Direct naar de inhoud Direct naar het menu Direct naar de zoekfunctie Direct naar de footer

Rathenau Instituut: Naar hoogwaardig digitaal onderwijs

De digitale transitie brengt verstrekkende gevolgen met zich mee. Ook in het onderwijs. Voortgang kan preciezer worden bijgehouden en er is educatie op afstand. Daartegenover staan uitdagingen rondom sociale ongelijkheid en menselijk contact. Het Rathenau Instituut publiceerde een rapport om het onderwijsveld te ondersteunen in de digitale transitie. 

Aanleiding

Het onderwijs digitaliseert op allerlei manieren. Er raken steeds meer digitale leermiddelen in gebruik waaronder adaptief leermateriaal, virtualreality-toepassingen, kennisplatformen, educatieve games, digiboards en lesvormen met multimediatoepassingen. Ook op het vlak van leermanagement wordt met data gewerkt. Via bijvoorbeeld leermanagementsystemen, voortgangsdashboards en het uitvoeren van analysis op de verzamelde studiegegevens. De transitie naar digitaal onderwijs kan ingrijpende gevolgen hebben, omdat het het traditionele onderwijsaanbod uitdaagt. Digitale middelen maken leren op afstand mogelijk, dus buiten de school of collegezaal. Hierdoor ontstaat gemengd onderwijsaanbod dat uit online en uit fysieke leersituaties bestaat. Ook maakt tijd- en plaatsonafhankelijkheid het onderwijs flexibeler, wat onder meer modularisering van het onderwijsaanbod op gang brengt. Verder komen er in samenhang met digitalisering nieuwe vormen van evalueren en toetsen op én ontstaan er nieuwe mogelijkheden tot kennisdeling, zoals de openscience-beweging laat zien.

Doel van het rapport

Al deze ontwikkelingen beloven het onderwijs te verbeteren. Ook wordt digitalisering vaak in verband gebracht met het oplossen van een aantal urgente problemen waaronder het lerarentekort, dalende scores op lees- en rekenvaardigheid, toename van sociale ongelijkheid en suboptimale voorbereiding van kinderen en jongvolwassenen op deelname aan de veranderende maatschappij. Het is alleen niet duidelijk wat er in de praktijk van al deze beloften terechtkomt. Bovendien heeft digitalisering ook negatieve effecten die aanleiding geven tot zorg. Komen kinderen niet teveel achter een scherm te zitten? Is de zeggenschap over data, en daarmee de privacybescherming, goed geregeld? En wordt de keuzeruimte van docenten en leerlingen niet te zeer beperkt door onderwijsaanbod via algoritmen aan te sturen?

De voornaamste doelen van dit rapport zijn ten eerste om een goed beeld te krijgen van zowel de positieve als de negatieve effecten van digitalisering, zoals die zich nu al laten zien én in de toekomst nog zullen gaan voordoen. Ten tweede moet dat overzicht helpen om handelingsverlegenheid bij partijen in het onderwijsveld te overwinnen. In dit rapport wordt digitalisering bekeken vanuit het perspectief van publieke waarden en de vraag gesteld welke effecten digitalisering heeft op privacy, veiligheid, toegankelijkheid, sociale gelijkheid en integriteit.

Vier actielijnen

Het onderzoek geeft 20 aanbevelingen voor partijen in het onderwijsveld. Deze worden verdeeld over vier actielijnen: 

  • Visie ontwikkelen
  • Eisen stellen
  • Ondersteuning bieden
  • Onderzoek stimuleren 

Lees het rapport en de twintig aanbevelingen via de website van het Rathenau Instituut. Dit rapport is geschreven door B. Karstens en L. Kool met medewerking van A. Lemmens, S. Doesbogh en R. Montanus en gepubliceerd door het Rathenau Instituut (2022). 

 

 

Thema's
Deel dit artikel

This website is automatically translated by Google Translation. Some translations might not be correct.