Wat is PeerTube?

In de basis doet de opensource videodienst PeerTube wat je gewend bent: je uploadt video’s, organiseert ze in kanalen en embedt ze op je eigen website. Tot zover niets nieuws onder de zon.

De techniek achter PeerTube werkt echter wezenlijk anders. In plaats van één centraal platform (zoals YouTube), bestaat PeerTube uit een netwerk van verschillende videodiensten. Elke organisatie kan een eigen omgeving op een eigen server starten, óf aansluiten bij een gedeeld initiatief zoals PublicVideo. De video's die jij plaatst, kun je vervolgens eenvoudig delen met andere omgevingen binnen het netwerk. Hieronder gaan we nog verder in op de verschillen tussen PeerTube en YouTube. Maar eerst lichten we PublicVideo (Opent een externe link) nader toe.

PublicVideo is een Nederlands initiatief van PublicSpaces (Opent een externe link) dat organisaties helpt bij hun start op PeerTube—bijvoorbeeld als je zelf de technische kennis niet in huis hebt. PublicVideo is voortgekomen uit een pilot met SURF, BNNVARA en Eye Filmmuseum met als doel om publieke instellingen te laten experimenteren met waardengedreven video te publiceren. Ook DEN was hier bij betrokken via de klankbordgroep om de culturele sector bewust te maken van deze mogelijkheden.

De vier cruciale verschillen met YouTube

Qua basisfunctionaliteit werkt PeerTube hetzelfde als andere videodiensten: je kunt er video’s uploaden, afspelen, embedden op je website en kanalen aanmaken. Toch zijn er enkele belangrijke verschillen.

Netwerk versus eiland: YouTube is één gesloten platform dat kijkers zo lang mogelijk op de eigen site laat kijken. PeerTube werkt als een ecosysteem van samenwerkende omgevingen. Dit geeft jou regie: jij bepaalt waar je video’s staan en welke content van anderen je op jouw kanaal toont.

Gebruiksgemak of regie houden: YouTube is ‘plug-and-play’, maar je bent overgeleverd aan hun regels en keuzes. PeerTube vraagt iets meer technische inrichting als je het zelf host, maar je behoudt de volledige autonomie. Gelukkig zijn er bedrijven die dit uit handen nemen, of partijen zoals PublicVideo die je ondersteunen bij de eerste stappen.

Controle over de context: Op YouTube bepalen algoritmes de context van een video. Van ongevraagde reacties tot aanbevelingen voor andere video’s. PeerTube doet dat niet. Jij houdt zelf de volledige controle over de omgeving waarin jouw video verschijnt.

Bereik en vindbaarheid: YouTube heeft een gigantisch publiek en gebruikt datagedreven algoritmes om video's te pushen. PeerTube verzamelt nauwelijks gebruikersgegevens en brengt jouw video’s niet actief onder de aandacht van nieuw publiek. Het is dus minder een marketingmachine en meer een beheertool voor je eigen kanalen.

Praktijkvoorbeeld: Beeld & Geluid

Beeld & Geluid zet PeerTube al sinds 2021 in (Opent een externe link) voor een groot deel van hun rechtenvrije audiovisuele archief. Inmiddels zijn er al meer dan 7.000 video’s naar hun eigen PeerTube-omgeving (Opent een externe link) verplaatst.

De keuze voor PeerTube kwam voort uit de wens om lange termijn toegankelijkheid en beheer van historisch materiaal te combineren met openheid en hergebruik. Beeld & Geluid gebruikt daarnaast ook andere platforms zoals YouTube (meer promotiegericht) en het eigen archiefplatform (gericht op licenties en professionele gebruikers).

Video’s worden alleen op PeerTube geplaatst als ze rechtenvrij zijn. Hiermee worden de video’s toegankelijk voor iedereen en kunnen bezoekers de video’s hergebruiken door ze te downloaden onder een Creative Commons-licentie. Het opzetten van de PeerTube-server was snel gedaan, al vraagt het toevoegen van video’s en het inrichten van de omgeving wel veel aandacht.

PeerTube is voor Beeld en Geluid het kanaal om historische en culturele video’s toegankelijk te maken voor een breed publiek én dit duurzaam te ontsluiten met behoud van regie over content en presentatie.

Wanneer is PeerTube de juiste keuze voor jou?

PeerTube is een interessante optie als jouw organisatie:

De idealen en commerciële belangen van grote videoplatforms niet langer wil steunen;

Zelf de controle wil houden over de presentatie van video’s;

Groot belang hecht aan de privacy van gebruikers;

Video’s vooral gebruikt op de eigen website (zoals bij collecties of educatie) en sociale kanalen, in plaats van nieuw publiek te willen bereiken;

Samen met andere publieke instellingen aan een gezamenlijk videonetwerk wil bouwen.

Een verantwoord alternatief

PeerTube is geen directe vervanger voor alle functies van YouTube, maar een waardevol alternatief voor organisaties die video’s op hun eigen site willen plaatsen met focus op eigen regie, samenwerking en publieke waarden. Wil je starten met PeerTube? PublicVideo helpt je graag bij de eerste stappen. (Opent een externe link)

Daan Damen verdiept zich in AI-toepassingen en andere technologische ontwikkelingen. Als onderzoeker houdt hij zich bezig met evaluaties en monitoring van activiteiten binnen DEN.

Projectadviseur