Digitale innovatie betekent zoveel als vernieuwing en verbetering van producten, werkprocessen en diensten met de hulp van digitale middelen en technologie. Natuurlijk wil je als culturele organisatie mee met je tijd. Maar hoe pak je dat aan?
Innoveren komt van het Latijnse ‘innovare’, wat vernieuwen of ‘in het nieuw steken’ betekent. Vaak is er bij (digitale) innovatie sprake van het ontwikkelen van iets wat nog niet bestaat. Producten of diensten, bijvoorbeeld. Doordat ze nog niet bestaan, begint een dergelijk ontwikkelingsproces vaak met veel vragen, aannames, onduidelijkheden en onzekerheden. Ook is de uitkomst nog niet precies bekend. Je weet misschien al wel waar je het liefst heen wilt, maar nog niet hoe je er komt en ook niet of de eindbestemming die je nu voor ogen hebt, ook klopt. Je betreedt voor jou onbekende paden.
Digitale innovatie hoeft niet altijd te betekenen dat er iets vanaf nul wordt ontwikkeld. Het kan namelijk ook zijn dat je bestaande technologie beter, anders of effectiever gebruikt, door er iets ‘nieuws’ mee te doen. Digitale innovatie hoeft niet altijd groot te zijn.
Wanneer is een digitaal idee de moeite waard om verder te onderzoeken?
Om een digitaal idee te onderzoeken, moet er eerst een vraag, een mogelijkheid of kans zijn, waar momenteel nog niets mee wordt gedaan. Er moet iets ‘beter’ of ‘anders’ kunnen. En digitaal moet kunnen bijdragen. Een dergelijke vraag, mogelijkheid of kans kan ook ontstaan naarmate je je publiek beter leert kennen of doordat de wereld om je heen verandert (en er andere behoeften ontstaan).
De eerste vraag bij de start van een digitaal idee moet zijn: waarom willen we dit?
Subvragen/criteria* kunnen zijn:
- Voor wie is dit mogelijk interessant? Medewerkers? Publiek? Partners? Makers?
- Welk probleem lost het op/in welke behoefte voorziet het idee?
- Is digitaal inderdaad de oplossing? (Waarom?)
- (Hoe) kunnen we het (klein) testen?
Let goed op: blijf altijd teruggaan naar de vraag: 'Welke waarde willen we creëren, voor wie?’ Een risico kan namelijk zijn dat je je op een bepaald moment in het proces alleen nog focust op de digitale oplossing en dat het probleem, de vraag of de kans naar de achtergrond verschuift (de kokervisie). Houd dus altijd de kernvraag in gedachten: wat zijn we hier aan het oplossen?
Hoe start je een digitaal innovatieproject succesvol?
Om een digitaal project succesvol van de grond te krijgen, moet je een aantal dingen doen:
- Definieer de aanleiding zijn (probleem, behoefte of kans)
- Formuleer een helder doel
- Betrek de juiste mensen
- Spreek eigenaarschap af: wie trekt het project, wie neemt beslissingen, wie is verantwoordelijk voor vervolgstappen?
- Betrek de gebruikersdoelgroep
- Bepaald wat ‘succes’ is (dat kan ook zijn dat er iets is geleerd!)
- Borg de technische en organisatorische haalbaarheid (zoals systemen, budgetten, werkprocessen er vaardigheden)
- Zorg voor een duidelijk beslismoment
Hoe maak je ruimte voor digitale innovatie binnen je organisatie?
Digitale innovatie kan een mooie ambitie zijn, maar als er geen ruimte voor wordt gemaakt binnen je organisatie, blijft het meestal hangen in ‘we moeten toch iets met…’ Daarom is het belangrijk dat bij de organisatie welwillendheid is om mensen, middelen, tijd en geld beschikbaar te maken voor digitale innovatie. Daarnaast: bereidheid om te leren en ruimte om te experimenteren. Digitale innovatie moet onderdeel zijn van de cultuur binnen de organisatie, en worden gestimuleerd van bovenaf. Daarbij is een open, nieuwsgierige houding, waarin trial and error bij het proces hoort, onmisbaar.
Digitale innovatie: hoe ga je van incidenteel naar structureel?
Als digitale innovatie afhankelijk is van alleen toeval of enthousiasme, wordt het geen structureel onderdeel van de organisatiecultuur. Door digitale innovatie actief te stimuleren en onderdeel te maken van je organisatiestrategie, zorg je ervoor dat het wél structureel wordt. Ook is het belangrijk om de innovatie een gezamenlijke verantwoordelijkheid te maken, waarbij iedereen ideeën mag aandragen. Zo krijg je veel inzichten die je anders misschien niet had gekregen. Zorg ervoor dat je ideeën ook kunt toetsen aan criteria, zoals je die hierboven in dit artikel vindt bij de *.
Digitale innovatie klinkt groot. Daardoor wordt de drempel binnen culturele organisaties om ermee aan de slag te gaan ook vaak hoog. Maar digitale innovatie gaat vooral om een nieuwe manier van kijken: welke mogelijkheden biedt digitaal voor jullie manier van werken?
Je hoeft niet meteen heel nieuwe systemen ontwikkelen en alles meteen tot in detail uit te denken, het kan helpen om digitale innovatie juist stap voor stap aan te pakken. Experimenteer met kleine projecten of werk met pilots om dingen uit te testen. Het belangrijkste is dat je begint. Soms kan iets simpels al een verschil maken in hoe open de organisatie staat tegenover digitale ontwikkelingen. En zo leren mensen dat het proces ernaartoe niet alleen leerzaam, maar ook leuk kan zijn.
Meer artikelen per onderwerp
