Open Koffie in Concert

Doorgaans vinden de Open Koffies van DEN plaats op een doordeweekse ochtend, maar deze keer stond de koffie klaar op een vrijdagavond. Dit had een goede reden: deze Open Koffie ging vooraf aan een concert.

In het project Muziekschatten wordt gewerkt aan de digitalisering van de grootste bladmuziekcollectie van Nederland. Een selectie uit deze schatkist werd deze avond gespeeld door leden van het Radio Filharmonisch Orkest en het Groot Omroepkoor. Voor iedereen die meer wilde weten over de achtergrond van dit project was er voorafgaand aan het concert een broodje, koffie en een goed gesprek over digitalisering.

60 jaar muziek van de omroep

Projectleider Marjon van Schendel leidt het project Muziekschatten in: één van de grootste bladmuziekcollecties van Europa is in het bezit van Stichting Omroep Muziek. De collectie omvat meer dan 60 jaar muziek van de omroep; muziek die ooit, vaak eenmalig, op de radio of televisie te horen is geweest. De collectie wordt in deelprojecten gedigitaliseerd waarvoor telkens financiering wordt gezocht. De resultaten worden via de eigen website en als Linked Open Data beschikbaar gesteld. Samenwerking gebeurt onder andere met Beeld en Geluid (die soms geluids- of zelfs beeldopnames in het archief hebben), de Koninklijke Bibliotheek (die ook een grote collectie bladmuziek beheert) en Muziekweb (Centrale Discotheek Rotterdam, beheerder van een grote collectie op cd, lp en dvd uitgegeven muziek). Dat linken heeft trouwens nog wel wat voeten in de aarde, onder andere omdat niet iedereen de metadata op dezelfde manier invoert.

 

Selectiecriteria

Collectiespecialist Jan Jaap Kassies deed de selectie voor het concert van vanavond en selecteert ook de stukken die voor digitalisering in aanmerking komen. Leidend daarbij is de ambitie om digitaal een representatieve doorsnede van het hele archief te realiseren. Dat blijkt in de praktijk nog vrij complex, omdat niemand de precieze inhoud van de collectie kent. Ook speelt de stichting zoveel mogelijk in op financieringsmogelijkheden voor specifieke delen van de collectie. Een mogelijk risico van deze aanpak is echter dat de krenten uit de pap als eerste digitaal beschikbaar komen en het brede archief in de vergetelheid zou kunnen raken.

Vormtechnisch is compleetheid en het in goede staat verkeren van het papieren muziekstuk een voorwaarde voor digitalisering. Dat betekent dat andere versies van hetzelfde muziekstuk, bijvoorbeeld de kladversie of een eerdere of incomplete versie, niet digitaal beschikbaar worden gemaakt. De andere aanwezigen herkennen deze overweging van hun eigen selectieproces. Zo kiezen ze bijvoorbeeld bij het Forbidden Music Project ook voor de meest complete en definitieve versie van een muziekstuk, terwijl bij andere projecten er ook wel eens voor wordt gekozen om alle versies van een muziekstuk op te nemen, zoals bij de Liederenbank van het Meertens Instituut. Dergelijke overwegingen zijn onder andere afhankelijk van je doelgroep: onderzoekers die alles willen zien, of juist muzikanten die de definitieve versie ten gehore willen brengen.

 

Foto: Stephanie Teunisse (CC BY-SA 4.0)
Foto: Stephanie Teunisse (CC BY-SA 4.0)

Creatief gebruik stimuleren

Het concert van vanavond is een mooi voorbeeld van de mogelijkheden en kansen die het digitaliseren van je bladmuziekcollectie kan opleveren. Een andere belangrijke boodschap die uit deze bijeenkomst is gebleken: zorg in de basis voor een goede standaardisering van je metadata, dat helpt enorm wanneer je met anderen wilt samenwerken. Samenwerken en vindbaar zijn in meerdere databanken en op Wikimedia-platformen helpt je eigen project vooruit. Koppel de muziekteksten bijvoorbeeld met de DBNL. Een ander voorbeeld is om samen te werken met verrassende partijen, zo werkt Muziekschatten ook samen met citymarketing Hilversum, waardoor ze, onder andere voor dit concert, een breder publiek kunnen bereiken. Alle deelnemers zijn het ermee eens: digitalisering leidt tot beter gebruik en bekendheid van je collectie. Aanvankelijk heb je daar wellicht meer werk door, maar op termijn kan het leiden tot maatschappelijk draagvlak voor de kosten van behoud en beheer van dergelijke historische collecties.

 

Het concert

Dan is het tijd om naar het concert te gaan. We worden meegevoerd door 60 jaar omroepgeschiedenis: van een hoorspel over een prins die de hik heeft (muziek met hikmotieven), tot een stukje authentieke Salonmuziek die niet zou misstaan in een chique hotellobby in de jaren ’60. Daarnaast is er de Artis-suite van Hans Lachman, waarbij alle dieren van Artis een muzikaal thema krijgen: van de roofdieren tot het wezeltje. Dit alles wordt op humoristische wijze gepresenteerd door Radio 4 presentator Ab Nieuwdorp. De liefde voor (bijna vergeten) muziek is duidelijk voelbaar deze avond, zowel bij het publiek als bij de muzikanten. En de liefde voor erfgoed en kunst, daar begint het allemaal mee.

 

Auteur: Annemieke Arendsen

Communicatiemedewerker

Neem contact op met Annemieke:


070 314 07 16
Thema's
Deel dit artikel