Direct naar de inhoud Direct naar het menu Direct naar de zoekfunctie Direct naar de footer

Van doe-het-zelf-theater naar #thuistheater

Het Rietveld Theater bedacht een concept om inkomsten te genereren voor artiesten én de technici. Het theater in Delft biedt met #Thuistheater een betaalde variant aan. Het biedt zo theater op de thuisbuis aan voor de vaste bezoekers en andere theaterliefhebbers. Het theater, dat zich ‘het gezelligste theater van Delft’ noemt, wordt gerund door vrijwilligers. Hoe hebben ze dit aangepakt?

Het reguliere concept van het Rietveld Theater is een zogenaamd ‘doe-het-zelf-concept’. Artiesten en programmeurs boeken hun eigen voorstellingen. Speciaal voor hen is een handboek opgesteld met alle informatie over het doe-het-zelf-programma en het regelen van bijvoorbeeld de promotie. Het Rietveld Theater wordt gerund door vrijwilligers. Voor de techniek wordt met freelancers gewerkt.

Om in de periode van gesloten deuren niet alleen artiesten maar ook de drie technici voor camera en geluid van enige inkomsten te voorzien zijn er streaming formats bedacht. Er zijn voorstellingen die live gespeeld en gestreamd worden, waarvoor het publiek dus vooraf tickets kan kopen. Maarten Freriks, voorzitter van Theaternetwerk Delft en het Rietveld Theater ziet dat deze voorstellingen inkomsten genereren voor de makers en de technici. “Er zijn variërend van 50 tot 200 live bezoekers per voorstelling. Dit loopt op tot 400 als we de mensen meetellen die een voorstelling via ons eigen voorstelling gemist-kanaal terugkijken.” Het Rietveld Theater zelf telt 105 stoelen.

Op het programma van #Theaterthuis staan onder andere concerten van Tim Knol en Barbara Breedijk, maar ook een lezing over sterrenkunde en ruimteonderzoek van wetenschapsjournalist en publicist Govert Schilling.

Techniek achter dit initiatief

Het eerste concert werd live vanuit de woonkamer gestreamd. De kwaliteit van het geluid viel echter wat tegen, omdat er met de webcam en microfoon van de uitvoerende artiest was opgenomen. Daarom werd verkend of het mogelijk was om vanuit de eigen zaal van het Rietveld Theater te streamen. Dan zou meteen gebruik gemaakt kunnen worden van betere opnameapparatuur. Nu    doet het theater beide: huiskameroptredens en optredens vanuit een leeg theater.

De streams worden op een besloten kanaal op YouTube aangeboden. De bezoeker krijgt na aankoop van een kaartje via de mail een link naar de stream op dat besloten kanaal. Zo’n besloten kanaal kun je gratis regelen met een YouTube account, zolang er geen auteursrechten geschonden worden.

Er zijn dus twee formats: een stream vanuit de woonkamer met de apparatuur van de artiest. En een stream vanuit de theaterzaal. In het laatste geval zijn twee technici in de zaal aanwezig voor de geluidstechniek. Deze streams worden dan aangeboden via het open source platform OBS, waarvan de geluidskwaliteit beter is. Voor de kaartverkoop wordt voor elk concert een apart formulier aangemaakt via het CMS. Daarmee zijn ook de donateurs- en vriendenpagina’s van het Rietveld Theater opgezet. Rietveld Theater maakt gebruik van Wordpress als CMS en van de plugin Mollie Forms. De betaling loopt dan via het oorspronkelijk Nederlandse betalingsplatform Mollie, dat per transactie een klein bedrag rekent.

Wanneer een YouTube kanaal meer dan 1.000 abonnees heeft, kun je ook streamen naar smart phones. De kwaliteit van de stream lijkt dan aanmerkelijk beter. Er wordt nu ook gekeken of er voor opnames in de zaal ook nog een betere camera en een videomixer beschikbaar zijn.  

Maarten Freriks heeft met zijn team ook andere formats bekeken. Er zijn bijvoorbeeld ook initiatieven in de sector die Zoom gebruiken. Met een gratis account via Zoom kun je een sessie organiseren tot 40 minuten voor maximaal 100 man die dan gelijktijdig met elkaar naar een optreden kijken. Dan ben je als artiest de host en ben je ook in direct contact met je publiek. Je ziet de andere deelnemers en er kan ook worden gesproken en gechat. Maar dat werd voor de eigen praktijk toch wat rommelig gevonden als je geen afspraken vooraf maakt. Zeker wanneer deelnemers hun microfoon toch open zetten en onverwacht mee gaan praten of zingen. Je zou daarmee ook aan andere presentie- of interactievormen kunnen denken zoals een samenzang of tekstlezing waarbij je het publiek uitnodigt hierin bij te dragen en een rol te vervullen.

© Willem Schalekamp
Dirk Scheele Moederdagspecial / Rietveld Thuis Theater

Werkprocessen

Voor de organisatie van de #theaterthuis concerten zijn de benodigde werkprocessen online uitgedacht en georganiseerd. De hele workflow verloopt via Monday.com, een eenvoudig te gebruiken platformomgeving voor het samenwerken binnen en leiding geven aan teams en het beheren van werkzaamheden en taken. De artiest meldt een concert aan via een online formulier. Dit is een aanpak die ook al gebruikt werd voor de reguliere doe-het-zelf programmering van het Rietveld Theater. Muzikanten en artiesten nemen namelijk zelf het initiatief om een concert of voorstelling in dit theater te geven. Dan volgt de intake en daarna een belafspraak. Er wordt dan gekeken naar mogelijkheden in de agenda en of het concert vanuit de eigen locatie plaatsvindt of vanuit het Rietveld Theater. Vervolgens nemen de technici contact op met de artiest om dit door te nemen. Dan worden de techniek voor de stream en online links voorbereid via de diverse eigen accounts. Tenslotte kan de PR van start om het concert aan te kondigen op de website en via social media zoals op de Facebookpagina. Parallel daaraan wordt dan ook de kaartverkoop opengesteld.

De meerwaarde van #thuistheater

Wanneer je als bezoeker via het online formulier een kaart bestelt voor een voorstellingsstream ontvang je na overmaking van het bedrag een link naar het besloten YouTube kanaal van #theaterthuis. Zo kun je thuis op je smartphone, laptop of met anderen samen op de tv naar de livestream kijken en luisteren. Voor de optredens vanuit de woonkamer worden gemiddeld dertig kaarten verkocht en kijken er vijftig personen. Voor de concerten in het Rietveld Theater worden zo’n 170 kaarten verkocht en kijken er in de praktijk ongeveer 250 mensen. Maarten Freriks ziet dat #theaterthuis het theater op verschillende vlakken veel oplevert. “We krijgen zéér positieve reacties. De livechat via YouTube geeft ook echt een interactiemogelijkheid met de artiest en een live gevoel. Tim Knol vertelde daar onlangs ook over in tv-programma M en adviseerde: “Vooral een goede koptelefoon opzetten of goede speakers aansluiten, want de audio is hartstikke mooi, het is gewoon live!”

Een reactie op Facebook van kijkster Caroline D. van Wijk over de live stream met Tim Knol: “Er kijken nu 180 mensen, waarvan velen met meer dan één, neem ik aan. En dat voor een theater met 105 zitplaatsen! En geen parkeergedoe. Ik zie nieuwe mogelijkheden om live voorstellingen aan te vullen. Dialoog met de artiesten is ook erg leuk. En dat je niemand stoort als je te laat binnenkomt, of hem even stil kunt zetten als je wat te drinken gaat halen. En met mensen uit heel Nederland en daarbuiten samen bent.”

Maarten: “Het online bezoek loopt goed. De opbrengst voor artiesten ligt tot nu toe tussen de € 300,- en € 1.100,- per voorstelling. 30% van de recette gaat naar het theater, dat daarvan eerst de technici een vergoeding betaalt. Bij € 900 kaartverkoop draaien we dan quitte op de directe kosten. Bij een kaartverkoop van € 2.000,- zou het theater helemaal quitte spelen. Hieruit kunnen we dan de drie technici voor drie uur uitbetalen en met de rest de kale huur. Bij een Uithuisproductie is met een kaartverkoop van €.300,- de inzet van die ene technicus gedekt.”

Freriks plaats daar nog wel een kanttekening bij. “Het Rietveld Theater heeft helaas nog geen middelen voor de inzet van apparatuur. We lenen die nu van de technici, maar feitelijk zouden we die moeten huren of zelf aanschaffen. De meeste subsidiegevers zijn hier echter niet op ingesteld en eigen middelen hebben we hiervoor ook te weinig, zeker nu.”

Thema's
Deel dit artikel