Digitale feiten: Wat leert ENUMERATE ons over digitalisering in Nederland?

Binnen het Europeana Consortium voert DEN onderzoek uit naar de digitalisering van het culturele erfgoed in Europa. Ook voor Nederland houdt DEN deze statistieken bij.

Het onderzoek naar de digitalisering van erfgoed in Europa gebeurt in de vorm van een ENUMERATE-enquête, de Core Survey, die wordt uitgezet bij Europese cultuurinstellingen. Het ENUMERATE-onderzoek werd tot nu toe om de twee jaar uitgevoerd. DEN coördineert dit onderzoek en publiceert naderhand de uitkomsten.

In 2017 werd de vierde editie van de Core Survey uitgevoerd, met bijna 1.000 respondenten uit zo´n 30 landen. Bij elke editie nemen steeds zo´n 150 Nederlandse instellingen deel. DEN brengt niet alleen een rapport uit over ontwikkelingen op Europees niveau, maar ook specifiek voor Nederland. Dat gebeurt in de vorm van De Digitale Feiten.

Een van de opvallendste veranderingen die in de laatste enquête te zien was, is dat er andere kanalen gebruikt worden om digitaal erfgoed te publiceren: niet meer alleen via de eigen website, maar ook bijvoorbeeld via Wikipedia.

Nederland scoort ten opzichte van de rest van Europa goed als het gaat om het opstellen van informatiebeleidsplannen. Op het gebied van digitale duurzaamheid, het langdurig beheren van informatie zodat het ook nog te openen is als de software is verouderd, valt er in Nederland nog wel wat te winnen; daarin loopt Nederland iets achterop.

De helft van de Nederlandse erfgoedinstellingen beschikt over een jaarbudget dat lager is dan 30.000 euro. Er ligt nog een aanzienlijk uitdaging om analoge objecten te digitaliseren, maar ook om te leren omgaan met born digital materialen in de collecties.

Hoeveel erfgoedinstellingen hebben een digitale collectie?

Meer dan 80% van de erfgoedinstellingen in Nederland heeft een digitale collectie. Een groot deel van hen (58% van de instellingen) heeft ook het digitaliseringsbeleid formeel gedocumenteerd, bijvoorbeeld in de vorm van een informatieplan. Hiermee scoort Nederland, net als in voorgaande jaren, aanzienlijk hoger dan het Europese gemiddelde Dat ligt rond de 42%.

Staat alles in een collectiedatabase?

Gemiddeld is 75% van de objecten uit de collectie van een instelling ingevoerd in een collectiedatabase. Bij de meeste instellingen is een derde van de objecten ook gedigitaliseerd. Bij archiefinstellingen ligt dit deel nog lager, door de aard van materialen in de collectie. Gemiddeld moet 50% van de materialen in de collectie nog digitaliseerd worden.

Is alles nu gedigitaliseerd?

De laatste Core Survey laat geen significante stijging zien in de mate van digitalisering van de collecties. De tijd van grote financiële injecties in basisdigitalisering, zoals die tot ongeveer 2010 bestonden, is voorbij. De voortgang vindt nu grotendeels plaats op basis van eigen investeringen van de erfgoedinstellingen. 

Wat is er nu online te vinden?

40% van de digitale collecties is niet online toegankelijk vanwege auteursrechtelijke beperkingen. Van de metadata is 20% niet toegankelijk.

En hoe zit het met digitale duurzaamheid?

Op het gebied van digitale duurzame opslag, dat wil zeggen oplossingen die garanderen dat de digitale collecties ook over vele jaren nog leesbaar en bruikbaar zijn, valt er in Nederland nog wel wat te winnen. Slechts een minderheid beheert de digitale collecties in een systeem dat voldoet aan de internationale criteria voor digitaal duurzame opslag. Nederland lijkt op dit punt iets achterop te raken ten opzichte van de Europese collega’s.

Download Created with Sketch.
De Digitale Feiten 2016- 2017

De resultaten van de Nederlandse inbreng in ENUMERATE

Auteur: Marcus Cohen

Adviseur

Neem contact op met Marcus:


070 314 03 56
Thema's
Deel dit artikel