In het kort
De Handleiding cyberincidenten: voorbereiding, respons en herstel is een gratis werkdocument van DEN voor culturele organisaties. De handleiding helpt je om een praktisch incident- en herstelplan op te stellen waarmee je voorbereid bent op cyberincidenten. Met concrete stappen en voorbeelden kun je direct aan de slag.
Wat is een incident- en herstelplan?
Een incident- en herstelplan combineert twee belangrijke onderdelen van digitale weerbaarheid:
Een Incident Response Plan (IRP): beschrijft hoe je een cyberincident herkent, beoordeelt en beheerst.
Een Disaster Recovery Plan (DRP): beschrijft hoe je systemen, data en processen herstelt nadat een incident heeft plaatsgevonden.
De handleiding van DEN brengt deze twee onderdelen samen in één praktisch plan. Zo leg je vooraf vast wie wat doet, welke systemen prioriteit hebben en hoe de organisatie weer terugkeert naar de normale situatie.
Waarom een incident- en herstelplan?
Uit onderzoek van DEN blijkt dat 3 op de 10 culturele organisaties tussen 2020 en 2023 te maken kreeg met een cybercrime-incident. De gevolgen kunnen groot zijn: verlies van persoonsgegevens, uitval van publieksdiensten, financiële schade en reputatieverlies. Een goed incident- en herstelplan helpt je om:
sneller en effectiever te reageren op cyberincidenten;
verantwoordelijkheden vooraf vast te leggen;
schade en uitval te beperken;
duidelijke afspraken te maken over communicatie;
systemen, data en processen gecontroleerd te herstellen.
Juist voor culturele organisaties, die afhankelijk zijn van digitale collecties, ticketingsystemen en websites, is digitale weerbaarheid geen luxe maar een noodzaak
Wat staat er in de handleiding?
De handleiding helpt je stap voor stap bij het opstellen van een praktisch incident- en herstelplan voor jouw organisatie. Daarbij staan drie onderdelen centraal:
Continuïteit: voorbereid zijn op verstoring - Breng je belangrijkste processen, systemen en risico's in kaart en bepaal herstelprioriteiten.
Respons: handelen tijdens een incident - Leer hoe je snel en gestructureerd reageert, communiceert en schade beperkt.
Herstel: terug naar normaal - Werk herstelprocedures uit en zorg dat systemen, data en processen weer veilig beschikbaar komen.
De handleiding bevat daarnaast voorbeeldtabellen, formats en een praktische routekaart waarmee je direct aan de slag kunt.
Verder met cybersecurity: kies je volgende stap
Wil je meer leren over cyberweerbaarheid of direct werken aan een plan voor jouw organisatie? Kies dan de stap die bij jou past.
Korte introductie: gratis online Lunch & Learn (8 september)
Ontdek in 45 minuten wat een incident- en herstelplan is, welke onderdelen erin thuishoren en hoe je hiermee de impact van cyberincidenten kunt beperken. Je maakt kennis met de nieuwe handleiding van DEN en krijgt praktische handvatten om zelf aan de slag te gaan. Uiteraard is er ruimte voor vragen.
→ Meld je gratis aan
Basiskennis: online workshop cybersecurity in de cultuursector (6 oktober)
Wil je eerst een stevige basis leggen? In deze online workshop leer je hoe je de digitale weerbaarheid van jouw organisatie vergroot. Je krijgt inzicht in de belangrijkste processen, systemen en gegevens van jouw organisatie en de risico's die daarbij horen. Daarnaast leer je welke technische en organisatorische maatregelen helpen om cyberincidenten te voorkomen en hoe je cybersecurity structureel onderdeel maakt van je organisatie.
→ Bekijk de workshop (opent in nieuw tabblad)
Verdieping: workshop cybersecurity: maak een incident- en herstelplan (17 november)
Ben je klaar voor de volgende stap? Tijdens deze workshop werk je aan een eerste, werkbare opzet van een incident- en herstelplan voor jouw organisatie. Je krijgt inzicht in de risico's en kritieke systemenvan jouw organisatie, leert hoe je rollen, verantwoordelijkheden en communicatie helder organiseert en ontvangt concrete handvatten om je plan verder uit te werken en te borgen binnen de organisatie. Na afloop heb je niet alleen meer kennis, maar ook een concrete basis om direct mee verder te gaan.
Veelgestelde vragen
Wat is een incident- en herstelplan?Toon uitlegVerberg uitleg
Een incident- en herstelplan combineert twee belangrijke onderdelen van digitale weerbaarheid: een Incident Response Plan (IRP), dat beschrijft hoe je een cyberincident herkent, beoordeelt en beheerst, en een Disaster Recovery Plan (DRP), dat beschrijft hoe je systemen, data en processen herstelt nadat een incident heeft plaatsgevonden.
Hoe uitgebreid moet een incident- en herstelplan zijn?Toon uitlegVerberg uitleg
DEN adviseert een compact en praktisch document dat tijdens een incident direct bruikbaar is. De handleiding helpt je om tot een plan te komen dat past bij de omvang, risico's en beschikbare capaciteit van jouw organisatie.
Heb ik technische kennis nodig?Toon uitlegVerberg uitleg
Nee. De handleiding is niet alleen bedoeld voor IT-medewerkers, maar juist voor professionals in management, bedrijfsvoering, communicatie, informatiebeheer en andere medewerkers die betrokken zijn bij de continuïteit van de organisatie. Technische voorkennis is niet noodzakelijk. Het is aan te raden om het incident- en herstelplan samen met collega's uit verschillende functies op te stellen. Zo breng je de juiste kennis over processen, systemen, risico's, communicatie en besluitvorming bij elkaar en ontstaat een plan dat breed gedragen én praktisch uitvoerbaar is.
Waarom is dit juist voor culturele organisaties belangrijk?Toon uitlegVerberg uitleg
Culturele organisaties beheren veelal waardevolle gegevens en digitale collecties. Een cyberincident kan daardoor niet alleen financiële schade veroorzaken, maar ook leiden tot reputatieschade, verstoring van dienstverlening en verlies van vertrouwen bij bezoekers, partners en subsidieverstrekkers.
Wat kost de handleiding?Toon uitlegVerberg uitleg
De handleiding is gratis te downloaden.
Meer artikelen per onderwerp
Nieuw(s) op DEN
Lunch & Learn: voorbereid op cyberincidenten - in 45 minuten
Weet jouw organisatie wat er moet gebeuren bij een phishingaanval, datalek of systeemuitval? Schuif tijdens de lunch aan bij deze gratis online sessie en maak in drie kwartier laagdrempelig kennis met het opstellen van een incident- en herstelplan.
Vacature: Office Assistent (tijdelijk)
Lunch & Learn: Jouw digitaal project: klein starten, groot resultaat - in 45 minuten
Heb je een goed idee voor een digitaal project, maar weet je niet zeker of het aanslaat bij je publiek? Je hoeft niet meteen alles te bouwen om dat te ontdekken. Schuif tijdens de lunch aan bij deze gratis online sessie en ontdek in drie kwartier waarom klein beginnen en testen leidt tot betere digitale producten.
Zelf aan de slag met vibe coding
