Je kunt ook even overleggen met de ontwikkelaar of beheerder van je website wat er mogelijk is en dit mee laten wegen in de keuze voor een aanbieder.

De survey kun je online zetten tijdens een bepaalde periode, bijvoorbeeld voor de duur van een online festival. Je kunt het ook een aantal keer herhalen of dezelfde vragen bij verschillende activiteiten stellen om groepen bezoekers met elkaar te vergelijken.

Tijdens de looptijd zou je nog kleine aanpassingen kunnen doen zoals het moment waarop de survey verschijnt. Het Herinneringscentrum Kamp Westerbork en Archief Gooi en Vechtstreek besloten daarnaast specifieke groepen gebruikers persoonlijk te benaderen.

6. Na afloop: Resultaten verwerken

Hopelijk krijg je veel responses op de vragenlijst die je hebt uitgezet. Hoe ga je de resultaten vervolgens verwerken? De microsurveytool die wij tijdens de pilot gebruikten gaf de mogelijkheid om de uitkomsten te downloaden als CSV bestand of als XLS. Tijdens de pilot werden Microsoft Excel en Google Sheets gebruikt om de resultaten mee te verwerken. Wanneer je verschillende gegevens met elkaar wil vergelijken, kun je een draaitabel maken, een eenvoudige draaitabel maak je zo:

In Excel of Google Sheets

●      Open het bestand in Excel of Google Sheets. Wij gebruikten Google Sheets, in Excel heten bepaalde functionaliteiten net anders.

●      Maak een kopie van het werkblad met de resultaten, zodat je de ‘ruwe data’ behoudt

●      Selecteer de bovenste rij met de titels van de kolommen:

●      Klik in het menu op <Data> of <Gegevens>

●      Klik vervolgens op <Create a filter> of <Filter>

●      Er verschijnen omgekeerde driehoekjes in alle velden op de bovenste rij, dit betekent dat je kunt filteren

●      Klik op een driehoekje en klik op <Sort A -> Z>

●      Je kunt nu alle rijen met lege velden, waar geen reacties zijn ingevuld, uit de lijst verwijderen. Op deze manier kun je ook de gegevens die je zelf hebt ingevuld, of door collega’s zijn ingevuld, verwijderen

●      Klik weer op <Data>

●      Klik op <Pivot table>

●      Klik op <New Sheet>

●      Er opent zich een nieuwe sheet:

●      Aan de rechterkant van de sheet kun je gegevens uit je survey gaan invoeren:

●      Hier kun je gaan spelen met het invoeren van je data, en verschillende antwoorden naast elkaar laten verschijnen op de sheet

Bespreek de resultaten met collega’s, vraag of ze nog iets willen weten zodat je eventueel nog andere vergelijkingen kan maken die relevant zijn voor hen. Verwerk de resultaten in een presentatie, een rapportage of bespreek het informeel met elkaar. Denk terug aan de hoofdvraag: wat ben je dankzij de survey te weten gekomen? Is het nodig om op basis hiervan je aanbod aan te passen of nieuwe digitale activiteiten te ontwikkelen? Wat blijkt goed te werken?

Misschien geven de uitkomsten voor jouw organisatie aanleiding tot meer onderzoek. Er zijn nog andere manieren om je publiek te bevragen. Daarover lees je meer in onderstaande artikelen.

DEN blijft de mogelijkheden verkennen van publieksonderzoek naar digitaal publiek en we horen graag jullie ervaringen op dit gebied. Vertel het ons door een mail te sturen aan: sophie.heijkoop@den.nl

Sophie Heijkoop

Sophie Heijkoop

Adviseur

Sophie werkt als adviseur bij DEN. Haar aandachtsgebieden zijn onder andere digital storytelling en publieksdata. Eerder werkte Sophie in de museumwereld op het gebied van digitale educatie.

Thema's
Deel dit artikel

This website is automatically translated by Google Translation. Some translations might not be correct.