Direct naar de inhoud Direct naar het menu Direct naar de zoekfunctie Direct naar de footer

Educatieve apps voor het digibord: Ervaringen van het Koninklijk Concertgebouworkest en Het Nationale Ballet

Wanneer kies je als culturele instelling voor het maken van een educatieve app? En hoe zorg je ervoor dat deze aansluit bij jouw educatievisie en -doelen én de wensen van het onderwijs? Het Koninklijk Concertgebouworkest en Het Nationale Ballet maakten digibord-apps met Uitgeverij Follow a Muse. Ze deelden hun ervaringen en tips met DEN.

Apps voor cultuur en erfgoed

Het Koninklijk Concertgebouworkest heeft digibord-apps voor alle groepen van het primair onderwijs. De basis van iedere app is een klassiek muziekstuk zoals ‘Peter en de Wolf’ of ‘Romeo en Julia’. Het Nationale Ballet maakte een digibord-app rondom het verhalende ballet ‘Coppelia’.

Beide instellingen werkten samen met non-profit Uitgeverij Follow a Muse. Zij maken digibord-apps, waarbij beleving en interactie centraal staan, met als uitgangspunt muziek, dans, beeldende kunst en erfgoed.

Bekijk 2 voorbeelden

Wat is de meerwaarde van ecudactieve apps?

Je leest het in ons interview hieronder met:

Het Nationale Ballet: Christine Timmer - Uitvoerend producent Educatie, Participatie en Programmering

Koninklijk Concertgebouworkest: Lili Schutte - Manager educatie

Uitgeverij Follow a Muse: Klazien Brummel – Directeur/bestuurder en Berlinda Kerkhof - Directeur/bestuurder

Waarom hebben jullie ervoor gekozen om deze apps te maken?

Christine: ‘Ons doel is om mensen op een laagdrempelige manier kennis te laten maken met ballet en opera.’

Lili: ‘Het Concertgebouworkest wilde het orkest en de muziek laagdrempelig en op hoge kwaliteit aan te bieden aan zoveel mogelijk kinderen.’

Klazien: ‘We vertalen een kunstwerk naar een educatief project en bieden een compleet lespakket.’

Uit onderzoek van DEN blijkt dat een fysieke voorstelling of tentoonstelling zich niet goed één-op-één laat vertalen naar video’s. Digitale en fysieke concepten zijn anders, én kunnen elkaar versterken. Wat zijn jullie ervaringen hiermee?

Christine: ‘We hebben ontdekt dat er een ander en nieuw publiek kan worden bereikt. Dat vergt een nieuwe manier van programmeren en produceren. We kijken anders naar projecten, we denken van tevoren na over wat er wordt opgenomen, of er een livestream komt. Vroeger namen we alleen op voor registratie, om de choreografie vast te leggen en niet om publiek te laten genieten.’

Lili: ‘We organiseren schoolconcerten rondom de apps en ook onze familieprogrammering sluit er bij aan. Scholen kunnen met de app in de klas aan de slag gaan, daarna vindt het schoolconcert plaats. Dat is dan een feest van herkenning voor de leerlingen.’

Berlinda: ‘De apps worden op ruim 3000 scholen gebruikt. Soms zoeken scholen contact met lokale muziekensembles die met hun optredens aansluiten bij de inhoud van de apps. En andersom, het Noord Nederlands Orkest gebruikte bijvoorbeeld de Carnaval de dieren-app ter voorbereiding op een schoolconcert.  Dat is ook onze opzet; de muziek van het Concertgebouworkest is op scholen door heel Nederland te horen. Daarom stimuleren wij het gebruik bij ICC’ers en lokale partijen.’

Christine: ‘Wij zijn er heel erg voor dat de scholen ook de deur uit gaan en ballet ervaren. We zijn geen voorstander van alleen digitale educatie.’

Klazien: ‘Het kunstwerk is altijd het hart van onze digibord-apps. Ons doel is om een kennismaking te bieden, die smaakt naar meer. We wijzen scholen op de mogelijkheden van een bezoek en proberen verbindingen te leggen, ook met vakdocenten voor verdiepende lessen.

Christine: ‘De app biedt ook meer bereik. Wij gaan op tournee, maar je komt toch niet in ieder klein dorp. Met de app kunnen leerlingen toch kennis maken met ons.’

Collage met foto's van verschillende klassen die interacteren met digibord-apps
© Uitgeverij Follow a Muse
Impressies in de klas
Aansluiten bij de behoeften van het onderwijs is essentieel om digitaal aanbod te laten landen in de klas. Hoe pakken jullie dat aan?

Berlinda: ‘Onze doelgroep is de groepsleerkracht. Zij moeten met de apps kunnen werken ook al zijn ze geen vakspecialist. Daarom zijn de apps een compleet pakket met lesbrieven en kant-en-klaar materiaal.’

Klazien: ‘We sluiten ook aan bij de leerdoelen van SLO, het landelijk expertisecentrum voor het curriculum. Daardoor is het voor groepsleerkrachten makkelijk om de digibord-apps naast een methode te gebruiken en een verdiepingsslag te maken of lesstof te vervangen. Daarnaast werken we altijd met een klankbordgroep, waar groeps- en vakleerkrachten in zitten. Ook testen we onze digibord-apps uitvoerig in klassen voordat we ze lanceren.’

Christine: ‘Op scholen is dans vaak een los project. Leerkrachten vinden dans bovendien heel spannend, ze weten niet goed hoe ze ermee aan de slag moeten. De app geeft ze handvatten. Je kunt er een heel programma omheen maken of alleen een energizer gebruiken.’

Lili: ‘Bij veel expressieve vakken is er inderdaad handelingsverlegenheid.’

DEN pleit voor meer samenwerking en uitwisseling binnen de sector. Kunnen jullie vertellen wat jullie ervaringen zijn met interne en externe samenwerking?

Lili: ‘Vanuit het Concertgebouworkest hebben we al een langere relatie met Follow a Muse, de eerste digibord-app maakten we negen jaar geleden ter ere van ons jubileum.’

Christine: ‘Bij ons was Ted Brandsen, onze choreograaf en directeur, meteen fan. We hadden onze dansers nodig voor een draaidag en bij de lancering.’

Berlinda: En omdat Ted vanaf het begin was aangehaakt, gingen gesprekken over licenties en het inbrengen van materiaal gemakkelijk.’

Berlinda: ‘We werken met gedeeld eigenaarschap. De video is van Het Nationale Ballet. Follow a Muse ‘leent’ deze voor zeven jaar voor in de app. De instellingen brengen tijd, materiaal en kennis. Wij bieden expertise en projectbegeleiding. We zoeken samen naar subsidies voor de ontwikkeling. En we hebben een team van experts op het gebied van storytelling, lesbriefontwikkeling, illustratie en animatie.’

Welk advies geven jullie anderen die digitale educatieve programma’s willen maken?

Lili: ‘Om het onderwijs digitaal te bereiken hebben we geïnvesteerd in kwaliteit. Bezuinig niet op goede audio en video. De apps moeten namelijk lang meegaan en tijdloos zijn. En laat digitaal en live elkaar versterken. Het werkt: onze schoolconcerten zitten meteen vol en de apps zijn mooi en fijn om te gebruiken.’

Christine: ‘Neem de tijd om de inhoud te maken en ga niet overhaast een app maken. Formuleer heldere doelen en stel het kunstproduct centraal. Houd het heel helder en duidelijk voor de gebruiker.’

Klazien: ‘Van leerkrachten wordt verwacht dat ze eigen lesmateriaal ontwikkelen. Velen doen dat ook. Iedere leerkracht wil graag een persoonlijke draai aan lesmateriaal geven. Maar ze zijn ook overbelast en er is inderdaad sprake van ‘handelingsverlegenheid’, zoals Lili opmerkte.  Onze ervaring is, dat je leerkrachten zoveel mogelijk moet ontzorgen.’

Berlinda: ‘Investeer voor de langere termijn en zorg als veld dat niet iedereen zijn eigen ding gaat doen. Veel materiaal is versnipperd en de kwaliteit en gebruiksduur zijn beperkt. We denken graag mee, we kennen de juiste partijen.’

Christine: ‘digitaal is geen vervanging, maar een aanvulling op een live beleving. En een uitkomst voor scholen uit regio’s die echt niet kunnen komen.’

Lili: ‘Het gevaar schuilt hem in het maken van digitaal materiaal dat “hip” is, want dan dateer je het direct. Meedoen met een trend kun je beter op het podium doen dan digitaal.’

Christine: ‘Dat beaam ik, blijf bij je eigen kracht.’

Verder lezen? 

Meer informatie over de verschillende digibord-apps: https://followamuse.nl/apps/

Meer over het educatieve aanbod van het Concertgebouworkest: https://www.concertgebouworkest.nl/nl/onderwijs

Meer over het educatieve aanbod voor het PO van Het Nationale Ballet: https://www.operaballet.nl/scholen-families/primair-onderwijs

Thema's
Deel dit artikel

This website is automatically translated by Google Translation. Some translations might not be correct.