Volg je eigen verhaal met de Cross Culture Timeline

Wie afgelopen winter de Crossroads-tentoonstelling over de vroege Middeleeuwen in het Allard Pierson Museum heeft bezocht, heeft het ongetwijfeld ervaren: in de laatste zaal krijg je als bezoeker de kans om je eigen verhaal te volgen.

Omringd door projecties van kaart of tijdlijn naar levensgrote details in 3D-modellen vliegen: laat je inspireren door de kracht van innovatie.

Het Allard Pierson Museum ontwikkelt samen met een netwerk van musea, bedrijven en kennisinstellingen in het Creative Europe project CEMEC een nieuw concept. De Cross Culture Timeline biedt bezoekers, zowel in het museum als online, toegevoegde waarde. Gebruikers hebben zelf toegang tot collecties, van chronologisch overzicht tot de details van uitvergrote 3D-modellen. Curatoren van de collecties houden regie over welke informatie ze aanbieden en op welke manier.

Het project biedt een unieke kans om het concept bij verschillende musea in verschillende culturen te evalueren en aan te scherpen. Na afloop van het project zal de Cross Culture Timeline beschikbaar blijven en verder uitgebreid worden. Het project zal daarmee de samenwerking binnen het netwerk verzekeren. Lees hoe een wild idee stapsgewijs kan leiden tot een nieuwe toepassing met vele mogelijkheden, waarmee musea de impact op hun publiek blijvend vergroten.

Vraagstuk

Wim Hupperetz, directeur van het Allard Pierson Museum, zocht naar een manier om de impact van de tentoonstelling digitaal te vergroten. Hij was geïnspireerd door storytelling met behulp van panoramische projecties. Zijn collecties dragen veel verhalen met zich mee. Traditioneel vertellen curatoren die verhalen in tentoonstellingen en catalogi, maar bezoekers willen ook hun eigen verhalen kunnen maken. Een nieuwe toepassing moest daarom curator en bezoeker in gesprek brengen. Het CEMEC-project stelde Wim in staat het concept samen met partners uit te werken in een nieuwe toepassing, op te nemen in de samenwerkingstentoonstelling ‘Crossroads’ en op verschillende locaties in Europa te evalueren en te verbeteren.

De gouden Bócsa-beker uit het Magyar Nemzeti Múzeum in Boedapest wordt in 3D gedigitaliseerd. Foto: Moobels
De Cross Culture Timeline in de tentoonstellingszaal wordt door bezoekers bediend vanaf een iPad. Foto: Monique Kooijmans

Leerpunten

Uit ervaring stelt Wim een belangrijke eis aan de ontwikkeling: de curator moet de controle houden. Hij kent te veel voorbeelden van innovaties binnen digitaal erfgoed die op zich succesvol zijn, maar later vastlopen omdat ze los van de organisatie zijn ontwikkeld en daarom niet door de professionals worden gedragen. Daar een verandering in brengen gaat niet vanzelf. In CEMEC, bijvoorbeeld, leverden curatoren uit de diverse landen digitaal materiaal aan voor de tentoonstelling. Veel materiaal voldeed niet aan de gestelde eisen, omdat curatoren geen beeld hadden van het gebruik in de Cross Culture Timeline. Naast het gedistribueerd aanleveren van erfgoedinformatie voor gebruik in een gezamenlijk product werd er ook samengewerkt aan de prachtige catalogus bij de Crossroads-tentoonstelling. Waar het werken met de Cross Culture Timeline voor iedereen nieuw en onbekend was, bleek het proces van redactie en vertaling voor de catalogus gesneden koek te zijn.

Cross Culture Timeline

De Cross Culture Timeline maakt het mogelijk (middeleeuwse) voorwerpen te koppelen aan de culturen waaruit ze voortkwamen. Bezoekers kunnen via een app, die is verbonden met de wandprojectie, informatie, 3D-scans en verwante objecten levensgroot op de wand projecteren. De toepassing heeft enkele bijzondere kenmerken:

  • Eén toepassing ontsluit meerdere collecties van verschillende instellingen
  • De toepassing is schaalbaar, want deze is voor meerdere platforms en meerdere gebruiksscenario’s geschikt
  • De inhoudelijk deskundigen beheren zelf de content en de verhaallijn
  • Een meervoudig te gebruiken generieke dienst vervangt de huidige praktijk van eenmalig gebruikte maatwerkproducten

Omdat culturele instellingen en creatieve bedrijven de tijdlijn gezamenlijk  ontwikkelen, is deze gevormd op basis van zowel de kennis van gebruikers met betrekking tot culturele content alsook de ervaring met technologie en exploitatie.

I thought it was brilliant especially as you could explore many objects and look at close details of artefacts using the 3D scans .

– Bezoeker over de Cross Culture Timeline

Toekomst

Minstens twee locaties gaan de Crossroads-tentoonstelling en de Cross Culture Timeline nog verder testen en verbeteren. Op één locatie, Brussel, is het gastmuseum, KMKG, pas later projectpartner geworden. Zonder projectfinanciering vinden zij het concept al waardevol genoeg om te programmeren. Dat is hoopvol. De leverancier van de CCT zet het concept ook buiten het project in, bijvoorbeeld in het Huis van de President van Ierland. Het Allard Pierson gaat de CCT gebruiken als onderdeel van de nieuwe vaste expositie in ontwikkeling aan de Oude Turfmarkt in Amsterdam. Ook zal de applicatie online bezoekers van het museum toegang bieden tot de collectie. Een gerichte doorontwikkeling voor de voor het brede publiek moeilijk toegankelijke numismatische collectie is onderdeel van een nieuwe projectaanvraag.

Theatercollecties

Het feit dat Allard Pierson ook de erfgenaam is van de collecties van het voormalige Theater Instituut Nederland (TIN) biedt extra mogelijkheden. Deze collecties komen ook in de nieuwe vaste tentoonstelling ‘Van Nijl tot Amstel’. De CCT zal ook een functie krijgen in het leggen van digitale verbanden tussen de oudheid zoals bewaard in het museumdepot en de huidige cultuur van bezoekers van het museum en de stad er omheen. Die stad, Amsterdam, kent een bloeiend cultureel leven, wat elke dag door nieuwe producties wordt verrijkt. Een visioen komt op van een digitaal continuüm, waarin producties van vandaag, verbonden met collecties uit het verleden, gebruikers confronteren, inspireren en activeren tot een verrijkende cultuur, nu en in de toekomst.

Netwerk

Het Allard Pierson wil de blik naar buiten en samenwerking tot kernwaarden van de organisatie en haar activiteiten maken. Daarom is het museum actief in diverse internationale netwerken. Die netwerken komen deels voort uit verbindingen, vaak op persoonlijk niveau, tussen vakspecialisten: archeologen, collectiebeheerders en historici geïnteresseerd in vroege beschavingen in Europa, Noord-Afrika en het Midden-Oosten. Gezamenlijk raakten ze betrokken bij innovatieve projecten, vanuit de overtuiging dat de digitalisering grote impact heeft op de samenleving en dus ook op hun instituties en de professies waarmee ze zich bezig hielden.

 

Publiek Privaat

Voor de uitvoering van die projecten hadden de inhoudelijke professionals behoefte aan andere expertises en middelen; op technisch, informatiekundig en op zakelijk gebied. Omgekeerd biedt de cultuursector voor creatieve en ICT-bedrijven een interessante context om concepten te ontwikkelen en aansprekend in de praktijk te brengen. Projectgelden maakten het mogelijk om private partijen actief te betrekken bij het netwerk. Wel werd het voor partijen als Allard Pierson de afgelopen jaren lastiger om publiek-private onderzoeksprojecten gefinancierd te krijgen, omdat cultureel erfgoed geen prominente plek in de Europese programma’s had.

 

Project CEMEC

Voor Connecting Early Medieval European Collections (CEMEC) bood het Creative Europe-programma van de Europese Unie een mogelijkheid. Het consortium bestaat uit beheerders van vroegmiddeleeuwse collecties uit verschillende Europese landen (Ierland, Nederland, België, Duitsland, Hongarije, Italië, Spanje en Griekenland), creatieve bedrijven en kennisinstellingen, waaronder DEN. Centraal in het project staat het gebruik van digitale (3D-)content in culturele producties. Het project realiseerde in samenwerking een tentoonstelling met het doel nieuw licht te werpen op het onvolledige beeld van de vroege middeleeuwen als de ‘dark ages’. Deze tentoonstelling reist nu door Europa. De partners ter plekke passen de tentoonstelling inclusief de digitale verrijkingen voortdurend aan op basis van de actuele, lokale behoefte en evaluaties uit bezoekersonderzoek.

-

Foto header: Monique Kooijmans

Thema's
Deel dit artikel