Direct naar de inhoud Direct naar het menu Direct naar de zoekfunctie Direct naar de footer

Een digitaal huis: filmfestivals NFF, Cinekid, IDFA en IFFR gaan (ook) online

Hoe kunnen we in een tijd waar 1,5 meter afstand de regel is, filmliefhebbers toch een goede filmfestival-ervaring bieden? Dat was de uitdaging voor de vier Nederlandse filmfestivals NFF, Cinekid, IDFA en IFFR. Ze vonden de oplossing in een hybride variant. De festivals zijn straks deels live en deels online te bezoeken. Dat is op zich niet nieuw, bekijk bijvoorbeeld ook ons praktijkvoorbeeld over Festival CEMENT. Bijzonder aan de aanpak van deze vier filmfestivals is dat ze voor het online gedeelte samen optrekken.

Daar komt bij dat de online bezoeker daar niets van merkt – die kijkt de films en alle andere activiteiten gewoon op de afzonderlijke websites van het NFF, Cinekid, IDFA en IFFR zelf. Al het andere speelt zich af op de achtergrond. DEN sprak met Doreen Boonekamp (directeur a.i. NFF) en met Frank van der Horst (technisch projectleider Indyvideo) en ontdekte een inspirerend voorbeeld van samenwerking en gebruikmaken van wat er al is.

Hybride filmfestivals

Het is een bekend verhaal dit jaar: culturele instellingen worden door de coronacrisis ernstig belemmerd in hun kernactiviteiten. Dat geldt ook voor filmfestivals. Normaal gesproken trekken NFF, Cinekid, IDFA en IFFR gezamenlijk jaarlijks duizenden mensen die niet alleen op de films en documentaires afkomen, maar ook op alles eromheen. Doreen Boonekamp ( NFF):  “We beseften al snel dat we in deze tijd die massa’s mensen natuurlijk niet kunnen ontvangen.  Maar die samenkomst van mensen is nu juist ook de aantrekkingskracht van festivals. Daarom hebben we gekozen voor hybride festivals: een deel vindt gewoon op locatie plaats en voor een deel gaan we online. De meeste onderdelen vinden zowel live op locatie als online plaats. De verdeling is ingegeven door de beperkingen in de hoeveelheid publiek die we door de coronamaatregelen kunnen ontvangen. In die hybride vorm kunnen we trouwens snel schakelen: als de maatregelen weer strenger worden, wordt het live gedeelte kleiner en schalen we het online gedeelte op.”

Het festivalgevoel

Van meet af aan was de inzet dat de online festivals de live festivals zouden nabootsen. Dat betekent dat online bezoekers de mogelijkheid hebben een heel programma te volgen, net zoals bezoekers van de reguliere festivals dat doen. Die online onderdelen zijn dan ook volledig afgekeken van de live versies: bezoekers kijken een film, stemmen af op een Q&A (of doen eraan mee), volgen een masterclass en kunnen zelfs contact hebben met elkaar.

“De online filmfestivals hebben twee takken”, zegt Boonekamp: “één voor het publiek en één voor de professionals.” Ook dat is in lijn met de reguliere filmfestivals. Voor internationale professionals is dat kenmerk van online gaan in deze coronacrisis ook een uitkomst, vindt Boonekamp: “Zo kunnen zij toch aanwezig zijn - de barrières van tijd en geografie vallen weg.”

Samen...

Het vergt wel wat om bezoekers online een festivalervaring te geven. Als een online bezoeker bijvoorbeeld een livestream wil bekijken,daarna aan een Q&A wil deelnemen en daarna een on-demand film wil bekijken, willen de festivals voorkomen dat de bezoeker moet schakelen tussen schermen en applicaties. Boonekamp: “Anders loop je het risico dat je die kijker kwijt bent. Terwijl je juist wilt dat deze bij jouw festival blijft.” NFF, Cinekid, IDFA en IFFR hebben daarom gekozen voor een totaaloplossing. Daarbij blijft de online bezoeker voor elk programma-onderdeel op de website van het betreffende festival.

Over die totaaloplossing zegt Frank van der Horst (Indyvideo): “Zoekend naar oplossingen stelden we met elkaar vast dat er niet één tool is die alle gewenste functionaliteit kon leveren. Je kunt er dan voor kiezen een platform met allemaal nieuwe tools te ontwikkelen, maar in plaats daarvan hebben we besloten om bestaande tools op de achtergrond aan elkaar te knopen. Bij de bestaande tools kun je denken aan YouTube, Vimeo, Zoom, enzovoorts, maar ook aan meer specifieke tools die de filmfestivals al gebruiken. Dit platform met knooppunten functioneert op de achtergrond, waarbij elk filmfestival aan de voorkant zijn eigen website houdt. Des te meer de filmfestivals dezelfde tools gebruiken, des te minder knooppunten zijn er nodig voor verbinding van de applicaties. En dat verlicht weer de financiële en infrastructurele druk.”

...Maar toch apart

De filmfestivals wilden voor het online deel hun eigen website houden en de bezoeker daar ontvangen. Dat betekent dat de generieke technische oplossing met de knooppunten volledig op de achtergrond plaatsvindt. Boonekamp: “Op de voorgrond heeft elk van de vier filmfestivals zijn eigen website met zijn eigen look and feel.”

Het aspect van samenwerken uit zich in dit project volgens Van der Horst op twee manieren. “Er is de samenwerking van de festivalorganisaties op het gebied van de gewenste functionaliteit voor de online filmfestivals. En er is de achtergrond waar bestaande en nieuwe tools worden samengeknoopt om die functionaliteit te bereiken.”

Het bijzondere is dus dat we zowel aan de voorkant als aan de achterkant samenwerken

– Frank van der Horst

Online tegen betaling

De functionaliteiten van de online filmfestivals zijn deels al getest met kleinere online activiteiten. Op die manier wil men bereiken dat op het moment suprême – de festivaldagen van NFF (v.a. 25 sept 2020 ), Cinekid (v.a. 10 okt 2020), IDFA (v.a. 18 nov 2020) en IFFR (v.a. 27 jan 2021) – alles naar behoren werkt. Van der Horst: “Doordat de festivals steeds na elkaar gepland staan, is het mogelijk om bepaalde functionaliteiten en tools per festival uit te rollen. En bovendien: de hele ervaring die de afzonderlijke organisaties opdoen met hun hybride filmfestivals, zoals het NFF in september als eerste, stroomt ook door naar de andere festivals.”

Dat online bezoekers betalen voor kaartjes is vanzelfsprekend, vindt Boonekamp: “Het is ook niet nieuw hè, films worden al veel langer online aangeboden en natuurlijk tegen betaling. Sommige films en talkshows bieden we op de festivals wel gratis aan. In de aard van het fenomeen filmvertoning ligt het onderwerp ‘rechten’ besloten en omdat online films vertonen al zo ingeburgerd is, is dat onderwerp goeddeels afgedekt.”

Het publiek

De vier hybride filmfestivals zijn geboren uit noodzaak. De festivals hebben ervoor gekozen om online dezelfde content aan te bieden als ze offline zouden doen. Interessant is het hoe de bezoeker dit ervaart, omdat online een ander kanaal is dan offline en DEN heeft gemerkt dat het juist waardevol is om online andere, of specifiek gecureerde content aan te bieden die op het online kanaal overeind blijft. Juist voor film kan dit mogelijk anders werken. Daar is bij de festivals aandacht voor.

We zijn met betrekking tot de toekomst benieuwd naar de ervaringen van het publiek. We gaan dus onderzoeken hoe het publiek het online festival ervaart: “hoe lang ze bij een bepaald onderdeel blijven, dat soort dingen. Ook technisch kijken we hoe de dingen werken – hoeveel bandbreedte is er nodig om een film goed te ontvangen, bijvoorbeeld.

Daarnaast speelt het NFF in op wat ze al weten van het publiek: bijvoorbeeld dat talkshows online niet te lang moeten duren, want dan klikt de bezoeker weg. “We gaan onderwerpen en gasten in de live talkshows clusteren. Dan kun je als online bezoeker op een natuurlijk moment tijdens de live streaming weer weg. Na de talkshow knippen we het geheel dan op in die afzonderlijke clusters en die blijven dan als aparte onderdelen online staan.”

Bij de filmfestivals leiden we een nomadenbestaan; we zijn jaarlijks maar een korte periode bij elkaar. Door zo’n online filmfestival hebben we nu als het ware een huis waar we samen kunnen komen. Een digitaal huis.

- Doreen Boonekamp

De toekomst: een digitaal huis

Over de toekomst van online filmfestivals is Boonekamp helder: “Dit ‘digitale huis’ heeft ook na de crisis voordelen. We kunnen er bijvoorbeeld een grotere doelgroep mee bedienen – in Nederland en in het buitenland. En hoe vaak hebben we tijdens de reguliere versies niet gezegd: konden meer mensen dit maar zien. Online maakt dat mogelijk. We kunnen gedeelten van ons programma bovendien het jaar rond aanbieden. Natuurlijk is het geen vervanging van het reguliere festival. Het is een aanvulling, maar wel een sterke.”

Wil je ook online? Lees deze tips van het NFF:
  • Zoek soortgenoten – ga een samenwerking aan met organisaties waarmee je in de manier van werken een overlap hebt, bijvoorbeeld in de achterliggende processen.
  • Wees niet te bang om te delen met concurrenten – samenwerking geeft elke speler de kans zijn impact te vergroten.
  • De vier filmfestivals hebben uit hun midden één penvoerder aangewezen voor de communicatie met de externe partij. Die is daardoor minder tijd kwijt aan afstemming en dat scheelt de vier festivals geld.
  • Het NFF leeft deze raad zelf ook na en heeft op die manier samen met IDFA en IFFR al eerder een geautomatiseerd ticketsysteem opgezet.

This website is automatically translated by Google Translation. Some translations might not be correct.