Grenzeloos archiveren: Marco Streefkerk op de archiefdagen

DEN is elk jaar een actieve deelnemer aan de archiefdagen, voorheen KVAN-dagen, maar vreemd genoeg was Marco Streefkerk daar nog nooit geweest. Dus toog hij medio juni naar Venlo.

Congres van archivarissen

Ik moet eerlijk bekennen dat het voor mij nog even wennen was op de archiefdagen. Als medewerker van DEN ben ik vaak op zoek naar inspiratie voor sectoroverstijgende samenwerking, zoals op bijeenkomsten van Europeana, het Netwerk Digitaal Erfgoed en natuurlijk onze eigen DISH/DE-conferentie. Het onderwerp in Venlo, 'Grenzeloos', was deels digitaal, en ging logischerwijs vooral over archiveren. Voor mij was het goed om eens op een specifieker onderwerp in te zoomen en volgens mij kent dit congres een trouw publiek.

Archivering by design

De eerste keynote was van het Nationaal Archief als knooppunt voor de archieven. Het ging over de noodzaak van transitie naar een gedigitaliseerde wereld en archivering by design als oplossingsrichting. Een kansrijke nieuwe aanpak, waarbij men vanaf het moment van creëren met betrokkenen nadenkt over archivering. Wel handig natuurlijk, bij digitale informatie die al snel veroudert qua dragers, formaten, soft- en hardware. Nu is deze oplossing nog vooral gericht op de traditionele (maar wettelijke) taak van archieven om zorg te dragen voor het bewaren en toegankelijk maken van overheidsinformatie. Ik was en ben benieuwd of archivering by design ook bruikbaar is voor het brede maatschappelijke informatiemanagement. Ik denk dat archieven daar voor een succesvolle transitie ook hun waarde kunnen gaan bewijzen. Vanuit DEN gaan we graag op zoek naar mogelijkheden voor die verbreding, samen met de archiefsector.

Mindfuck

Als bezoekers werden we ook vermaakt met een key note van George Parker, die ons in verwarring bracht met een mix van feit en fictie. De achterliggende boodschap: loop niet vast in het vertalen van je bestaande praktijk naar een nieuwe (digitale) werkelijkheid. Als je teruggaat naar de kern van je relevantie en die heel graag relevant wil houden, dan kom je vanzelf op nieuwe praktijken om dat doel te bereiken. Een wijze raad.

Een andere raadgeving kwam van de minister van Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media, Arie Slob. Hij was zelf enige tijd werkzaam in de archiefsector als directeur van het RHC Overijssel. Geconfronteerd met de vaak tegengestelde verwachtingen die de informatiemaatschappij van archieven heeft (open versus auteursrecht; privacy versus toegankelijk), maakte hij duidelijk dat archieven voor keuzes en oplossingen niet naar de overheid moeten kijken. Ga vooral zelf aan de slag en zoek de verbinding met je stakeholders, was zijn advies.

Hotspotmonitor

In het keuzeprogramma ging ik op zoek naar nieuwe inspiratie. De erfgoedsessies van AdamNet, ELO en IISG liet ik met enige moeite aan mij voorbijgaan; ik hoop maar dat daardoor mijn kennis over de ontwikkelingen nu niet al te veel achterloopt. Gelukkig staan presentaties en verslagen op de kennisplatforms op KIA. In plaats daarvan ging ik naar de workshop over de hotspotmonitor, een term voor een nieuwe instrument voor verzamelen waarbij zoveel mogelijk materiaal met betrekking tot een actuele gebeurtenis wordt verzameld. Eigenlijk dus een vorm van documenteren van de huidige samenleving.

In de nieuwe rol als ondersteuner van kunstinstellingen bij digitalisering zoekt DEN ook naar bruikbare modellen om bijvoorbeeld culturele producties te bewaren voor hergebruik in de toekomst. In hoeverre signaleert de hotspotmonitor ook culturele en kunstzinnige uitingen over een actuele gebeurtenis en voegt de monitor die ook toe aan het archief? De richtlijn voor de hotspotmonitor is nu nog gericht op de rol van de overheid in de samenleving, maar de discussies in de workshop gaven aan dat veel archiefprofessionals al breder kijken. Vanuit DEN willen we de ontwikkeling en vooral de toepassing van de hotspotmonitor daarom in de gaten houden.

Kortom: mijn eerste keer op de Archiefdagen en ik ben al direct wat ideeën rijker. Volgend jaar weer?

Auteur: Marco Streefkerk

Teamcoördinator content & adviseur

Neem contact op met Marco:


070 314 03 72
Thema's
Deel dit artikel