Direct naar de inhoud Direct naar het menu Direct naar de zoekfunctie Direct naar de footer

Checklists voor aantrekkelijk digitaal aanbod voor het onderwijs

Bijna alle culturele instellingen maken digitaal aanbod voor het onderwijs. Maar hoe maak je dit aanbod nu prettig en eenvoudig in te zetten door de leraar en dat aansprekend voor leerlingen, zodat het vaker en beter gebruikt wordt? De publicatie ‘Aantrekkelijk digitaal aanbod voor het onderwijs’ biedt hiervoor handvatten in de vorm van checklists en inspirerende best practices. Deze publicatie helpt bij het ontwikkelen van aantrekkelijk aanbod: van digilessen tot werkvormen en van webteksten tot video’s.

In dit artikel vatten we we enkele zaken uit de publicatie samen:

  • belangrijke inzichten over het gebruik van ict in de klas
  • profielen van leraren en leerlingen
  • een algemene checklist voor aantrekkelijk digitaal aanbod

Download de volledige publicatie (pdf) hieronder voor meer verdieping en checklists per type aanbod (digilessen, werkvormen, teksten, video, afbeeldingen en audio).

Download de checklists voor 'Aantrekkelijk digitaal aanbod voor het onderwijs'

Het gebruik van ict in de klas

Om aantrekkelijk en bruikbaar digitaal aanbod te maken is het belangrijk om een goed beeld te hebben van je doelgroepen en hoe zij met digitale leermiddelen omgaan. In de publicatie delen we vier belangrijke inzichten over het gebruik van ict in de klas, waaronder:

Kleurcodering: paarse balk = primair onderwijs, blauwe balk = voortgezet onderwijs

  • De centrale positie van lesmethoden



  • Papieren versus digitale leermiddelen



  • Het gebruik van het digibord



  • Het tonen van websites met lesmateriaal aan leerlingen

Profielen van leraren en leerlingen

Het is belangrijk om je te verdiepen in je doelgroep. De publicatie beschrijft profielen die je een algemene indruk geven hoe leraren onderwijs geven en wat leerlingen willen en kunnen op basis van hun leeftijdsgroep en leerniveau. Natuurlijk zijn er altijd verschillen per klas, leraar en leerling, maar deze generieke profielen bieden een handvat voor verdere verdieping.

De meeste leraren zijn of groepsleerkracht, of vakdocent. Met name in het primair onderwijs zijn er veel groepsleerkrachten die verantwoordelijk zijn voor het geven van vrijwel alle lessen. Voor specifieke zaken, zoals voor bewegingsonderwijs of creatieve vakken, worden soms vakdocenten of andere specialisten ingezet. In het voortgezet onderwijs zijn de meeste leraren specialisten. Deze vakdocenten geven vaak een vak, zoals biologie, geschiedenis of wiskunde. Zij zien hun leerlingen niet de hele dag of iedere dag, zoals in het primair onderwijs.

Veel leerlingen zijn liever met andere dingen bezig dan met school. Zorg er daarom voor je aansluit bij hun voorkennis en hun interesses, en dat leerlingen zich kunnen identificeren met de inhoud.

Daarbij ontwikkelen kinderen zich enorm in de periode tussen de bovenbouw van het primair onderwijs tot de laatste klas van de middelbare school. Voor leerlingen geldt dat ze per leeftijdsfase een specifieke ontwikkeling doormaken waar je rekening mee kunt houden bij het maken van educatief aanbod. 

We bieden in de publicatie verder inzicht in ontwikkelingen en voorkeuren in de volgende leeftijdsfases:

  • schoolkind (10 - 12 jaar)
  • vroege puberteit (12 - 14 jaar)
  • midden puberteit (14 - 16 jaar)
  • late puberteit (16 - 18 jaar)

Algemene checklist voor digitaal aanbod

De voorkeuren van leraren en leerlingen verschillen en zijn afhankelijk van het leerniveau waarop les wordt gegeven, de leeftijd van de leerlingen en het type materiaal. Deze staan in meer detail beschreven in de volledige publicatie. Maar ook beschrijven we universele zaken waar je altijd rekening mee kunt houden bij het ontwikkelen van digitaal aanbod. Hieronder vatten we deze kort samen. Een uitgebreide toelichting lees je in de publicatie.


Voor leraren
  • Val met de deur in huis en leg uit wat de benodigde voorbereiding, aanpak en tijdsinvestering is om met je aanbod aan de slag te gaan. 
  • Ontwikkel interactieve werkvormen. 
  • Show, don’t tell; laat zien hoe je aanbod er uit ziet en werkt in de klas. 
  • Bied visueel materiaal aan van hoge kwaliteit. 
  • Vergeet niet de kracht van papier, soms is analoog en zonder afleiding werken beter. 
Voor leerlingen
  • Koppel je collectie en kennis aan specifieke persoonlijke verhalen.
  • Leg de link met de lokale geschiedenis van je provincie/regio.
  • Maak verbinding met de actualiteit. 
  • Verwerk verrassende elementen in je aanbod. 
  • Creëer afwisseling in de media die je gebruikt (bv: tekst, afbeeldingen, video's werkvormen). 
  • Maak expliciete verbindingen tussen tekst en beeld. 
  • Communiceer helder, kort en krachtig. 
  • Gebruik een overzichtelijke vormgeving. 

Specifieke checklists

Naast algemene aandachtspunten delen we in de publicatie tips en goede voorbeelden van zes soorten materiaal:

  • Digilessen
  • Werkvormen
  • Afbeeldingen
  • Teksten
  • Video
  • Audio
Digitaal erfgoed voor het onderwijs

Dit artikel is een uiting van het programma ‘Digitale ontsluiting erfgoed voor het onderwijs’. Om culturele instellingen te helpen om hun kennis en erfgoedcollecties goed aan te laten sluiten bij de behoeftes van het onderwijs, werken we samen met Kennisnet en het Netwerk Digitaal Erfgoed aan een stappenplan.  

Deze publicatie maakt onderdeel uit van stap 3 het stappenplan: Maak en publiceer digitaal lesmateriaal. Het volledige stappenplan vind je hieronder.

Thema's
Deel dit artikel

This website is automatically translated by Google Translation. Some translations might not be correct.