Direct naar de inhoud Direct naar het menu Direct naar de zoekfunctie Direct naar de footer

Virtuele verhalen vertellen: Tips om je publiek online te raken met storytelling

Verhalen zijn er altijd al geweest. Van rotstekeningen tot aan een virtueel ballet: wat de mens zo uniek maakt is de drang om zich creatief uit te drukken met dans, muziek, verhalen, objecten en beelden. Door alle lagen van de bevolking, ongeacht leeftijd of afkomst, veranderen en vernieuwen we bestaand materiaal en creëren daarmee steeds iets nieuws, om zo onszelf uit te drukken en om ons te verhouden tot de wereld om ons heen. We doen dat steeds vaker online, zo ook culturele instellingen. Waar moet je rekening mee houden bij online storytelling? Wat zijn de kenmerken van een goed verhaal? In dit artikel delen we een aantal tips en vragen die je kunt gebruiken om een virtueel verhaal te vertellen.

Het belang van een goed verhaal

In het artikel ‘Why stories matter to museums and how can museums become better storytellers’ beschrijft Anna Faherty het belang van het vertellen van verhalen met collecties. Goede verhalen helpen bij de marketing, zorgen voor hogere bezoekcijfers en stimuleren de verkoop. Belangrijker nog, is dat verhalen instellingen kunnen helpen om een maatschappelijke impact te realiseren. In haar artikel richt ze zich vooral tot musea, maar goede verhalen kunnen in feite elke organisatie helpen om hun maatschappelijke impact te vergroten. 

Kenmerken van een goed verhaal

Een goed verhaal kan dus veel opleveren, maar hoe maak je nu een goed verhaal? Je zou bijvoorbeeld eens met andere ogen naar je collectie of archief kunnen kijken, zoals die van een theatermaker. Hoe je dat zou kunnen doen heeft Liam Wiseman beschreven in zijn artikel ‘A touch of drama: what museums can learn from the theatre’. Hij geeft aan hoe je een aantal narratieve principes uit het theater ook kan toepassen in een museumcontext. Hij kijkt daarbij vooral naar exposities, maar voor online producties en voor andere instellingen dan musea, zijn deze ook relevant. Zijn tips voor een goed verhaal zijn als volgt: 

  • Een goed verhaal is theatraal: breng niet alleen feiten, maar zorg ervoor dat je publiek plezier heeft, geraakt wordt en wees vooral niet saai.
  • Een goed verhaal heeft ook geweldige personages en karakterontwikkeling. Laat de personages tot leven komen en zorg dat je publiek emotioneel betrokken raakt.
  • Geef ruimte voor nieuwe perspectieven, zowel in je organisatie als bij het maken van verhalen en sta open voor een andere blik op je materiaal.
  • Sta open voor inbreng van je publiek, speel in op de actualiteit en maatschappelijke discussie en wees relevant. 

Digitale klantkunde

Het succes van storytelling wordt voor een groot deel bepaald door de mate waarin je weet aan te sluiten bij de belevingswereld van je publiek. Dat geldt niet alleen voor de inhoud, maar ook voor de vorm die je kiest en voor het medium dat je wilt gaan inzetten. In ons Managementprogramma Digitale Strategie & Innovatie is digitale klantkundeop strategisch niveau daarom ook het uitgangspunt.

Op zoek naar een verhaal

Als je aan de slag gaat met het maken van een online verhaal kun je teruggrijpen op je collectie of archief, maar hoe kies je welk verhaal je gaat vertellen? Zeker bij grote collecties liggen er in potentie duizenden interessante verhalen te wachten. Anna Faherty heeft een aantal vragen geformuleerd in haar artikel die kunnen helpen bij het vinden van verhalen:

  1. Denk na over je instelling: waar sta je voor en wat maakt je als instelling uniek?
  2. Wie is je publiek en wat vinden zij belangrijk?
  3. Wat wil je met je verhalen teweegbrengen?

Als je naar haar vragen kijkt dan wordt heel duidelijk dat je niet alleen vanuit je eigen collectie en instelling moet denken, maar ook moet weten wie je publiek is en wat zij zouden willen horen of zien. Een vierde vraag bij dit lijstje die Anna niet stelt, maar die zeker bij online verhalen heel relevant is, is de vraag: met wie kan ik samenwerken? Welke instelling heeft ook collecties die passen bij dit verhaal? Hoe kunnen we verhalen verrijken door verbindingen te leggen? Je ziet dit bijvoorbeeld bij het Netwerk Oorlogsbronnen, waar ze verschillende collecties koppelen rond een bepaald thema. Je kunt via dit portaal ook op zoek naar personen in Oorlogslevens. Daar worden beknopte biografieën samengesteld op basis van diverse bronnen. Ook bij Modemuze zie je iets dergelijks. Daar worden verhalen gemaakt met materiaal uit verschillende collecties.  

Een goed verhaal

Naast haar vragen om een verhaal te vinden heeft Anna Faherty in haar artikel ook nog een lijst van 6 vragen met uitleg opgesteld die je helpen om een goed verhaal te maken. In het kort: 

  • Over wie gaat het?
  • Wie is de verteller?
  • Wat gaat er mis? 
  • Welke gebeurtenissen zijn belangrijk voor het verhaal?
  • Welke details wil je delen?
  • Hoe eindigt het verhaal?

Kijken en luisteren met nieuwe ogen en oren

Naast het maken van nieuwe verhalen kun je oude verhalen ook in een nieuw virtueel jasje gieten. Een mooi voorbeeld hiervan is het Anne Frank videodagboek op Youtube. Het welbekende dagboek is nu te zien als een vlog van 15 afleveringen, met acteurs die het publiek meenemen naar het achterhuis. De makers van deze serie hebben nadrukkelijk gekeken naar de belevingswereld van jongeren nu en daarop hun vorm en kanaal aangepast, zodat het publiek (in dit geval de jongeren) veel beter mee kunnen leven met de personages. Er zijn natuurlijk nog veel meer voorbeelden van online verhalen te vinden, zoals op Europeana en natuurlijk onze verzameling met digitale online initiatieven.   

Voor het maken van een succesvol online verhaal is het cruciaal dat je niet probeert om een analoog medium één op één over te zetten naar een online medium. Dat hebben de makers van het Anne Frank videodagboek goed begrepen, maar vaak is dit nog niet vanzelfsprekend. Kati Price is Head Digital bij het V&A museum in Londen en zij lanceerde juist deze discussie op Twitter. Zij stelt dat het fysieke en digitale twee verschillende werelden zijn en dat een vorm die goed werkt in de fysieke wereld totaal niet goed werkt in de digitale wereld (en andersom). Vaak is dat in een organisatie lastig uit te leggen. Je online publiek is bovendien ook niet altijd hetzelfde als je offline publiek. Luister en kijk daarom letterlijk met andere ogen naar je collectie en bedenk goed welke vorm past bij jouw virtuele verhaal. 

Denk ook eens aan audio

Bij het maken van online verhalen wordt vaak gedacht aan foto’s, tekst en video, maar het gebruik van geluid kan ook een heel krachtig medium zijn, zoals in een podcast. Lees bijvoorbeeld de 11 tips voor het maken van podcasts van Katinka Baehr (o.a. NPO Radio 1) en Daphne Smets (Noord Nederlands Toneel) of het artikel van Hannah Hethmon, How To: Super Quick DIY Podcasting for Museums & Other Nonprofits Closed by COVID-19, over het snel realiseren van podcast. In dat artikel staan ook nuttige tips over hoe je een goed verhaal samenstelt voor een podcast.

Het virtuele verhaal als platform voor andere stemmen

Als je kijkt naar de manieren waarop je maatschappelijk impact kunt realiseren met het vertellen van goede verhalen en het belang van meerdere perspectieven daarbij, zou je het virtuele verhaal ook in kunnen zetten als een platform om verhalen van buiten je instelling te verzamelen en te delen. Juist online delen mensen nu al veel verhalen via allerlei platforms in de vorm van foto’s, video, audio en tekst. Hoe mooi zou het zijn als je ook de verhalen van je publiek een plek geeft. Om die verhalen te verzamelen kun je crowdsourcing in zetten. Daarmee maak je meteen de verbinding maken tussen je eigen collectie en de actualiteit. Zeker nu, in deze unieke historische tijd, zijn goede online verhalen die prikkelen, ontroeren of voor plezier zorgen, onmisbaar. 

Meer lezen: 

Lees ook de serie artikelen over online privérondleidingen met een persoonlijk verhaal:

Thema's
Deel dit artikel