Direct naar de inhoud Direct naar het menu Direct naar de zoekfunctie Direct naar de footer

De impact van COVID-maatregelen op de digitale strategie in musea: verslag van een livesessie

De COVID-19-maatregelen van voorjaar 2020 hebben gezorgd voor een grote omslag in digitaal werken in de cultuursector. Zowel achter de schermen, waar van de ene op de andere dag op afstand moest worden samengewerkt, als bij het bereiken van publiek dat niet meer naar de instellingen mocht komen. DEN is benieuwd hoe deze periode van invloed is geweest op de digitale strategie en organisatie in de sector. Daarom spraken we tijdens een digitale livesessie met marketeers, digitale strategen en educatoren uit verschillende musea over de impact van de COVID-maatregelen op de digitale strategie in deze organisaties.

Publieksbereik

De mededeling dat culturele instellingen hun deuren vrijwel per direct moesten sluiten, viel zowel makers als bezoekers rauw op het dak. Veel instellingen gingen als een razende aan de slag om hun publiek via digitale wegen te bereiken. Er werden pocdcasts opgenomen, webinars georganiseerd, video’s en livecasts uitgezonden en 360-graden tours gemaakt. DEN volgde de ontwikkelingen op de voet en deelde ontwikkelingen en mogelijkheden op de pagina’s van De digitale alternatieven.

Het online bereik blijkt groot. Veel musea zagen bijvoorbeeld een toename van internationale kijkers en volgers: "We bereiken nu sneller, gemakkelijker en goedkoper een breder publiek. Zelfs wereldwijd."

Ook constateren de instellingen dat het publiek in hoog tempo digitale vaardigheden heeft opgedaan. Eén van de deelnemers noemt een voorbeeld van een museum in de Verenigde Staten dat hun oudere bezoekers hielp bij het online volgen van kerkdiensten, wat voor die gemeenschap erg belangrijk is. Diezelfde mensen konden daardoor makkelijker overweg met tablets en pc’s. Conclusie: wanneer urgentie en relevantie duidelijk is, vinden mensen de weg naar online kanalen. Eén van de deelnemers zegt: "We blijven ons afvragen: Wat doe je? Voor wie? En wie ervaart er een drempel? Online uitingen moeten een doel dienen."

Daarnaast wordt aangestipt dat mensen met fysieke beperkingen, die al jaren behoefte hebben aan meer digitale cultuur, nu beter bereikt worden. Lang waren er in de sector allerlei argumenten, met name technische, of een simpel ‘dat mag niet’, waarom bijvoorbeeld lezingen niet werden gestreamd: "Al die argumenten zijn nu van tafel, het blijkt dus gewoon te kunnen. De vraag is: gaan musea dit vasthouden?"

We hebben een nauwere band met een kleiner netwerk

Tegelijkertijd vallen er ook mensen buiten de boot, zo zien de museummedewerkers. Bijvoorbeeld mensen die minder toegang hebben tot digitale middelen. Ook groepen waarvoor museumbezoek al niet vanzelfsprekend was, worden online slecht bereikt. Een van de deelnemers denkt bovendien dat juist de traditionele ‘museumkaarthouder van 60+’ minder via digitale kanalen wordt bereikt, terwijl die normaal een grote bezoekersgroep vormt voor het museum. Een marketeer verwoordt duidelijk de impact van de online kanalen: "We hebben een nauwere band met een kleiner netwerk."

Wat er nog niet veel is gedaan, maar waar wel behoefte aan is, is online publieksonderzoek. Eén van de musea stuurt bezoekers nu ze weer komen, op de dag van hun bezoek een digitale enquête. Echter, de vragen gaan over het fysieke bezoek met de huidige maatregelen, niet over online beleving. Alle gesprekspartners willen graag reflecteren op de afgelopen periode, maar zeggen er ook weinig ruimte voor te hebben: "We zijn nu alweer bezig met de nieuwe jaarplannen, dus het werk gaat ook gewoon door."

DEN organiseert een pilotonderzoek naar online publieksbereik. Lees meer en meld je uiterlijk 16 augustus aan!

Werken op afstand

Ook achter de schermen is een flinke slag gemaakt. Sommige organisaties waren nog niet goed ingericht op volledig online werken: "In ons museum werkten we met post-its op de muur. Dat kon nu niet, en we konden de bestaande planning niet meenemen naar huis omdat die op het gesloten kantoor hing. Intussen zijn we overgestapt op tools als Slack en Trello." Een ander vertelt dat de eerste paar dagen de server het ‘remote inloggen’ niet goed aan kon, maar dat dat gelukkig snel werd opgelost. Zo heeft iedereen wel verhalen over de snelle verbetering van de digitale infrastructuur voor het thuiswerken.

De mensen die meedoen aan deze sessie werkten zelf al veel digitaal en zagen in deze periode ook de digitale vaardigheden van collega’s toenemen. Bij de één hingen meteen medewerkers van andere afdelingen aan de lijn met ideeën over wat er nu digitaal kon worden gedaan. De ander werd een soort interne helpdesk om de workflow op orde te krijgen.

Ook bleken er snel afwegingen te moeten worden gemaakt over de keuzes voor software. De ene organisatie blokkeerde bijvoorbeeld bepaalde chatprogramma’s vanwege veiligheidsrisico’s. Een ander vond sommige commerciële aanbieders onethisch en koos daarom voor een alternatief. Maar de urgentie van een goede digitale infrastructuur werd nu sterk gevoeld bij alle musea. Sommige projecten waar organisaties al langer mee bezig waren, zoals het implementeren van intranet of het gebruik van Sharepoint, werden  snel uitgerold.

Ook profiteerden de medewerkers zelf ook van het grote digitale aanbod. Veel mensen volgden online lezingen en webinars waar ze anders niet bij hadden kunnen zijn. Bijvoorbeeld omdat het in het buitenland plaats vond, of vanwege een tijdstip dat normaal niet uit zou komen.

Tips over samenwerken op afstand vind je in het artikel Virtueel samenwerken aan artistieke producties.

Meer tips om virtueel samen te werken vind je in het verslag van de livesessie over dit onderwerp.

Ruimte voor experiment

Er waren allerlei uitdagingen waar de musea voor kwamen te staan, maar bijna iedereen heeft ook ervaren dat deze periode veel ruimte gaf voor experiment: "Door het wegvallen van een aantal structuren konden er juist meer dingen. Ik heb snel een platform kunnen ontwikkelen zonder projectplan, zonder begroting, zonder goedkeuring van boven. Dat had anders niet gekund." Ook met verschillende vormen van online communicatie is flink geëxperimenteerd, zo vertelt iemand: "We spraken mensen in kleine online sessies, dan blijken intieme, persoonlijke gesprekken ook online mogelijk."

Er is behoefte aan ‘een gecureerde omgeving voor online content’. Er moest bijvoorbeeld een afweging worden gemaakt tussen het aanbieden van bestaande materialen of het maken van totaal nieuwe concepten. Ideeën zijn er genoeg en deze museummedewerkers verwachten vanaf nu te werken met hybride vormen; een combinatie van online en offline.

En nu?

De afgelopen periode zette veel dingen op scherp die al eerder speelden. Instellingen dachten na over hun rol en de relevantie voor hun publiek. Technische ontwikkelingen voor en achter de schermen werden omarmd. Maar ook werd de kloof tussen de mensen met en zonder digitale vaardigheden heel duidelijk. Dat geldt zowel voor het publiek, als voor sommige medewerkers van de instellingen.

De urgentie van digitaal wordt gezien en gevoeld door de bredere organisatie, zien ook de deelnemers aan de deelsessie. Allemaal zeggen ze dat de periode van maatregelen in verband met COVID-19 van blijvende invloed is op de uitingen die zij maken en de verwachtingen van de organisatie daarover. Maar ook geeft iedereen aan dat deze nieuwe verwachtingen zich (nog) niet vertalen in meer uren, andere budgetten of dat bijvoorbeeld andere rollen in de organisatie digitale taken krijgen. Eén deelnemer vat het samen en de anderen knikken instemmend: "Niemand wil de vraag beantwoorden: ‘Wat dan doen we dan niet meer’?"

DEN ontwikkelt toekomstscenario’s voor de cultuursector. Daarin wordt onderzocht hoe het publiek en de beoefenaar zich gaan ontwikkelen en welke rol digitalisering speelt in de wijze waarop het publiek cultuur ervaart en betrokken kan worden bij het creatieproces. Deze toekomstscenario’s vergroten de wendbaarheid en weerbaarheid van individuele instellingen, makers én van de sector.

Contactpersoon: Sophie Heijkoop

Contactpersoon: Sophie Heijkoop

Adviseur

Neem contact op met Sophie:


070 314 03 56

This website is automatically translated by Google Translation. Some translations might not be correct.