Schilderij met blauwe, gele, rode en witte vlakken.

Digitaal bewustzijn maakt cultuursector futureproof

Het publiek staat door de coronapandemie een stuk positiever tegenover digitalisering. Maar geldt dit ook voor culturele instellingen nu fysiek bezoek weer mogelijk is? DEN ondervroeg 25 culturele instellingen. Zij voelen de noodzaak van digitalisering, maar missen vaak inzicht in de benodigde vaardigheden. Hoe kan de sector de digitale kansen aangrijpen?

4 min. lezen

Als aanjager van digitale transformatie maakt DEN culturele instellingen ervan bewust dat succesvolle digitalisering draait om een integrale aanpak: het werkt pas als de hele organisatie meedoet. Investeren in afzonderlijke vaardigheden zoals Google Analytics, digitaal archiveren en CRM-systemen levert onvoldoende op. Leg een solide basis door te kiezen voor digitaal leiderschap en te werken aan digitale intelligentie. Hoe digitaal bewuster de medewerkers zijn, hoe beter de voedingsbodem is voor een succesvolle digitale strategie.

Tegelijkertijd is bij de meeste instellingen die DEN ondervroeg de digitale innovatie nog ad hoc gedreven en niet gebaseerd op een strategie. Artistieke creaties zijn al het toonbeeld van vernieuwing, nu is het tijd dat ook culturele instellingen hun positie ten opzichte van technologie en innovatie bepalen.

Wil je sparren over de digitale mogelijkheden voor jouw organisatie? Contact onze adviseurs voor een adviesgesprek.

Koersen op wendbaarheid

Organisaties die anticiperen op veranderende omstandigheden zijn bewezen succesvoller, klantgerichter, efficiënter en winstgevender. Waar de cultuursector tijdens de lockdowns uitblonk in digitale wendbaarheid, lijkt men nu de klok weer terug te draaien. Is dit verstandig? De digitale samenleving ontwikkelt immers gewoon door.

Innovatie vraagt om een kritische blik, flexibiliteit en samenwerking.

Innoveren vraagt continu om een kritische blik op het aanbod en om draagvlak voor een koerswijziging, aangezien de samenleving steeds verder digitaliseert. Wanneer er organisatiebreed – van publieksmedewerker tot zakelijk leider – de ruimte is om samen te veranderen, dan is een essentiële eerste stap gezet. Idealiter zouden culturele instellingen meer openstaan voor trends en ontwikkelingen, en vervolgens reflecteren op hun businessmodel en hun publiek. Dan worden het lerende organisaties waar experiment en samenwerking vooropstaan. Zo blijf je relevant, ook in de toekomst.

Digitale voorlopers zijn succesvoller

Voorlopers hebben al een digitale strategie of zijn bezig om deze vorm te geven. Ze hebben vaak een ‘digitaal verantwoordelijke’ aangewezen en hier budget voor vrijgemaakt. Dit werkt ook door in het HR-beleid: voorlopers zijn actief in het opleiden en begeleiden van hun medewerkers en weten welk type vaardigheden en mindset nodig zijn. Met elkaar zoeken ze naar (externe) perspectieven en durven daarbij risico’s te nemen en fouten te maken.

De sector vraagt om ondersteuning in de digitale transitie. Alleen zo kunnen instellingen de digitale kansen verzilveren.

Door hun integrale werkwijze zorgen voorlopers voor duurzame inbedding van hun strategie en vergroten ze hun bereik. Ze spelen namelijk niet alleen in op publiek dat het hybride leven heeft omarmd, maar ook op het publiek van de toekomst, een generatie die volledig blended opgroeit.

De sector in zijn geheel kan en moet deze digitale omslag niet op eigen kracht maken. Vanuit diverse hoeken komt de roep om de sector hierbij te ondersteunen. De digitale samenleving biedt culturele instellingen daarbij volop kansen om hun relevantie te vergroten.

Flexibeler besteden en verantwoorden

De Podiumkunsten Alliantie pleit voor digitale productiehuizen om kennis over online maak- en productieprocessen te delen. De VNG breekt een lans voor digitale transformatie en benoemt actuele financiële knelpunten. Met name kleine instellingen hebben onvoldoende budget om digitaal aanbod te ontwikkelen en daar de marketing voor rond te krijgen. DEN signaleerde deze digitale kloof al eerder en ziet hier een rol voor de overheid.

Ruimte om te innoveren

Een flexibelere verantwoordingsstructuur geeft ruimte om te innoveren. Uit de peiling van DEN bleek hoe urgent een visie op digitale transformatie is die de vierjaarlijkse subsidietoekenning overstijgt. Daarnaast staat bij instellingen de bestedingsvrijheid van subsidiegeld hoog op de agenda. Digitaal impact maken vraagt immers om forse investeringen. Ook de Raad voor Cultuur stelt vragen bij de huidige inrichting van de basisinfrastructuur en beoordelingscriteria, nu organisatievormen en genres minder vastomlijnd zijn.

Wanneer culturele instellingen integraal digitaal actief zijn, blijkt vanzelf waar zij behoefte aan hebben. Hierbij speelt DEN een belangrijke rol: niet alleen als aanjager, maar ook als opleider en kennisdeler. De voorlopers uit het veld laten zien dat digitalisering geen manier is om te overleven, maar om verder tot bloei te komen. Wees digitaal bewust, dan ben je voor de toekomst toegerust!

Maak jouw organisatie futureproof

In het leiderschapsprogramma van de DEN Academie leer je hoe je digitaal onderdeel maakt van jouw strategie. Als digitaal leider reik je jouw team de handvatten aan om in te spelen op een veranderende wereld.

Naar het leiderschapsprogramma

Deel dit artikel

Lachende vrouw met donker krullend haar dat is opgestoken. Ze draagt een crèmekleurige blouse en een grijs vest.

Maaike Verberk is directeur van DEN. Ze zet haar ervaring en netwerk in om culturele instellingen te inspireren tot digitaal leiderschap en ze stimuleert een strategische aanpak voor digitale innovatie. Je kan Maaike ook tegenkomen als trainer bij de DEN Academie. 

Algemeen directeur

De DEN nieuwsbrief. Iedere maand in je inbox.

Tips, inspiratie en kennis over digitale transformatie in de cultuursector
Schrijf je in