Over de grens: voorbeelden van internationale samenwerking

Digitalisering maakt het makkelijker om samen te werken met andere partijen. Je kunt bijvoorbeeld je collecties aan die van een ander koppelen, waardoor ze beter gevonden worden en een rijkere ervaring aan je gebruikers bieden.

Ook hoef je zelf het wiel niet uit te vinden, maar kun je profiteren van elkaars kennis. Daarnaast zijn gezamenlijke diensten vaak goedkoper, omdat je een sterkere onderhandelingspositie hebt. Die partners hoef je niet alleen in Nederland te vinden. Kijk ook eens over de landsgrenzen heen. We laten je twee voorbeelden zien van internationale samenwerking.

Samenwerking tussen de Nederlandse en Vlaamse omroep

Tussen september 2015 en juni 2016 werd een project rond een gemeenschappelijke thesaurus uitgevoerd door Beeld en Geluid en het Vlaams Instituut voor Audiovisuele Archivering (VIAA). Het project werd gefinancierd door de Taalunie.

Zowel Beeld en Geluid als het VIAA beheren een groot digitaal audiovisueel archief dat uit diverse bronnen is samengesteld. Dit archiefmateriaal wordt ontsloten voor diverse doelgroepen zoals onderwijs en onderzoek. Het is een grote uitdaging om de uiteenlopende collecties op een uniforme manier te ontsluiten. Met dit project willen de samenwerkingspartners laten zien dat links tussen thesauri niet alleen mogelijkheden scheppen op nationaal, maar ook op internationaal niveau.

Als sluitstuk werd een demo gebouwd die illustreert hoe je kan zoeken in collecties op basis van een gelinkte thesaurus. De demo stelt een gebruiker in staat om te zoeken in twee deelcollecties (een selectie van VRT en de Open Beelden collectie) en om de verbanden tussen de twee collecties te onderzoeken.

De volgende screencast geeft een beeld.

Europeana

Europeana brengt het Europese digitale erfgoed samen en maakt het toegankelijk in de vorm van een publieke portal en verschillende webdiensten. Europeana is een drijvende kracht achter kennisdeling, standaardisering en innovatie rondom digitaal erfgoed. Het is daarmee het belangrijkste project op het gebied van cultureel erfgoed van de Europese Commissie.

De portal biedt toegang tot bijna 60 miljoen objecten, van meer dan 3500 instellingen uit 36 ​​landen. De objecten komen van musea, archieven, bibliotheken en audiovisuele instellingen. De de portal verwijst door naar de website waar de collectiebeheerder het originele object heeft gepubliceerd.

Europeana verzamelt – of ‘aggregeert’ – metadata en daarbij ook thumbnails van de objecten. Europeana werkt met zogenaamde aggregatoren. Deze fungeren als brug tussen erfgoedinstellingen en Europeana. Ze verzamelen data op nationaal, thematisch of projectniveau, harmoniseren de data en leveren deze aan Europeana. Er zijn negen domeinaggregatoren op Europees niveau die nauw met Europeana samenwerken: archieven, omroeparchieven, archeologische collecties, filmarchieven, musea, bibliotheken, archieven op het gebied van sociale geschiedenis,  natuurhistorische collecties en fotografische collecties.

De metadata wordt ingedeeld naar het datamodel van Europeana: het Europeana Data Model (EDM). EDM is een rijk, erfgoedbreed model, met goede mogelijkheden voor zoeken en aanbieden van context en informatie voor de gebruikers.

Op de website Europeana Labs vind je voorbeelden van creatief hergebruik van data uit Europeana. Zoals Art Up your Tab, een extentie voor de Chrome-browser. Bij het openen van een tab wordt een schermvullende afbeelding uit de Europeana collectie getoond.

Nederlandse collecties in Europeana

Het centrale aanspreekpunt in Nederland is de Digitale Collectie, het samenwerkingsverband tussen diverse programma's binnen het Netwerk Digitaal Erfgoed. Iedereen die data, technologie of kennis bijdraagt ​​aan Europeana, wordt aangemoedigd om deel te nemen aan het Europeana Network. Via Europeana Pro kan iedereen ervaringen en kennis uit projecten delen. DEN is nauw betrokken bij de internationale kennisdeling via Europeana, onder andere door deelname aan de Europeana Members Council en diverse werkgroepen.

Mogelijkheden voor hergebruik van data

De Europeana API biedt toegang tot de geaggregeerde data en thumbnails. Hiermee is het mogelijk om applicaties en websites te maken met een aangepaste weergave van Europeana content.

De API is bedoeld voor erfgoed- en onderwijsinstellingen, individuele ontwikkelaars en de creatieve industrie. Als erfgoedinstelling is het bijvoorbeeld mogelijk om de zoekresultaten op je eigen website te verrijken met zoekresultaten uit Europeana. Daarnaast is een gedeelte van de data beschikbaar als linked open data.

Alle geaggregeerde metadata is sinds september 2012 vrij beschikbaar onder de Creative Commons CC0 Public Domain.

-

Foto header: screenshot van APE video, ontwerp door Acting Out, via Europeana

Thema's
Deel dit artikel