Direct naar de inhoud Direct naar het menu Direct naar de zoekfunctie Direct naar de footer

Publieksbeleving bij Depot Boijmans Van Beuningen is 100% digitaal

In het najaar van 2021 opende Museum Boijmans Van Beuningen het eerste openbare museumdepot ter wereld. De publieksbegeleiding is volledig digitaal; via een app, narrowcasting en online ticketing. DEN ging in gesprek met Marieke van Santen, informatiemanager en Els Hoek, conservator educatie over de aanpak van zo’n ambitieus digitaal project.

Op de derde verdieping van het depot staat een echtpaar via hun smartphone te kijken naar verhalen over de objecten in de vitrine voor ons: "Wij vinden dit ideaal, het is fijn om meer informatie te krijgen. Ik vind het helemaal niet gek dat ik dit alleen op mijn telefoon kan doen. Bovendien kwam ik er net achter dat ik thuis allemaal terug kan kijken, ook handig omdat ik nu geen oortjes bij me heb. Die verhalen luister ik vanavond nog wel even."

Exterieur van Depot Boijmans Van Beuningen, een komvormig gebouw met spiegelende gevel waarin de skyline van Rotterdam reflecteert
© Sophie Heijkoop
Depot Boijmans Van Beuningen

Deze bezoekers verwoordden uit zichzelf precies hoe de makers het gebruik van de app voor ogen hadden. Marieke van Santen vertelt waarom ze volledig digitaal zijn gegaan: "Het nieuwe gebouw maakte dat we anders gingen denken, dit is geen museum, het is een werkgebouw. Het leent zich ervoor om te experimenteren met nieuwe vormen van publieksbegeleiding."

Els Hoek vult aan: "Het ontwikkelen van de app vergt een heel andere manier van nadenken over hoe je de informatie overdraagt. Dit is een multimediaal project, door de afwisseling van tekst, video, afbeeldingen en quizvragen verdeel je het verhaal in stukken."

Screenshot van een vraag in de app met de vraag ‘Hoe is dit schilderij in de collectie gekomen? Mogelijke antwoorden A. Aankoop B. Schenking C. Bruikleen
© Depot Boijmans Van Beuningen
Screenshot van een vraag in de app

Naast de app, geven schermen met video’s bij de verschillende ruimtes meer informatie over de mensen en hun werkzaamheden. Er zijn ook twee studieruimtes waar de collectie videokunst te bekijken is. Via een narrowcastingsysteem is praktische informatie over bijvoorbeeld rondleidingen te vinden.

Impuls in digitale transformatie

Het ontwikkelen van de digitale publieksbeleving heeft ook een impuls gegeven aan de digitale transformatie: "Met sommige collega’s werkten we hier al tien jaar naar toe, in kleine groepjes werk je intern aan digitale projecten. Nu kennen educatoren de systemen beter en snappen ze wat er mogelijk is en conservatoren vragen nu zelf om een digitale tentoonstelling te maken."

Die verandering kon plaatsvinden door iedereen bij het project te betrekken en een divers medewerkersbestand op te bouwen. Het is belangrijk dat iedereen die participeert open staat  voor experimenteren. Hoek: "Voor de ontwikkeling van de app organiseerden we contentsessies met mensen van verschillende afdelingen. Zo kreeg ik input die heel divers is, op basis daarvan werkten we de verhalen uit."

Het gebouw zelf was ook een stimulerende factor, door dit nieuwe concept durfde het team dingen uit te proberen. De pandemie gaf het laatste zetje, Van Santen: "Iedereen in de sector ziet nu het belang van digitale presentatie, maar ook van digitalisering van de processen."

Digitale transformatie

Dit praktijkvoorbeeld laat goed zien dat digitale transformatie alle aspecten van een organisatie beslaat. DEN ontwikkelde het focusmodel om deze geïntegreerde aanpak inzichtelijk te maken. Lees er meer over het focusmodel en het nut van een geïntegreerde aanpak.

Ontvangst en doorontwikkeling

De app is goed ontvangen door het publiek. In de eerste maand werd de app 12.000 keer gedownload. Uit publieksonderzoek bleek dat de inhoud en de manier waarop de app werkt goed worden gewaardeerd.

Vlak na de opening bleek wel dat de technische infrastructuur nog beter kon. Veel mensen downloadden de app niet van tevoren, wifi moest dus sterk genoeg zijn om ter plekke meerdere downloads te faciliteren.

Hal in het depot van bovenaf gezien, er lopen vijf mensen. Middenin staat een glazen vitrine van meerdere meters hoog met daarin verschillende schilderijen en beelden uit de collectie van het museum
© Sophie Heijkoop
Hal met vitrine in het depot

Bij de doorontwikkeling van de app krijgen de bezoekers steeds meer een stem in de ontwikkeling van nieuwe verhalen. Ze kunnen via de app vragen stellen over de collectie. In de toekomst wordt dit uitgebreid met de mogelijkheid om mee te denken over de inhoud van de app en zelf verhalen toe te voegen.

"Publiek is een belangrijke participant in het onderzoeken, beschrijven en betekenis verlenen aan onze objecten. We zijn nu op zoek naar manieren om de app nog interactiever te maken en ontwikkelen de komende jaren projecten die dat stimuleren." - Els Hoek

Het maken van de app verrijkt ook de kennis over de collectie. De verhalen zijn minder kunsthistorisch en meer gericht op materialen en technieken, beheer en behoud en herkomstonderzoek. Hoek: "Voorheen was deze kennis versnipperd in de organisatie. Het depot vraagt om multidisciplinair werken. Deze informatie is nu gestructureerd opgeslagen in ons collectiemanagementsysteem."

Het museum kan via data veel leren over de wensen van het publiek. Van Santen: "De app genereert natuurlijk veel data over wat er wordt bekeken, welke verhalen helemaal worden uitgelezen of geluisterd. Het plan is om een nieuwe publieksdatabase te beginnen waarmee we de app kunnen verbeteren."

3 tips voor andere organisaties

Van Santen en Hoek geven drie tips voor organisaties die een digitaal publieksproject willen ontwikkelen:

  • Investeer veel tijd om iedereen aan boord te krijgen. Hierdoor verloopt de ontwikkeling veel soepeler. Hoek: "Zo’n app is niet alleen van jou of van de afdeling educatie, maar een gezamenlijk gedragen resultaat."
  • Test uitvoerig. Dat kan in het begin al eenvoudig met een prototype op papier en later met eerste versies van het digitale product. Dit geeft inzicht voor onmiddellijke verbeteringen en vormt de basis voor doorontwikkeling.
  • Integreer technische systemen zoveel mogelijk. De depot-app is bijvoorbeeld verbonden met het collectieregistratiesysteem en het CMS. Ook het narrowcastingsysteem werkt vanuit CMS en is daardoor grotendeels geautomatiseerd. Zonder deze integratie zou het bijna niet mogelijk zijn om de systemen goed te beheren.

This website is automatically translated by Google Translation. Some translations might not be correct.