Direct naar de inhoud Direct naar het menu Direct naar de zoekfunctie Direct naar de footer

Verschenen: RvC advies corona-addenda; "Slimme aanpak voor herstel en transitie cultuurbestel is nu de kunst"

Op 04-11-2021 heeft de Raad voor Cultuur advies uitgebracht aan minister Van Engelshoven (OCW) over de corona-addenda en verlenging van de cultuurplanperiode.

De raad wijst erop dat veel BIS-instellingen de crisis hebben aangegrepen om te experimenteren met nieuwe vormen en publieksbereik. Deze vernieuwing mag niet in de kiem gesmoord, nu de steun wordt afgebouwd en het herstelplan nog in de steigers staat. Een slimme aanpak is nu de kunst. 

In de adviezen is veel aandacht voor de rol van digitale transformatie die tijdens de coronacrisis urgenter werd voor de culturele instellingen, 

Uit het advies

"Innovatie en digitalisering
De crisis heeft instellingen gedwongen tot reflectie en introspectie. Het tijdelijk wegvallen van een overvolle planning en productiedruk leidde bij veel BIS-instellingen tot het ontwikkelen van interessante nieuwe vormen. Velen sloegen (meer) aan het experimenteren met digitaal aanbod – het internet bleef immers geopend. Ook samenwerking met (lokale) publieke omroepen kwam (veel) vaker tot stand. Positieve bijvangst bleek al snel dat hiermee publiek werd bereikt dat doorgaans de weg naar culturele instellingen niet, of minder frequent, weet te vinden. De crisis heeft als katalysator gewerkt voor digitalisering. Enkele instellingen waren er al veelvuldig mee bezig, voor andere werd digitalisering uit nood geboren. De meeste instellingen zijn inmiddels doordrongen van de kansen die online werken, samenkomen en presenteren bieden. Genoemd in de addenda en de gesprekken worden de kansen voor publieksbereik, toegankelijkheid en inclusiviteit, duurzaamheid, (internationale) uitwisseling en de overdracht van vakkennis. De plek die digitalisering krijgt in de programma’s verschilt nog sterk: voor een deel van de instellingen schuilt de toegevoegde waarde vooral in de mogelijkheden voor randprogrammering en educatieve activiteiten, waarbij de kernactiviteiten in hoofdzaak live/fysiek blijven plaatsvinden. Andere instellingen willen ook een deel van hun kernactiviteiten digitaliseren.
Voor de komende periode staat het vraagstuk hoog op de agenda hoe voor digitaal aanbod gezonde verdienmodellen kunnen worden ontwikkeld en hoe de investeringslasten kunnen worden gedekt, te meer wanneer ook de reguliere activiteiten weer steeds meer aandacht en middelen eisen. Een deel van het antwoord ligt in het verenigen van de krachten, zoals via het delen van data en online omgevingen. Veel genoemd wordt het dilemma hoe voldoende publieksinkomsten binnen te halen met digitaal aanbod; publiek blijkt het meest te betalen wanneer de toegang vrij is en publiek na afloop om een vrijwillige bijdrage wordt gevraagd, maar deze bijdragen dekken bij lange na niet de kosten die met productie, opname en montage gepaard gaan. Tegelijkertijd zijn de digitale activiteiten voor veel organisaties complementair aan hun traditionele uitingen en bieden zij toegankelijke, inclusieve cultuurervaringen voor een breed potentieel publiek. Om bovenstaande vraagstukken te onderzoeken, heeft u de rijkscultuurfondsen op advies van de raad opdracht gegeven een Innovatielab Digitalisering in te richten. Opvallend genoeg benoemen slechts enkele instellingen interesse voor of inmenging in dit lab in hun addenda.
De raad meent dat een strategische innovatieagenda nodig is om de digitale transitie in goede banen te leiden, ook om te zorgen dat deze rol niet wordt overgenomen door grote technologiebedrijven. Naast het ontwikkelen van bruikbare verdienmodellen is ook vermeerdering nodig van kennis en expertise op het gebied van technologie, digitale marketing et cetera. De raad zal in 2022 separaat adviseren over digitalisering in de culturele sector, maar wijst hier alvast op het belang van een instrument als een scholingsfonds om om- en bijscholing van medewerkers te stimuleren."

Uit de paragraaf Bovensectorale ondersteunende instellingen
"Het belang van de BIS-taken die door de bovensectorale instellingen worden uitgevoerd, groeide echter eveneens tijdens de coronacrisis. De kerntaken sloten onder meer aan op een groeiende behoefte aan betrouwbare data, onderzoeken en reflecties op de gevolgen van de coronacrisis voor de culturele en creatieve sector. De Boekmanstichting heeft partijen samen weten te brengen, onderzoek laten verrichten en gerapporteerd. Op de website werd een coronadossier aangeboden. Er is eveneens een groeiende behoefte aan kennis over, middelen voor en uitwisseling over digitalisering. Contact maken, alternatieve presentaties, digitale bijeenkomsten en communicatie; de sector moest zich heruitvinden om zichtbaar te blijven."

"De functie van DEN in de digitale transitie is urgenter geworden. LKCA boog zich over de waarde van cultuureducatie en participatie in uitdagende tijden en verplaatste veel activiteiten naar online. DutchCulture deed onder andere onderzoek naar de effecten van corona op de internationale culturele mobiliteit. Ook deze instelling ontwikkelde hybride werkvormen. Er zijn zorgen omtrent zzp’ers en organisaties die zich geconfronteerd zagen met de financiële gevolgen van de coronacrisis. Het ondernemerschap is zeer op de proef gesteld. Maar ook het bestuur van culturele instellingen werd door de crisissituatie en kwetsbare financiële positie op de proef gesteld. C+O kreeg van het ministerie opdracht om een leenfaciliteit in te richten uit de steunmiddelen."

"De innovatielabs worden genoemd als een goede accelerator van de huidige ontwikkelingen, met name op het gebied van digitalisering. Positief is dat hier coalitievorming voor plaatsvindt en dat het veld inhoudelijk wordt betrokken bij de vormgeving van de programma’s van de labs. Ook de leenfaciliteit die is ingericht naar aanleiding van steungeld wordt gezien als een positieve samenwerking tussen overheid en het veld."

Lees de volledige adviezenSlimme aanpak voor herstel en transitie cultuurbestel is nu de kunst 

Thema's
Deel dit artikel

This website is automatically translated by Google Translation. Some translations might not be correct.