Direct naar de inhoud Direct naar het menu Direct naar de zoekfunctie Direct naar de footer

Online privérondleidingen met een persoonlijk verhaal: het Thuismuseum

Niet in drommen tegelijk door een expositie, maar vanuit huis meegenomen worden langs hoogtepunten in een tentoonstelling met een persoonlijk verhaal in geluid en beeld. De online rondleiding is een manier van storytelling die culturele instellingen kunnen gebruiken om hun publiek te boeien, zonder dat fysieke aanwezigheid vereist is.

In deze serie artikelen lichten we drie voorbeelden uit van online rondleidingen. Deze voorbeelden hebben als bijzonderheid dat ze het publiek virtueel de wereld van de tentoongestelde collecties in trekken  met persoonlijke storytelling. Je kijkt als het ware door de ogen van de tourgids en je luistert naar diens persoonlijke gedachtegang. We trappen af met het Thuismuseum.

De cultuurvloggers van My Daily Shot of Culture deden het al langer: het publiek meenemen naar cultuurinstellingen en daar een eigen verhaal bij vertellen. Sinds de instellingen gesloten zijn voor publiek, brengen de vloggers verhalen uit lege musea bij de mensen thuis: het Thuismuseum.

Jip Heijmerink begon drie jaar geleden met My Daily Shot of Culture. Samen met andere vloggers nam ze filmpjes over cultuur op, die speciaal gericht waren op jongeren tussen de 20 en 40 jaar. Deze doelgroep ervaart vaak een drempel als het aankomt op het bezoeken van cultuurinstellingen. Jip wilde deze drempel verlagen, door iedere dag een kort filmpje op te nemen met een aansprekend, persoonlijk verhaal over theater, festivals, muziek en beeldende kunst.

Donderdag 12 maart kwam de aankondiging van maatregelen om de verspreiding van het COVID-19-virus in te dammen. Het kabinet was genoodzaakt culturele instellingen te sluiten en evenementen af te gelasten. Even sloeg de paniek toe bij My Daily Shot of Culture. Snel daarna kwam het constructief denken; Hoe kon het team in deze nieuwe situatie nog iets betekenen voor de culturele sector en voor het publiek? Jip: “Ik dacht: veel culturele instellingen hadden nu net zulke mooie stappen gezet: hoe moet dat nu verder? Ik wil iets doen!”

© Jip Heijmerink
© Jip Heijmerink

‘Kijken, kijken, niet lopen’

Jip besloot dat het blijven tonen van content een must was voor de musea. Ze bedacht dat je ook een vlog kunt maken vanuit een leeg museum. Al op vrijdag 13 maart was de nieuwe website Thuismuseum.nl online. De Hermitage Amsterdam - die net een mooie tentoonstelling had over juwelen - en Eye waren meteen geïnteresseerd en bereid mee te werken aan een filmpje. Zo bouwde het team van My Daily Shot of Culture het Thuismuseum op.

“Musea hebben in deze crisis bewezen dat ze in heel korte tijd iets tofs kunnen doen! In mum van tijd hebben ze enorm veel interessante content online gezet!”

Doelgroepen en werkwijze

De musea kunnen via Thuismuseum.nl hun content blijven verspreiden en met een beetje geluk ook wat inkomsten genereren. Kijkers kunnen na afloop van de online rondleiding via de donatie-knop een bedrag aan het museum doneren. De vlogs zijn niet meer voornamelijk gericht op het jongere publiek, maar op een bredere doelgroep. “Juist ouderen blijken geïnteresseerd te zijn in onze filmpjes, dat zien we aan de mails en reacties die we krijgen. Ook zijn er veel inschrijvingen voor onze nieuwsbrief bijgekomen.”

Nadat Jip te gast was geweest bij de tv-talkshow Op1, nam het Thuismuseum een hoge vlucht. Het ene na het andere museum meldde zich aan. Vijftig musea willen hun deuren openen voor het Thuismuseum van Jip en collega’s. De collega die de planning van de vlogbezoeken verzorgt, heeft haar handen vol. Mits er geen totale lock down van Nederland komt, heeft het team tot eind mei 2020 vijftig museumbezoeken af te leggen. Juist ook bij kleinere musea. “De vlogs worden in één take opgenomen, zodat ze snel klaar zijn om gepubliceerd te worden” vertelt Jip.

De deelnemende musea vergoeden de reiskosten en betalen een kleine vergoeding aan de vloggers, die hun collectieverhalen onder de aandacht brengen via Thuismuseum. Het voornaamste is dat ze via deze weg zichtbaar blijven voor het publiek. “Door de gezamenlijkheid van de presentatie van de vlogs, versterken de musea elkaars zichtbaarheid. Ook al zijn de filmpjes van individuele musea; het Thuismuseumplatform bundelt de krachten van de verschillende instellingen.”

Jips Tips voor online privérondleidingen
  • Maak wat geld vrij voor een kleine investering in een cameraatje met goed beeld en geluid en een goede lamp voor de belichting.
  • Kijk in je organisatie of er iemand is die goed verhalen kan vertellen. Dat hoeft namelijk niet per se de directeur of de conservator te zijn, want presenteren voor de camera is moeilijker dan je denkt! Misschien is de dochter van de conservator wel heel goed in verhalen vertellen, of iemand van de afdeling communicatie.
  • De inhoudelijk expert kan zijn of haar kennis doorgeven aan de vlogger. Neem de tijd om een voorgesprek te houden, waarbij de inhoudelijke informatie gedeeld wordt.
  • Durf te kiezen voor sappige verhalen. Museale verhalen mogen wel wat luchtiger. Historische feiten kun je op andere plekken kwijt.
  • Zo’n filmpje hoeft technisch niet perfect te zijn. Geef de kijker het gevoel van een privékijkje achter de schermen; daar hoeven geen uitgebreide montage en beeldbewerking aan vooraf te gaan.
  • Zorg - nu je geen bezoekers binnen kunt laten - voor goede zichtbaarheid online. Laat iemand die goed is met social media je helpen om een breed publiek te bereiken.
  • Zorg dat je op platforms komt met meerdere culturele instellingen. Dan versterk je elkaar. Top 10-lijstjes werken ook goed.

Andere voorbeelden

 

Louwman museum: ‘Bezoek ons thuis’

Een kijkje onder de motorkap! Het Louwman museum heeft een collectie van ruim 275 antieke en klassieke automobielen. In korte filmpjes vertelt de directeur steeds iets over een auto uit het museum. Hierbij laat hij een speciaal aspect van de wagen zien, of het interieur en soms zelfs een exclusief kijkje onder de motorkap.

De Flevowand

De Flevowand is een kleed van zestig meter met geborduurde historische scènes. Het vertelt de geschiedenis van de Zuiderzee vanaf de IJstijd tot de 21ste eeuw. Een kort filmpje introduceert het werk dat door 25 borduursters met de hand is gemaakt.
 
Zaans thuismuseum
 
In de filmpjes van het Zaans Museum komt het museum naar je toe. Er wordt door de directeur verteld wat bijvoorbeeld het belang was van de uitvinding van het houtzaagmodel-mechaniek voor de scheepsbouw in de 17e eeuw. Ook verklaart hij waarom al die molens in de Zaanstreek kwamen te staan, en niet in Amsterdam.
 
Museumtv
 
MuseumTV wil een zo breed mogelijk publiek in aanraking laten komen met kunst en cultuur. Het is een gezamenlijk video on demand-platform voor de Nederlandse musea. Het platform biedt meer dan 400 video’s, mini-documentaires en korte, art bites van musea en kunstinstellingen.
 
Teylers  Thuis Tour
 
Conservatoren en de directeur van het Teylersmuseum Haarlem nemen je om de beurt in een filmpje mee naar het museum. Je ziet er bijvoorbeeld het Melkmeisje van Wybrand Hendriks uit begin 19e eeuw, dat vergeleken wordt met het wereldberoemde Melkmeisje van Johannes Vermeer. De geheimen van de goudgele bank in het midden van de museumzaal worden prijsgegeven.
 
Kunstmuseum Den Haag

Conservatoren vertellen over de tentoonstellingen of deelcollecties. De collectie Mondriaans wordt bijvoorbeeld toegelicht, om de kijker troost te bieden. Ook neemt conservator die de tentoonstelling Breitner vs Israels heeft samengesteld je mee langs grote en kleine werken van beide negentiende-eeuwse schilders.

Noordbrabants Museum, Tour met toelichting van experts

De Belgische theatermaker Lucas de Man loopt door het Noordbrabants Museum en ontmoet in de verschillende zalen de conservatoren, die hun licht laten schijnen op de kunstwerken ter plaatse. Er hangen bijvoorbeeld mooie Van Goghs. Tussendoor eet Lucas in het museumcafé een Bossche bol. Met doneerknop onderaan het filmpje. 

Ook interessant:

Lees ook de andere artikelen in deze serie over online privérondleidingen