Direct naar de inhoud Direct naar het menu Direct naar de zoekfunctie Direct naar de footer

7 tips voor digital storytelling

De culturele sector zit vol met verhalen, maar hoe maak je effectief gebruik van digitale technieken om die te vertellen? Een taskforce van Europeana onderzocht voorbeelden van digital storytelling en formuleerde op basis van een aantal casestudy’s zeven tips voor digital storytelling rondom cultureel erfgoed. DEN-adviseur Sophie maakte deel uit van deze taskforce en zet ze op een rij, met als bonus een aantal persoonlijke favorieten!

Afbeelding in de header: Olvasó nő madárral,Szász Endre, Rippl-Rónai Megyei Hatókörű Városi Múzeum – Kaposvár, Hungary, CC BY


Verhalen vertellen doen mensen al eeuwen. Wanneer je daarbij gebruik maakt van digitale media zoals audio, video, afbeeldingen en immersieve technieken zoals augmented reality noemen we het digital storytelling. Dit soort media biedt mogelijkheden om verhalen te verlevendigen en interactie toe te voegen.

Immersieve technologie is een verzamelnaam voor technologieën waarmee iemand in een ervaring wordt ‘ondergedompeld’. Virtual reality (VR), augmented reality (AR) en mixed reality (MR) zijn voorbeelden van immersieve technieken.

Culturele instellingen gebruiken digital storytelling om publiek te bereiken, te inspireren en te betrekken. De beste voorbeelden van digital storytelling raken mensen op een emotioneel en persoonlijk niveau. Met de zeven tips van de Europeana taskforce wordt jouw verhaal nog beter, welke vorm je ook kiest.

Digital storytelling is simply this age-old act of storytelling but using digital media, perhaps introducing elements of images, audio, video and interactivity with the more traditional text or narrative. - Europeana as a Powerful Platform for Storytelling Report

1. Maak het persoonlijk

Persoonlijke verhalen brengen het verleden tot leven en helpen mensen om zich er mee verbonden te voelen. Vertel individuele verhalen over persoonlijke ervaringen bij historische gebeurtenissen. Laat mensen zich verplaatsen in de hoofdpersoon, hoe is het om in diens schoenen te staan?

Objecten, kunstwerken en erfgoedplekken hebben betekenis voor mensen, vertel over wie er leefden, hoe objecten werden gebruikt en waarom. Daarbij kun je ook je eigen enthousiasme over het verhaal laten zien want dat is aanstekelijk. Houd daarbij altijd rekening met de sociale, maatschappelijke en culturele context en de emoties die persoonlijke verhalen kunnen oproepen bij verschillende publieksgroepen en gemeenschappen. Wiens verhaal wordt er verteld en door wie?

Mooie voorbeelden van persoonlijke digital storytelling zijn:

Your Story, Our Story (Tenement Museum, New York) gaat over de persoonlijke verhalen van migranten en immigranten van en naar de Verenigde Staten. Mensen worden uitgenodigd hun eigen verhaal te delen, met een focus op culturele objecten en identiteit.

De relatie tussen wetenschap, geneeskunde, leven en kunst wordt onderzocht op de website Wellcome Stories (Wellcome Collection, Londen). Mensen reflecteren hier op hun eigen ervaringen op dit gebied.

The stories (Museo Archeologico Nazionale delle Marche, Italië) gaat over archeologische vondsten waarbij fictieve verhalen over de oorspronkelijke bezitters worden verteld. Op die manier krijgen bezoekers een idee van de manier waarop deze voorwerpen werden gebruikt en gewaardeerd.

Persoonlijke favoriet van Sophie: in de Podcast Van Goghs mooiste brieven vertellen bekende Nederlanders over wat hen persoonlijk raakt in de brieven van Vincent van Gogh en ze lezen fragmenten voor. Hierdoor wordt het zowel het verhaal van de schilder als de ervaringen van de verteller heel persoonlijk.

2. Stel je op als expert, maar met een informele toon

Mensen leren graag van experts, maar het moet niet als huiswerk voelen. Zoek de juiste balans tussen formeel en informeel; vermijd jargon en academisch taalgebruik maar ga ook niet op de knieën. Gebruik de kennis en kunde van erfgoedmedewerkers, educatoren en schrijvers. Zolang de inhoud feitelijk juist en onderbouwd is, kan de vorm van het verhaal experimenteel en speels zijn.

Welke verschillende groepen wil je bereiken? Denk na over de juiste toon voor je doelgroep en stel je bijvoorbeeld voor hoe je dit verhaal aan vrienden zou vertellen. Als specialistische termen onvermijdelijk zijn, leg ze dan uit. Veel instellingen werken met een stijlgids zodat iedereen dezelfde stijl en toon gebruikt. Bespreek deze gids met collega’s; is iedereen op de hoogte en passen de richtlijnen nog steeds bij hoe jullie nu het publiek aanspreken?

© Mark Smith with historical and contemporary hearing aids by Richard Sandell, RCMG - Wellcome Collection, United Kingdom - CC BY. https://www.europeana.eu/en/item/9200579/qew6v367

Enkele mooie voorbeelden van storytelling met een goede balans tussen expertise en een informele toon:

There is a bat in the library’ (Museum of English Rural Life, Reading) een verhaal over vleermuizen gekoppeld aan een grappige gebeurtenis en levendig verteld via Twitter.

The Royal Game of Ur (British Museum, Londen) in deze video spelen YouTube-presentator Tom Scott en conservator Irving Finkel een historisch spel. De conservator ontdekte de regels en door te zien hoe het wordt gespeeld, leert het publiek het spel ook kennen.

Persoonlijke favoriet: De podcast Let’s talk about Myths baby heeft een goede mix van een informele en persoonlijke noot van de maker, maar is ook een vertelling van de Griekse mythen op basis van diverse bronnen.

3. Vertel de verborgen verhalen

Er zijn allerlei verhalen uit de cultuurgeschiedenis die niet worden verteld. Door verborgen verhalen naar boven te halen, kun je mensen betrekken en een gemeenschapsgevoel aanspreken. Dit soort verhalen draagt bij aan een gevoel van identiteit en een gedeelde geschiedenis. Welke verhalen worden nergens anders verteld? Denk na over de mensen en gebeurtenissen waar je weinig of niets over hoort en geef verschillende mensen en gemeenschappen een stem.

In historische collecties zitten verborgen schatten die met digitale middelen heel goed kunnen worden uitgelicht. Het publiek zelf is ook een grote bron van ideeën. Werk samen op het gebied van culturele storytelling en zorg dat diverse stemmen gehoord worden. Dit kan ook een manier zijn om mensen te betrekken, waarbij je storytelling als middel inzet om een community te bereiken of te vormen.

Voorbeelden van verborgen verhalen:

People Not Property (Historic Hudson Valley, VS) is een interactieve documentaire over de geschiedenis en impact van de koloniale slavernij aan de hand van persoonlijke geschiedenissen.

Minority Report: The Jews of Lebanon (Arab News). In dit verhaal worden persoonlijke getuigenissen gecombineerd met foto’s en afbeeldingen over de Joodse geschiedenis van Libanon.

Hidden Histories of Exploration (Royal Geographical Society, Londen) maakt gebruik van de collectie van de Royal Geographical Societyom de verhalen te vertellen van lokale tolken, gidsen en andere intermediairs die samenwerkten met de Europeanen die hun regio bezochten.

Persoonlijke favoriet: Op Hart Amsterdam worden verhalen uit de stad verteld. Eén van de projecten is het Aids Memorial Quilt. Mensen voegen hun eigen ervaringen toe op deze website naar aanleiding van de collectie van het Amsterdam Museum.

© Polaroid Colorpack 80 Land Camera by Polaroid Corporation (Vervaardiger) - Museon, Netherlands - CC BY. https://www.europeana.eu/en/item/2021657/resource_document_museon_235351

4. Illustreer je verhaal

De cultuursector zit vol beelden, dus gebruik die voor indrukwekkende storytelling. Ook eenvoudige formats kunnen enorm worden verrijkt door tekst te combineren met afbeeldingen. Denk na over de rol van de afbeeldingen: ondersteunen ze het verhaal of spelen ze de hoofdrol? Het antwoord hierop helpt je bij het vinden van een passende vorm.

Afbeeldingen kunnen ook een moment van rust en reflectie vormen in lange teksten, waardoor die makkelijker te volgen zijn. Digitale technieken bieden mogelijkheden om in te zoomen. Maak daarom gebruik van hoge resolutie afbeeldingen en focus op details die anders niet zouden opvallen. Denk ook na over de juiste soort beelden voor de doelgroep die je wil bereiken. Sommige mensen bekijken graag historische foto’s terwijl anderen zich meer aangesproken voelen door memes en gifjes.

Mooie voorbeelden van visuele storytelling:

Las hilanderas. Una historia en imágenes (Museo del Prado, Madrid). Hier worden interactieve afbeeldingen gebruikt om details uit te lichten en verdieping te geven bij een beroemd schilderij van Velázquez.

Met Kids (Metropolitan Museum of Art, New York) maakt veelvuldig gebruik van illustraties, kleuren en animaties om de collectie van het museum aantrekkelijk te presenteren aan jonge bezoekers.

Op de website Gods In Color (Liebieghaus, Frankfurt) vind je grote, hoge kwaliteit afbeeldingen en video’s. Het maakt gebruik van ‘scrolling’ om het verhaal in secties te verdelen en de tekst te verlevendigen. Een leuke toevoeging is de mogelijkheid om een vergelijking te maken tussen beelden met en zonder kleur.

Persoonlijke favoriet: Tapisserie de Bayeux en ligne : Tapisserie animée & intéractive. Het zeventig meter lange geborduurde tapijt, met gedetailleerde scenes uit de Slag bij Hastings uit 1066 kun je volledig online bestuderen tot in de kleinste details.

5. Geef handvatten

Goede verhalen nemen mensen mee op een reis. Bij digital storytelling zijn handvatten nodig om het publiek op de juiste weg te houden, zeker wanneer je gebruik maak van complexe of experimentele platformen. Een duidelijk narratief en digitale structuur helpen om de aandacht vast te houden. Je kunt het verhaal vooraf plannen en de structuur uitwerken.  Sommige platformen ondersteunen dit, of gebruik een open source tool zoals Twine.

Welk platform of format je ook kiest, houd de navigatie eenvoudig en overzichtelijk zodat bezoekers weten waar ze zijn en hoe ze terug kunnen komen bij een ander gedeelte. Gebruik tussenkopjes, nummering en duidelijke links als handvatten. Let op dat ieder onderdeel op zichzelf duidelijk is, terwijl ook de samenhang met het grotere geheel zichtbaar blijft.

Voorbeelden van digital storytelling met duidelijke handvatten:

Things that Talk gebruikt ‘tours’ met verschillende stappen om een verhaal te vertellen rondom een object. De gebruiker kan er zelfstandig doorheen klikken, waarbij altijd duidelijk is op welk punt in het verhaal hij zich bevindt.

A Picture of Change for a World in Constant Motion (New York Times) combineert een tekstkolom met een dynamische afbeelding waar je doorheen scrollt. Hoe verder de gebruiker scrollt, hoe meer details van het kunstwerk worden uitgelicht in woord en beeld.

6. Wees specifiek

Storytelling over specifieke onderwerpen kan een breed publiek aanspreken. Over het algemeen werkt het goed om te beginnen met details en van daaruit naar het grotere verhaal toe te werken. Focus op een specifieke afbeelding, gebeurtenis of persoon die de kern vormt van het verhaal. Begin daarmee en keer er gedurende het verhaal ook steeds naar terug. Gebruik geen generaliserende bewoordingen maar neem de tijd om details uit te werken zoals gebeurtenissen in een chronologisch verhaal of verdieping van thema’s.

Voorbeelden van gedetailleerde storytelling:

Artwork in Focus (Art UK) is een plek waar curatoren en schrijvers ingaan op individuele kunstwerken en hun impact op de maatschappij, de kunstenaar of op hen persoonlijk.

A Closer Look (Louvre, Parijs) nodigt mensen uit om van dichtbij te kijken naar een hoge resolutie afbeelding van een kunstwerk. Pas daarna wordt er meer verteld over het werk zelf en een vergelijking gemaakt met andere kunstwerken.

Persoonlijke favoriet: V&A Pandemic Objects is een verzameling voorwerpen die door de pandemie een andere betekenis hebben gekregen. De verhalen wordt gelinkt aan de collectie van het Victoria & Albert Museum, dat levert een mooie ontmoeting op tussen de actualiteit en de expertise van dit museum.

© A group of people gather and listen to a man sitting on a tiger skin sing religious songs (?) accompanied by four musicians. Gouache painting by an Indian painter. - Wellcome Collection, United Kingdom - CC BY. https://www.europeana.eu/en/item/9200579/cs4

7. Maak het levendig

Natuurlijk moet je verhaal kloppen en onderbouwd zijn. Maar je hoeft geen droge feiten op te sommen. Maak gerust gebruik van poëtische beschrijvingen en levendige beelden die het publiek aanspreken. Spreek de verbeelding van de kijkers aan en laat hen zich voorstellen dat ze onderdeel zijn van het verhaal. Speel in op verschillende zintuigen door audio of video te gebruiken of iets met een beschrijving tot leven te wekken. Pas wel op dat het niet te ingewikkeld wordt, je kunt mensen kwijtraken met vaag taalgebruik of ingewikkelde bewoordingen.

Voorbeelden van levendige storytelling:

Faint Signals (British Library, Londen) nodigt mensen uit om op onderzoek uit te gaan in een digitaal bos. De British Library heeft een grote collectie audio-opnames uit de natuur in Yorkshire, waarmee de veranderende omgeving tot leven komt en zelfs verloren geluiden te beluisteren zijn.

80s.NYC is een interactieve kaart met historische foto’s van New York. Mensen kunnen verschillende wijken induiken en er verdiepende informatie over vinden.

Persoonlijke favoriet: You Are Flora Seville (Egham Museum) is een avontuur waarvan je zelf de uitkomst kan bepalen. Je bent Flora, één van de eerste studenten aan het Royal Holloway College for Women. Met behulp van een interactieve Twitter-thread, komen historische gebeurtenissen tot leven door in te spelen op het inlevingsvermogen van de bezoeker.

Bonustip: Wees digitaal toegankelijk

Om niemand uit te sluiten moet je er op letten dat je verhaal digitaal toegankelijk is voor iedereen. Lees meer over de richtlijnen die je kunt volgen in het artikel ‘Digitale toegankelijkheid, richtlijnen en toetsen’ op de website van DEN. 

Let er daarnaast op dat je verhalen makkelijk te vinden en te delen zijn. Gebruik knoppen om direct op social media te delen en geef mensen de mogelijkheid om te reageren. Houd rekening met rechten en gebruik waar mogelijk rechtenvrij materiaal. De snelcursus auteursrecht helpt je op weg.

Bovenstaande tips en voorbeelden komen voort uit het werk van de ‘TaskForce Europeana as a powerful platform for storytelling’. 

Bekijk de longlist met voorbeelden die de taskforce onderzocht in dit Google Sheet of via Padlet.

Wat is jouw favoriet?

Weet je ook een mooi voorbeeld van digital storytelling? Mail Sophie!

  • Naar aanleiding van dit artikel tipte Lian Wintermans een persoonlijke favoriet: Early Music Sources, en dan met name de videos die je vindt onder de noemer YouTube. Lian zegt over deze website: ‘Gemaakt door experts, grappig, met een slimme combinatie van beeld en geluid, en voorzien van verwijzingen naar bronnen voor wie zich verder wil verdiepen. Interessant voor zowel professionele musici / musicologen als geïnteresseerde amateurs’.
Sophie Heijkoop

Sophie Heijkoop

Adviseur

Sophie werkt als adviseur bij DEN. Haar aandachtsgebieden zijn onder andere digital storytelling, digitale cultuureducatie en onderzoek naar online publieksbeleving. Eerder werkte Sophie in de museumwereld op het gebied van digitale educatie.

Thema's
Deel dit artikel

This website is automatically translated by Google Translation. Some translations might not be correct.