
Blended learning, online leren en hybride educatie
Hoe pak ik digitale cultuureducatie aan? Zowel het onderwijs als de wereld van jongeren wordt steeds digitaler. Daarom bieden blended learning, online leren en hybride educatie interessante kansen. Je wilt de leerling immers optimaal boeien met je aanbod! In dit artikel gaan we nader in op deze begrippen en geven we enkele voorbeelden.
In de praktijk worden de begrippen blended, hybride en online vaak door elkaar gebruikt. Dat is ten onrechte, vindt Barend Last, auteur van het boek Blended learning en onderwijsontwerp. Voor de uitleg van de begrippen hanteren we de definities uit de animatieserie ‘Barend legt uit’ (Opens an external link).
Wat is blended learning?
Bij blended learning gaat het erom de leerling een verrijkte leerlinggericht leerervaring te bieden. Er is sprake van een logische integratie van verschillende activerende methoden in een les of project. De inzet van ICT is dus aanvullend en de combinatie van online en offline is een uitgekiende mix. Dit vraagt om specifieke werkvormen. Hieronder geven we enkele voorbeelden van culturele projecten, vormgegeven vanuit blended learning.
Voorbeelden van blended learning
Blended learning via een game
- Een online game die de kinderen spelen, gecombineerd met een fysieke leskist in de klas
- Een bezoek aan de instelling op locatie waar de game verder gaat. De leerlingen gaan op onderzoek uit en gebruiken de smartphone als ondersteuning bij het vinden van de oplossing
Blended learning rondom muziek
- Een interactieve opdracht op het digibord over een muziekstuk, met uitleg over de instrumenten en thema’s in de muziek
- Een schoolconcert of bezoek met een uitvoering van het voorbesproken muziekstuk
- Na afloop is er in de klas een verwerkende les op het digibord en maken de leerlingen zelf muziek
Barend Last talks about the key points of educational design based on blended learning in a Kennisnet video (in Dutch only)
Wat is online leren?
Bij online leren is de gehele lesvorm volledig online. De les wordt zodanig ontwikkeld dat je de inhoud op afstand overbrengt. Deze vorm kan vervangend zijn voor een fysieke activiteit.
Een voorbeeld van online leren
Het Drents Museum heeft het Grootste Poppenhuis van Nederland (Opens an external link) in de collectie, waarin de geschiedenis van Drenthe in de 18e eeuw wordt weerspiegeld. De fysiek ingerichte omgeving is voorzien van een multimediatour waarin een bewoner je rondleidt. Het museum maakt aanvullend een 360-graden tour ontwikkeld waardoor de gehele activiteit online kan worden afgenomen door schoolgroepen.
Ook het vaak gebruikte begrip ‘flipping the classroom (Opens an external link)’ is een variant van online leren. Dit betekent simpelweg dat lesstof online beschikbaar is.

Wat is hybride educatie?
Hybride educatie betekent dat online en fysieke activiteiten naast elkaar bestaan. Als er sprake is van een online activiteit, heeft dat als doel om meer leerlingen toegang te geven tot wat er live gebeurt, bijvoorbeeld door leerlingen digitaal mee te laten kijken bij een live moment. Deze vorm is interessant als het gaat over toegankelijke cultuureducatie. Bijvoorbeeld voor leerlingen met een beperking of om leerlingen in contact te laten komen met (internationaal) aanbod waar ze vanwege de reistijd en afstand niet zomaar naar toe kunnen.
Een voorbeeld van een hybride activiteit
De educator van het Eise Eisinga planetarium in Franeker kreeg de vraag om een workshop te geven aan leerkrachten die de cursus tot cultuurcoördinator deden, waarbij een deel van de groep online aanwezig was via een scherm.
Ten eerste liet hij het filmpje The power of Ten (Opens an external link) zien, waarmee de leerkrachten verwonderd raakten over afstand, ruimte en tijd. Hij gaf een korte ontwerpopdracht die de leerkrachten in tweetallen uitvoerden. Aansluitend werden de ideeën gedeeld gingen de deelnemers die live aanwezig waren zelf door het museum heen, de educator deed dit met zijn smartphone voor de online aanwezigen. Op deze manier konden alle deelnemers meedoen.
Tips als je aan de slag gaat met digitale cultuureducatie
Make agreements
It is important for you and your colleagues to agree on how you interpret the various concepts as well as on the purpose of developing digital activities for the students. Are these activities an addition or a replacement?
Stay up to date
Developments are occurring at a rapid pace. Keep track of the use of digital tools and available facilities at schools. If possible, consult with schools about the (digital) resources required for lessons.
Talk to your target group
The mindset of teachers and tutors changes too when it comes to online and face-to-face activities or a mix of these two. For an optimum alignment with the overall education programme, it may be a good idea to regularly talk to the teachers in your network about this.
In het artikel Hoe pak ik digitale cultuureducatie aan? bespreken we vijf tips voor de ontwikkeling ervan in op de praktijk!
Doe mee met de workshop Digitale cultuureducatie
Begeleid jij culturele instellingen bij het ontwikkelen van digitaal aanbod voor het onderwijs? En wil je jouw kennis en kunde hierover verruimen en leren hoe je de organisatie meeneemt in jouw digitale aanpak? Volg de workshop Digitale Cultuureducatie in de DEN Academie en zet de volgende stap.
