DEN duikt in Digitale Duurzaamheid

De komende tijd doet DEN onderzoek naar digitale duurzaamheid; hoe staat het ervoor? Wat zijn de nieuwste ontwikkelingen op dit gebied? En aan welke informatie hebben jullie behoefte?

Wat is digitaal duurzaam?

Wat is digitale duurzaamheid? In ons ABC voor het Digitaal Erfgoed hebben we er destijds deze omschrijving aan gegeven: Langdurige toegankelijkheid van digitale data (...). Het Netwerk Digitaal Erfgoed vertaalt, voor het programma Houdbaar, de omschrijving uit het Digital Preservation Handbook(...) refers to all of the actions required to maintain access to digital materials beyond the limits of media failure or technological and organisational change.

We hanteren toekomstvast, naast publieksgericht en interoperabel, als criterium voor kwaliteit bij digitaal werken. We beantwoorden de vraag: ‘hoe bewaar je digitale informatie voor de toekomst?’ op een basale manier om ook kunstenaars en kleine erfgoedinstellingen een werkbaar perspectief te bieden. De aanwijzingen daar zijn van toepassing op iedereen die digitaal werkt, professioneel of privé.

 

Welke rol kan DEN vervullen?

Wat zou DEN nog voor aanvullende informatie kunnen verzorgen die jullie, erfgoed- en kunstenprofessionals, helpt in de werkpraktijk? Daar wil DEN de komende tijd wat aandacht aan besteden. Daarbij wil DEN natuurlijk geen dingen doen die elders al gedaan worden. De meest gerede partij voor informatie over digitale duurzaamheid blijft het Netwerk Digitaal Erfgoed, dat ook weer verwijst naar specialistische cultuurspecifieke kennis bijvoorbeeld bij de Koninklijke Bibliotheek (voor (web)publicaties), het Nationaal Archief (voor (overheids)archieven) en Beeld en Geluid (voor audio-visueel materiaal). Binnen het NDE richt DEN zich op deskundigheidsbevordering op beleidsniveau. Daarom wil ik beginnen met op de website van DEN een stukje over digitale duurzaamheid als verdieping bij informatiebeleid te publiceren. Daarin bieden we ook praktische handvatten in de vorm van DE BASIS voor digitale duurzaamheid. Later wil DEN samen met partners kijken naar een herziening van DE BASIS en mogelijkheden om ook de kunstensector daarin te betrekken.

 

Behoefte aan digitale duurzaamheid verandert

DEN vindt dat we bij digitale duurzaamheid niet alleen naar het digitale eindresultaat moeten kijken maar dat toekomstig gebruik al een belangrijk aandachtspunt moet zijn vanaf het begin van de productie van digitale informatie. Daarmee verschuift het perspectief van het object naar het proces. Het proces centraal zetten is juist binnen de kunstproductie zo waardevol. Enerzijds zijn veel kunstproducties geen object, maar iets ongrijpbaarders zoals bijvoorbeeld een voorstelling. Anderzijds ligt veel van de betekenis in het artistieke creatieproces: in de interactie met het publiek, in de context van de plaats en tijd, in het verloop van de uitvoering, in de samenwerking waarin het tot stand komt. Persoonlijk vind ik dat het bewaren van deze aspecten cruciaal is voor toekomstige generaties om onze huidige digitale leefomgeving te begrijpen en er op voort te kunnen bouwen. Vastleggen en overdragen van dit soort eigenschappen is de verantwoordelijkheid in het heden, niet alleen in de cultuur. Cultuurprofessionals zijn volgens mij juist in staat om de samenleving bewust te maken van deze verantwoordelijkheid en te ondersteunen bij toekomstvaste digitalisering. DEN heeft een rol om de cultuursector bewust te maken dat daar kansen liggen en te ondersteunen bij het benutten ervan.

 

Onderzoek naar de praktijk

In mijn oriëntatie ter voorbereiding op mijn activiteiten rond het thema digitale duurzaamheid kwam ik weer uit bij een aantal initiatieven uit 2015 waarbij DEN ook betrokken was: de publicatie Born digital cultureel erfgoed is bedreigd erfgoed en het KIEM onderzoek Archiving Interactive Media; beide in samenwerking met LIMA, UvA en CCDD. Ik vraag me af welke voortgang er sinds die tijd is geboekt op deze meer vernieuwende vorm van digitale duurzaamheid. Ik wil daar de komende tijd antwoorden op proberen te vinden. Wellicht kan ik daarvoor te rade gaan bij instellingen zoals bijvoorbeeld EYE-filminstituut, IISG, Stadarchief Amsterdam, LI-MA, maar ook het ICK (Internationaal Choreografisch Kunstencentrum). Deze instellingen hebben te maken met nieuwe vormen van informatie en hebben deels al veel ervaringen opgedaan met het digitaal bewaren daarvan. Ik ga proberen mijn bevindingen te documenteren en te delen. Hopelijk kan DEN zo het inzicht in het vraagstuk van digitale duurzaamheid wellicht weer een stukje verder brengen en samen met andere partijen ideeën opdoen voor vervolgstappen. Ik houd jullie op de hoogte.

 

Oproep: Welke vragen heb jij op het gebied van digitale duurzaamheid? Waar heb je behoefte aan? Of heb je waardevolle inzichten die je wilt delen met de wereld? Stuur ze naar ons via den@den.nl.

Neem contact op met DEN


070 314 04 43
Thema's
Deel dit artikel