In het kort
In de workshop 'Bewust met AI' leer je zelf verantwoorde keuzes maken over het gebruik van kunstmatige intelligentie. Je ontdekt hoe het zit met de duurzaamheid, auteursrechten en privacy van Large Language Models (LLM’s), je vergelijkt AI-tools die daar beter of slechter op scoren, en je gaat zelf aan de slag met een casus naar keuze. De workshop, georganiseerd in samenwerking met Cultuur Oost, is er voor culturele organisaties die een volgende stap met AI willen zetten, maar dat verantwoord willen doen. Kosten: € 10, inclusief lunch en een drankje achteraf. Neem je laptop mee voor het praktijkonderdeel.
Wat is een LLM?
Een Large Language Model (LLM) is een AI-model dat is getraind op enorme hoeveelheden tekst en daardoor menselijke taal kan begrijpen en genereren. Bekende tools als ChatGPT, Gemini en Copilot draaien op zulke modellen. Achter het gemak van die tools schuilen belangrijke keuzes: over energieverbruik, over auteursrecht en over wat er met je data gebeurt.
Wat leer je in deze workshop?
We kijken samen naar de vragen die er in de sector echt toe doen: hoe zit het nou eigenlijk met de duurzaamheid, auteursrechten en privacy van LLM’s? We vergelijken varianten die daar beter of slechter op scoren, delen voorbeelden van toepassingen in de cultuursector en gaan zelf aan de slag met een door jou gekozen casus. Je gaat naar huis met overzicht én een eerste eigen afweging.
Duurzaamheid: wat kost AI aan energie?
AI is energie-intensief. Het trainen van grote taalmodellen kost veel energie en gebeurt grotendeels buiten Europa, en zelfs een enkele AI-respons verbruikt stroom. Er zijn duurzamere alternatieven: het Nederlandse GreenPT draait bijvoorbeeld op groene energie binnen Europa. In de workshop kijken we hoe je de milieu-impact van je AI-gebruik kunt afwegen.
Auteursrecht: op wiens werk is een model getraind?
Veel grote taalmodellen zijn getraind op auteursrechtelijk beschermd werk, vaak zonder toestemming of vergoeding voor de makers. Binnen Europa groeit de politieke wil om dat te veranderen en makers te laten compenseren. Als culturele organisatie of maker is het goed om te weten welke rechten je hebt en hoe je je werk kunt beschermen. In de workshop bespreken we wat dit betekent voor jouw gebruik.
Privacy: waar blijft je data?
Mainstream AI-tools slaan data vaak op buiten Europa en gebruiken gebruikersinvoer soms om hun modellen verder te trainen. Europese alternatieven zoals Mistrals Le Chat of Proton Lumo houden data binnen Europa en trainen niet met jouw invoer. De keuze hangt af van je AI-beleid, je ambities op het gebied van privacy en duurzaamheid, en hoe belangrijk de kwaliteit van de output is — want de mainstream-tools scoren daar vaak nog hoger op. We vergelijken deze varianten in de workshop.
Zelf aan de slag met je eigen casus
Je blijft niet aan de zijlijn. In het praktijkonderdeel ga je met een zelfgekozen casus uit je eigen werk aan de slag, zodat je de theorie meteen toepast op iets wat voor jou relevant is. Neem daarom je laptop mee.
Voor wie is dit event?
Deze sessie is voor culturele organisaties uit (de omgeving van) de provincie Gelderland die een volgende stap willen zetten met AI, maar dat verantwoord willen doen. De workshop richt zich op de dagelijkse realiteit van instellingen met enige capaciteit, en is minder gericht op kleinere vrijwilligersverenigingen of individuele makers.
Neem gerust een of meer collega’s mee: samen bouw je aan een toekomstbestendige organisatie.
Gelderse organisaties delen hun ervaringen met AI
Paleis Het Loo inventariseert welke vragen er zijn bij toepassing van AI in de organisatie en probeert AI-beleid op de agenda te krijgen. Zij delen hun ervaringen en de vraagstukken en dilemma’s rond veilig gebruik van data, ethiek, duurzaamheid en rechten die daarbij komen kijken.
De Openbare Bibliotheek Gelderland Zuid is al een stap verder: het heeft een eigen innovatie afdeling waar AI een belangrijk onderdeel is. Ook zij zullen hun ervaringen en dilemma’s delen met jou.
Programma
12:00 – 13:00 Netwerklunch
13:00 – 13:30 Introductie: waar staan we?
13:30 – 14:15 Voorbeelden uit de regio - Paleis 't Loo & Openbare Bibliotheek Gelderland Zuid
14:15 – 15:00 Bewust met AI: alles over rechten, duurzaamheid, privacy
15:00 – 15:15 Pauze
15:15 – 16:30 Demonstratie verschillen tussen tools en zelf aan de slag met jouw casus
16:30 – 16:45 Afronding
16:45 – 17:15 Afsluitend drankje
Praktisch
Wanneer: 12 november 2026
Waar: Het Koelhuis, Zutphen
Tijd: 12:00 – 17:00 uur
Kosten: € 10, inclusief lunch en een drankje achteraf
Meenemen: je laptop, voor het praktijkonderdeel
Meld je aan
Wil jij bewust keuzes maken in je gebruik van AI? Meld je aan voor de sessie bij jou in de regio en zet vandaag de eerste stap naar verantwoord AI-gebruik in je organisatie.
Veelgestelde vragen
Voor wie is de workshop Bewust met AI bedoeld?Verberg uitlegToon uitleg
De workshop is voor culturele organisaties met enige capaciteit die een volgende, verantwoorde stap met AI willen zetten. Denk aan musea, podia, archieven en erfgoedinstellingen. De sessie is minder geschikt voor kleine vrijwilligersverenigingen of individuele makers.
Wat kost de workshop en wat krijg ik ervoor?Verberg uitlegToon uitleg
De workshop kost € 10 per deelnemer. Daarbij zijn een netwerklunch en een drankje achteraf inbegrepen. Je krijgt uitleg over duurzaamheid, auteursrecht en privacy van AI, een vergelijking van tools en een praktijkonderdeel met je eigen casus.
Wat leer ik over duurzaamheid, auteursrecht en privacy van AI?Verberg uitlegToon uitleg
Je leert hoe LLM’s scoren op energieverbruik, hoe het zit met auteursrecht op trainingsdata, en waar je data terechtkomt bij verschillende tools. Je vergelijkt mainstream tools met verantwoorde, Europese alternatieven en maakt een eigen afweging.
Moet ik iets meenemen?Verberg uitlegToon uitleg
Ja, neem je laptop mee. In het praktijkonderdeel ga je zelf aan de slag met een casus naar keuze.
Deze workshop is onderdeel van de DEN regiotour 2026
In samenwerking met Cultuurkwadraat, Huis voor de Kunsten en Cultuur Oost organiseert DEN de workshop 'Bewust met AI'. Bekijk ook de workshops in de andere regio's:
- Regio ZUID - workshop 'Bewust met AI' in samenwerking met Huis voor de Kunsten: (opens in new tab)Voor culturele organisaties uit de provincie Limburg die een volgende stap willen zetten met AI en dit verantwoord willen doen.
- Regio ZUID-WEST - workshop 'Bewust met AI' in samenwerking met Cultuurkwadraat: (opens in new tab)Voor culturele organisaties uit de provincie Zeeland die een volgende stap willen zetten met AI en dit verantwoord willen doen.
Meer agenda
Nationale Conferentie Duurzame Digitalisering; van ambitie naar transitie
DEN x DigitALL Community Meet-up: Futuring, klaar voor het publiek van de toekomst
DEN Community meet-up 'Toekomstverkennen'
DENTalk 'Muziekrecht: gebruik en hergebruik van muziek in tijden van AI'
De DEN: Bewust met AI tour - Zuid-Nederland - met Huis voor de Kunsten
Regio ZUID - In de workshop 'Bewust met AI' leer je zelf verantwoorde keuzes maken over het gebruik van kunstmatige intelligentie. Je ontdekt hoe het zit met de duurzaamheid, auteursrechten en privacy van Large Language Models (LLM’s), je vergelijkt AI-tools die daar beter of slechter op scoren, en je gaat zelf aan de slag met een casus naar keuze.
