Een weg met pijlen van bovenaf gezien. In het midden ligt een persoon. Doordat het van bovenaf is gefotografeerd geeft het een abstract effect.

Wat vindt jouw publiek? 5 methodes om dit te onderzoeken

Kennis over je publiek vormt de kern voor je visie en strategische besluiten. Hoe beleven bezoekers je aanbod? Kan digitaal aanbod van meerwaarde zijn voor je bezoekers? En hoe kun je het publiek ook in de toekomst blijven bereiken? Je komt erachter met publieksonderzoek.

6 min. lezen

Publieksonderzoek kan verschillende vragen beantwoorden. Bijvoorbeeld over je bezoekers zelf of hun gebruikersprofiel, maar ook over hun waardering of evaluatie van je aanbod en behoeften of motivaties om wel of geen gebruik te maken van je diensten. Het type onderzoek dat je doet, is afhankelijk van de vraag die je wil onderzoeken.

Kwantitatief of kwalitatief

Vragen over bezoekers of het gebruikersprofiel beantwoord je met kwantitatieve data, bijvoorbeeld via een survey of data-analyse. Waardering kun je kwantitatief en kwalitatief bevragen, door middel van een rapportcijfer of interview. Behoeften en motivaties kun je het best achterhalen met kwalitatieve onderzoeksmethodes, zoals diepte-interviews of gebruikerstesten.

Onderzoek je meerdere vragen? Combineer dan verschillende onderzoeksmethodes.

5 veelgebruikte methodes voor publieksonderzoek

1. Data-analyse

Via de statistieken van je website of kanalen krijg je inzicht in je gebruikers. Statistieken helpen je bij het in kaart brengen van je doelgroepen, bezoekersaantallen en hun voorkeuren.

Tip: begin klein, voer een paar veranderingen door na het analyseren van de data en bekijk een maand later het resultaat.

In de praktijk
De Anne Frank Stichting ontdekte met data-analyse hoe ze de website konden verbeteren. Zo pasten ze de ticketsectie aan, het op één na belangrijkste onderdeel van de website. Ze signaleerden namelijk dat bezoekers slechts één type ticket kochten, ook al waren er meerdere soorten beschikbaar. Dit gedeelte van de website werd anders ingedeeld. Er werd een pagina toegevoegd die alle ticketopties toont. In plaats van ‘koop een ticket’ zetten ze er ‘kies een ticket’. Al in een paar dagen schoot het bezoek omhoog: bezoek van de Engelse ticketsectie werd tien keer zo hoog. De Nederlandse versie werd bijna 4,5 keer vaker bezocht.

Statistieken Anne Frank Stichting - AFS
Het aantal paginabezoeken nam enorm toe na aanpassingen aan deze sectie van de website van de Anne Frank Stichting. Afbeelding verkregen via Anne Frank Stichting.

2. (Micro)surveys

Een survey of vragenlijst gebruik je om gericht iets te leren over je bezoekers. In een microsurvey stel je slechts een paar korte vragen over een heel specifiek onderwerp. Hiermee verhoog je de respons, omdat bezoekers het simpel en snel in kunnen vullen.

Tip: iedere vraag is er één te veel. Bedenk of je echt iets kunt met de antwoorden en schrap waar mogelijk.

In de praktijk
Visit Gooi & Vecht organiseerde samen met een aantal culturele instellingen een erfgoedfestival. Via een pop-up op hun website vroegen ze bezoekers naar hun ervaring en waardering van het festival. Daarmee ontdekten ze dat het festival veel nieuwe bezoekers trok en dat er kansen liggen om herhaalbezoek te stimuleren.

3. Focusgroep

In een focusgroep ondervraagt een moderator meerdere mensen tegelijkertijd. Ze vertellen hoe zij het aanbod beleven en geven adviezen. Focusgroepen geven inzicht in verschillende belangen en perspectieven van een groep gebruikers.

Tip: focusgroepen kunnen zowel online als fysiek plaatsvinden. Maak het interactief door voorbeelden of opdrachten te geven.

In de praktijk
In Vlaanderen werd onderzoek gedaan naar cultuurparticipatie tijdens en na lockdowns vanwege de coronapandemie. Naast het bevragen van meer dan 13.000 cultuurliefhebbers, spraken de onderzoekers met verschillende focusgroepen. De focusgroepen werden gebruikt om de inzichten uit de vragenlijsten te toetsen. Benieuwd naar het hele onderzoeksrapport? Ga naar de website van cultuur en media.

4. Diepte-interviews

In een diepte-interview neem je uitgebreid de tijd om een gebruiker te bevragen. Je kunt hiermee goed doorvragen en bevindingen nuanceren.

Tip: ondervraag een diverse groep voor een breed beeld van je publiek. Een vaste vragenlijst geeft structuur.

In de praktijk
Het Nationaal Museum Voor Wereldculturen voerde telefonische interviews uit met mensen die een hybride lezing bijwoonden. Ze bevroegen zowel bezoekers in het museum als mensen die de lezing via een livestream volgden. Het team kon hiermee de ervaringen van deze twee groepen vergelijken. De interviews gaven inzicht in de behoeften van het publiek. Tijdens vervolgafleveringen van de serie werden er meteen verbeteringen doorgevoerd. Met bevindingen uit het onderzoek worden ook in nieuwe projecten vorm en inhoud beter op elkaar afgestemd.

5. Gebruikerstest

Gebruikerstesten laten zien hoe gebruikers je digitale aanbod of website gebruikt. Je kunt mensen specifieke zoekopdrachten geven en kijken of ze de informatie kunnen vinden. Met deze inzichten kun je verbeteringen doorvoeren in de gebruikerservaring (UX).

Tip: doe gebruikerstesten digitaal via schermdelen of via software die bewegingen over het scherm opneemt.

In de praktijk
Het Literatuurmuseum wilde weten hoe de online tentoonstellingen worden beleefd. Door mee te kijken hoe gebruikers de tentoonstelling bekeken, leerde het museum bijvoorbeeld dat veel mensen tentoonstellingen bekijken op hun telefoon of tablet. Verder komen veel bezoekers bij de online tentoonstellingen terecht via posts op social media. Naar aanleiding hiervan brengt het museum meer gelaagdheid aan in de online presentaties, zodat er zowel binnen vijf minuten als bij een langer bezoek genoeg te beleven valt.

Deel dit artikel

Portretfoto van Sophie, een lachende vrouw met kort roodblond haar en een bril. Ze draagt een groene blouse.

Sophie Heijkoop is gespecialiseerd in digitale cultuureducatie, maar houdt zich ook bezig met publieksonderzoek, digital storytelling en toegankelijkheid. Al deze onderwerpen hebben één ding gemeen: ze helpen jou je publiek te bereiken in onze digitale samenleving.

Adviseur en trainer

De DEN nieuwsbrief. Iedere maand in je inbox.

Tips, inspiratie en kennis over het onderzoeken van je publiek en onze andere onderwerpen.
Schrijf je in