Direct naar de inhoud Direct naar het menu Direct naar de zoekfunctie Direct naar de footer

Ecologische duurzaamheid in digitale transformatie

De digitale transformatie brengt naast kansen ook een extra verantwoordelijkheid voor de cultuursector met zich mee: die van de ecologische impact van digitalisering, door CO2-uitstoot. Lees meer over hoe digitalisering verenigbaar is met een groene, duurzamere wereld. 

 

Op deze pagina verzamelt DEN beschikbare bronnen over cultuur in relatie tot digitale transformatie en ecologische duurzaamheid. 

Algemeen duurzaamheidsbeleid overheden

De Verenigde Naties hebben 17 doelen geformuleerd, de SDG’s (Sustainable Development Goals) ofwel Duurzame Ontwikkelingsdoelen, zoals betaalbare en duurzame energie, duurzaamheid in industrie, innovatie,  infrastructuur en klimaatactie.

Nederland werkt aan een energiesysteem waarbij nauwelijks nog CO2 vrijkomt. In 2050 moet de energievoorziening bijna helemaal duurzaam en CO2-neutraal zijn. Dit is belangrijk om klimaatverandering tegen te gaan. Ook zijn er in Nederland steeds minder fossiele brandstoffen, vooral aardgas, beschikbaar.

De raad concludeert dat de rijksoverheid – waar mogelijk in samenwerking met de Europese Unie – de duurzaamheidsopgaven waar Nederland voor staat moet meenemen in haar digitaliseringsbeleid. De digitalisering van de samenleving gaat om veel meer dan alleen economische kansen en burgerrechten. 

 

Achtergronden en artikelen duurzaamheid in de cultuur

De Boekmanstichting en Bureau 8080 hebben in het voorjaar van 2019 een onderzoek uitgevoerd binnen de cultuursector. Naast onderzoeksresultaten vind je ook een inventarisatie van organisaties en initiatieven op het gebied van verduurzaming en drie interviews met koplopers binnen de sector. Het rapport bevat aanknopingspunten voor zowel culturele organisaties en beleidsmakers als onderzoekers die zich willen inzetten voor een groenere culturele sector. Gratis te downloaden.

Welke plek neemt duurzaamheid in binnen het (cultuur)beleid van culturele organisaties en overheden, en welke best practices zijn er? Boekman en Bureau 8080 analyseerden jaarverslagen en beleidsplannen van de 87 culturele organisaties uit de BIS, en cultuurnota’s van 44 gemeenten. De onderzoeksresultaten zijn verwerkt tot twee toolkits met instrumenten ter inspiratie bij het vormgeven van een eigen duurzaamheidsbeleid. 

Door zelf te verduurzamen en het thema onder de aandacht te brengen kan de culturele sector ook anderen inspireren hetzelfde te doen. De sector kan creativiteit aanwenden voor nieuwe ideeën en oplossingen. Tools, gidsen en organisaties die hierbij kunnen helpen zijn verzameld in het eerste deel in een reeks ‘Verkenningen’.

De dreiging van de klimaatcrisis is groot. Maar hoe kan de cultuursector bijdragen aan een groenere wereld? De auteurs in dit nummer van Boekman laten zien dat cultuur bij uitstek geschikt is om mensen meer bewust te maken van duurzaamheid. Door culturele gebouwen en organisaties zo milieuvriendelijk mogelijk te maken, maar ook door publiek via kunst te inspireren. Met bijdragen van o.a. Bjorn Schrijen, Jan Willem van Bokhorst, Natasja Admiraal, Ilse Koreman en Jacqueline Cramer.

Volg het thema bij de Boekmanstichting.

Wat is de relatie tussen cultuur en duurzaamheid? Hoe actief is de sector al bezig met verduurzamen, en waar liggen nog kansen? Aan de hand van bestaand onderzoek brengt dit dataverhaal in kaart waar de culturele sector staat in zijn transitie naar een groene sector.

Niet alleen het milieu en de economie worden bedreigd door klimaatopwarming, ook cultuur en wereldwijde tradities. Onderzoekers van de Universiteit van Lund in Zweden en de Universiteit van Queensland in Australië hebben in kaart gebracht hoe weinig er bekend is over hoe klimaatverandering lokale kennis en cultureel erfgoed uitholt.

Thema ‘Climate Change’.

Online sessie van Europeana 2020 door Patrick Ehlert. De milieu-effecten van wat je online doet zijn groter dan je misschien denkt, maar het goede nieuws is dat je stappen kunt ondernemen om deze te verminderen. De sessie is bedoeld om mensen te helpen hun online ecologische voetafdruk te verkleinen. Met inzichten voor organisaties om hun online milieu-impact te helpen verminderen.

Leden van de Europeana Network Association hebben hun steun uitgesproken voor het nastreven van zinvolle klimaatactie. 

Een groep professionals uit de kunsten-, erfgoed- en cultuursector heeft besloten klimaatactie niet meer uit te stellen. Hun concrete activiteiten voor een betere toekomst van de planeet worden zichtbaar gemaakt op een kaart. De boodschap luidt: “Zoals we voor het verleden zorgen, moeten we evenzeer voor de toekomst zorgen en deze beschermen voor de volgende generaties." Culturele organisaties kunnen hun eigen acties toevoegen.

Webinar Erfgoedacademie i.s.m. RCE. Met Jan Rotmans, hoogleraar transitiekunde en duurzaamheid aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en Vera Franken, expert duurzaamheid monumentaal vastgoed bij het Rijksvastgoedbedrijf. Hoe gaat de erfgoedsector om met transities en verduurzaming? Kan erfgoed onderdeel van de oplossing zijn? Wat is ‘embodied energy’ en welke rol speelt dit voor de erfgoedsector in de keuzes als het gaat om monumentaal gebouwbeheer?

Video-vraaggesprek Jimmy-Pierre de Graaf met kunstenaar Thijs Biersteker die kunst maakt, waarin klimaatverandering en de invloed daarvan op de natuur beleefbaar wordt gemaakt. Pauline Roelants vertelt over haar choreografieën en hoe hierbij keuzes gemaakt worden voor duurzame oplossingen. Ook wordt gesproken over best practices and praktische tips om het culturele veld duurzamer te maken. 

Een awareness-animatie over de impact die ons online gedrag, bijvoorbeeld het bewaren van berichten in je mailbox, heeft op het energieverbruik. Ook het in de lucht houden van een website kost enorm veel energie. De boodschap is simpel: “We all have a digital footprint, and if we can individually start to make small changes, we'll collectively see big results. Start deleting and spread the word”.

 

Best practices

De Nationale Bibliotheek van Finland is bezig haar services te ontwikkelen volgens de duurzaamheidsprincipes. Het duurzame ontwikkelingsprogramma streeft naar een CO2 neutrale Nationale Bibliotheek in 2030.

Pilot project van de Duitse Kulturstiftung des Bundes, waarin 19 culturele instellingen hun  CO2 uitstoot en footprint meten. De berekeningen, voortgangsrapportages, aanbevelingen en werkmaterialen zijn gedocumenteerd en beschikbaar gesteld.   

NDE Netwerkgroep 'Green IT' wilde meer weten over de milieu-impact van de opslag en het gebruik van erfgoedcollecties. Wat is de ecologische voetafdruk en hoe kan die zo klein mogelijk worden gemaakt? Dit is onderzocht met als casus het platform Delpher, beheerd door de KB. Met de bevindingen en aanbevelingen kunnen erfgoedinstellingen aan de slag met de CO2-voetafdruk van hun digitale collectie en werken aan een klimaatbestendige toekomst.


Tools voor impact/footprint

Gratis set CO2 en milieu-impact tools om energieverbruik, waterverbruik, afvalproductie en -recycling en reis- en productiematerialen te meten van culturele organisaties. De resultaten kunnen vervolgens gebruikt worden om een duurzaamheidsstrategie en organisatieprioriteiten te formuleren. Voor de eerste stappen naar Creative Green-certificering.

Digitaal platform van In4Art, dat inzicht geeft in jouw ecologische digitale footprint. 

Eco hosting

CO2 neutrale hosting.

Co2 neutraal datacenter.

Duurzame Datacenters bestaat uit een collectief van specialisten, vaak direct afkomstig van de fabrikant, die als doel hebben computerruimten waar mogelijk te optimaliseren.

 

Activiteiten/evenementen

ECP Deelnemersspecial, Webinar Digitalisering & Duurzaamheid, 21 april 2022, online.

NDE: Inspiratiesessie Green IT, 2 juni 2022, online.

 

Suggesties?

Heb je suggesties voor bronnen/artikelen, of een best practice die je met ons wil delen? Mail naar else.laura.rademaker@den.nl.

Bijgewerkt op: 19 april 2022

Thema's
Deel dit artikel

This website is automatically translated by Google Translation. Some translations might not be correct.