Direct naar de inhoud Direct naar het menu Direct naar de zoekfunctie Direct naar de footer

De vooruitziende blik van Cinedans: Cinedans WEB en de keuze voor digitaal

Het lijkt voor de hand liggend en relatief eenvoudig: een festival waar de dansfilm als kunstvorm centraal staat, maakt de keuze om vanwege de sluiting van EYE door het coronavirus een deel van het programma online aan te bieden. ‘Toch is het dat zeker niet’, verzekert Martine Dekker, directeur van Cinedans. 

‘Veel van het werk is door makers gemaakt voor het grote doek en niet voor vertoning via een online kanaal. En ons doel is al sinds 2003 om het artistieke werk zo optimaal mogelijk te tonen’.  Voor Cinedans geldt dat fysieke vertoning van audiovisueel materiaal in een filmzaal of vertoning online via een beeldscherm een fundamenteel andere programmering en aanpak vereist. Ook Cinedans moest haar programmering vanwege het coronavirus over een totaal ander boeg gooien. En op een ander kanaal: Cinedans WEB.

Cinedans WEB

Sinds een jaar beschikt het festival over een online kanaal: Cinedans WEB. Dit kanaal is tot stand gekomen met hulp van het innovatiefonds bij Amsterdams Fonds voor de Kunsten. Het doel van Cinedans WEB is om als online platform te dienen voor kennisdeling, speciale programmering, communitybuilding en ontsluiting van het archief. Cinedans ontwikkelt dit platform in samenwerking met twee andere genre-filmfestivals, Kaboom (animatiefilm) en Imagine (sci-fi/horror), om elk op een eigen platform nieuwe online mogelijkheden te onderzoeken en aansluiting te vinden bij nieuwe generatie publiek en makers. Tijdens het festival in 2019 heeft Cinedans voor het eerst met een pilot van Cinedans WEB geëxperimenteerd.

In de huidige omstandigheden hebben ze snel geschakeld en dit online platform hoofdzakelijk ingezet om een speciale collectie uit het programma van Cinedans 2020 aan te bieden. Bij de selectie van films voor dit special programme gold als belangrijk criterium of deze films ook online artistiek overeind zouden blijven voor een groot publiek.

De programmeur van Cinedans, Andreas Hannes, heeft daarom zorgvuldig naar het beschikbare materiaal gekeken en heeft in overleg met de verschillende makers bepaald wat wel en wat niet zou werken op Cinedans WEB.

Gedurende vijf dagen, van 25 maart tot en met 30 maart 2020, bracht Cinedans dagelijks een lange film en een korte film, een ‘surprise short’, online. Daarmee bleef het publiek betrokken en werd het festival gevoel online vastgehouden. De films bleven beschikbaar tot en met de laatste dag van het festival. Gaandeweg het festival ontdekte Cinedans wat wel en wat niet goed werkte op en met het Cinedans WEB platform door de publieksreacties goed in de gaten te houden.

Terugkijkend was het online platform technisch al behoorlijk goed ingericht. ‘Eigenlijk werkten alle onderdelen’, zegt Martine Dekker, ‘het was alleen veel meer werk en anders werken. Het vergt een andere workflow dan een livefestival; meer nieuwsbrieven schrijven, reacties en vragen van het online publiek beantwoorden. We waren continu online bezig. Dat was interessant. Volgend jaar kunnen we deze processen beter stroomlijnen in het kleine team.’

De makers en producers van het materiaal werkten allen genereus mee en vroegen geen aanvullende bijdragen voor de vergoeding van de rechten voor het online tonen. Wel moest Cinedans alle rechtencontracten aanpassen op online vertonen. Cinedans heeft met veel makers en filmdistributeurs een jarenlange band en dit sterke netwerk heeft hen geholpen om het online speciale programma snel en met zeer beperkte extra kosten voor elkaar te krijgen. De makers waren erg blij met de kwaliteit van de vertoning op het Cinedans WEB en hielpen met de promotie ervan in hun eigen netwerk.

Het online platform is onderdeel van de Cinedans website. Cinedans WEB heeft een geïntegreerd Vimeo-kanaal. Er is veel aandacht besteed aan de veiligheid van het platform om illegaal downloaden te voorkomen. 

Er zijn ook technische faciliteiten gebouwd die in de toekomst gebruikt gaan worden, zoals de mogelijkheid om de database van het filmarchief te koppelen met het online platform. Op deze manier kan het Cinedans archief online beter ontsloten worden. In totaal heeft in 2019 de bouw en eerste invulling van dit online platform € 20.000 gekost. Ten behoeve van het special programme in 2020 heeft Cinedans extra kosten gemaakt voor Vimeo, nieuwsbrieven en Google Ads.

Succesformule

De combinatie van een technisch hoogwaardig online kanaal, het stevige netwerk in de dans- en filmwereld en de zorgvuldige curatie van het artistiek programma dat dagelijks werd aangevuld bleek een publiek succes. Het online programma met tien programma onderdelen heeft in de vijf dagen 22.100 views uit 50 landen gehaald. Het merendeel van het publiek kwam uit het buitenland. In een regulier festival jaar verkoopt Cinedans 4.700 kaarten voor het betaalde filmprogramma met 27 onderdelen. Cinedans WEB had gedurende 5 dagen ongeveer 300.000 pageviews.

Dit soort aantallen geven geen compleet beeld van de impact op het publiek. Door de zorgvuldige keuze van het online getoonde materiaal kreeg het veel views en veel positieve reacties op social media-kanalen. Uit de publieksreacties leidde Cinedans af dat het publiek vooral te spreken was over de technisch hoogwaardige kwaliteit en de eigenheid van het getoonde programma. Dit was volgens het publiek een belangrijke reden waarom het programma op Cinedans WEB opviel tussen het overweldigende online cultuuraanbod dat sinds de start van de sluiting van cultuurhuizen op internet te zien was.

Cinedans heeft een kort publieksonderzoek gekoppeld aan Cinedans WEB. Het ontwikkelen van publieksonderzoek was ook een belangrijk onderdeel van het eerder genoemde subsidieverzoek aan het innovatiefonds van het AFK. Ook deze plannen zijn nu aangepast: er deed zich namelijk nu al de gelegenheid voor om de webervaring op Cinedans WEB te onderzoeken. In samenwerking met het bureau Predictable Chaos is askyouraudience.it ontwikkeld. Dit platform ter ondersteuning van publieksonderzoek is nog een prototype en de festivals Cinedans en Imagine Film Festival testen dit prototype verder in 2020.

Geen sluitend verdienmodel

Volgens Martine Dekker was het publiek erg verbaasd dat al dit filmmateriaal gratis te zien was. Cinedans had wel een donatieknop op Cinedans WEB geplaatst. Dit leverde in vijf dagen veelal symbolische bedragen op tussen de €3 en de €5 euro. Eenmaal werd er €100 gedoneerd. In totaal heeft het online festival in vijf dagen ongeveer € 500 aan donaties opgeleverd.

Net als vele culturele instellingen heeft Cinedans dit jaar een financieel tekort nu de kaartverkoop is weggevallen. Martine Dekker heeft hierover hoopvolle gesprekken met de fondsen die Cinedans steunen.

De waarde van online materiaal

Andreas Hannes, de programmeur, voorziet voor de toekomst wel een risico. ‘Het publiek in Nederland is gewend, en na deze periode waarin culturele instellingen hun aanbod massaal gratis beschikbaar stellen zeker, dat online materiaal gratis te bekijken en te gebruiken is. In de Verenigde Staten is dat bijvoorbeeld heel anders en staat cultureel aanbod online veel vaker achter een betaalmuur.’ Dit kan en moet volgens Andreas in de toekomst wel veranderen.

Cinedans gaat uitzoeken wat het publiek in de toekomst voor materiaal op het platform wil betalen. Het gebruik van de donatieknop is daarvoor hoopgevend.

Bij het eerder genoemde publieksonderzoek hebben 216 deelnemers aangegeven dat ze benaderd willen worden voor een meer diepgaand onderzoek. Een vervolgvraag over wat ze voor deze online content in de toekomst zouden willen betalen levert een goede graadmeter op voor toekomstig beleid op dit gebied.

Vooruitziende blik

Een jaar geleden had Cinedans een visie dat een online kanaal een vierde belangrijke pijler moest worden voor het festival, met als insteek dat het digitaal platform en het fysieke programma elkaar kunnen aanvullen en daarmee de relevantie en impact voor makers en publiek versterkt kon worden. Met voortschrijdend inzicht is kun je nu zeggen dat - toen door het coronavirus de realiteit ineens anders werd - Cinedans in staat was om snel en met artistiek én publiek succes door te schakelen naar een speciaal online programma. Bij Cinedans was al over een digitale strategie nagedacht. Dat heeft ervoor gezorgd dat gedurende vijf dagen een groeiend publiek een kwalitatief hoogwaardig dansfilmprogramma kon bekijken. Dit keer in de vorm van digitaal online aanbod dat wat het publiek betreft geheel op zijn plaats was en makers van hun beste kant liet zien.

Natuurlijk is er nog veel verder te ontwikkelen aan de bijbehorende werkprocessen. Ook deze periode van experimenteren heeft verbeterpunten opgeleverd en zal verder worden opgenomen in de digitale strategie.

De digitale strategie van Cinedans

De strategie achter Cinedans WEB verwoordt Cinedans als volgt:

‘Online verspreiding en programmering was voor 2019 de missing link van Cinedans. De dansfilm is vaak kort en het non-verbale en internationale karakter van het genre maken het bij uitstek geschikt voor online presentaties. Daarbij is het internationale netwerk gebaat bij een centrale plek voor kennisvergaring en -deling. Doel van Cinedans WEB is: zichtbaarheid door het jaar heen vergroten, het archief ontsluiten, kennis delen en onze diensten beter aanbieden’. (Deze tekst is afkomstig uit de aanvraag van Cinedans bij het innovatiefonds van AFK.)

‘Op het WEB brengt Cinedans, zowel ten opzichte van de Cinedans festivalprogramma’s in de cinema als ten opzichte van andere internationale film en dansfestivals, een onderscheidend programma. Daarmee wil Cinedans een nieuw publiek bereiken en het bestaande publiek meer bieden, naast achtergrondinformatie over de films. Via Cinedans WEB zijn zo meer films te tonenuit het oeuvre van bepaalde makers. Daarnaast kunnen ook er registraties van lezingen, industry meetings en debatten centraal worden aangeboden op het snijvlak van dans en film. Kortom, een verbindende factor die ook buiten de festivals een belangrijke functie vervult voor makers, publiek en onze afnemers.’