Direct naar de inhoud Direct naar het menu Direct naar de zoekfunctie Direct naar de footer

Gastlessen organiseren? Zo doe je dat digitaal! Stap 3: hoe bouw je een digitale gastles op?

Culturele instellingen verzorgen met veel plezier gastlessen voor leerlingen op locatie, maar tijdens een lockdown is dit niet meer mogelijk. Hoe breng je leerlingen toch in contact met je collectie? Met digitale gastlessen zet je de educatieve doelen van je organisatie online voort op een manier die ook na de crisis relevant blijft. In deze longread ontdek je hoe je dat aanpakt en waar je rekening mee kan houden.

Ontdek de vier onderwerpen:

  1. Hoe bereid je een digitale gastles voor?
  2. Hoe zet je video’s optimaal in?
  3. Hoe bouw je een digitale gastles op?
  4. Hoe geef je pedagogisch afstandsonderwijs?

3. Hoe bouw je een digitale gastles op?

Wat kunnen en kennen de leerlingen al?

Wanneer je een digitale gastles organiseert is het net als bij een les op locatie, belangrijk om rekening te houden met voorkennis van de leerlingen. Zodat je ze niet verveelt met zaken die ze al weten, of juist overvraagt door voort te bouwen op kennis die ze juist nog niet hebben. Als je de mogelijkheid hebt kun je dit in de voorbereiding met de leraar inventariseren. Ook voor de leerlingen geeft het extra houvast om concreet te weten welke voorkennis en vaardigheden ze nodig hebben voor de les. Het activeren van die voorkennis aan het begin van je les kun je zowel synchroon als asynchroon aanpakken.

Synchroon voorkennis ophalen:

  • Laat leerlingen vragen over het onderwerp beantwoorden in een gezamenlijk gesprek.
  • Laat ze activiteiten uitvoeren waarmee je de voorkennis test, zoals met een kleine quiz via bijvoorbeeld Lessonup, Mentimeter of Kahoot. 

Asynchroon voorkennis ophalen:

  • Neem korte video’s op waarin je leerlingen nieuwsgierig maakt, voorkennis behandelt, vragen stelt en leerlingen zelf de antwoorden laat bedenken door bijvoorbeeld lange pauzes in de video te laten vallen. Kijk voor een voorbeeld van hoe je dat doet naar het YouTube-kanaal ‘Geflipt?!’
  • Laat leerlingen termen of antwoorden opsturen en daarmee een mindmap maken.

Digitaal uitleg geven - waar hou je rekening mee?

Vooral als leerlingen zich betrokken voelen bij de les en het lesmateriaal, onthouden ze je verhaal beter. Onderwijsadviseur en auteur Marcel Schmeier zegt hierover: “Het belangrijkste is om contact te maken met iedereen. Alle leerlingen zien en/of spreken.” Hou er rekening mee dat dit tijdens een digitale gastles net wat uitdagender is dan wanneer je een klas fysiek voor je hebt. Ook raken leerlingen sneller cognitief overbelast. Dit kun je volgens Schmeier voorkomen door wat langzamer te vertellen of bijvoorbeeld beelden te laten zien tijdens de uitleg. Of laat de leerlingen zelf stukjes uitleg meeschrijven of tekenen. Doordat de uitleg zo vertraagt, is er meer ruimte voor het denkproces van de leerlingen. 

Tip: vertraging van de uitleg kun je ook bereiken door de leerstof langzaam te laten ontstaan: stel leerlingen tussendoor vragen, laat ze iets lezen en zorg voor afwisseling. 

Meer weten? bekijk het artikel met Marcel Schmeier: ‘Zo blijven leerlingen betrokken tijdens een online lesinstructie’ op Kennisnet.

Tip: wil je zeker weten of de leerlingen je uitleg hebben begrepen? Stel dan aan het einde een checkvraag en laat leerlingen de antwoorden op schrijven en inleveren. 

Aan de slag met verwerkingsopdrachten

Nadat je de leerlingen een opdracht geeft, gaan ze aan de slag met de verwerking van de nieuwe kennis. Een verwerkingsopdracht helpt ze om de stof te ordenen en te onthouden en biedt leuke afwisseling in je les. Zorg net als in de rest van je les, ook in de verwerkingsopdracht voor voldoende variatie. 

Inèz: “Geef je je les digitaal via bijvoorbeeld Teams? Maak dan bij oudere leerlingen gebruik van zogeheten ‘break-out rooms’ waar leerlingen in groepjes kunnen werken aan opdrachten. Dit activeert leerlingen meer en brengt ook de nodige afwisseling!”

Bij een digitale gastles is het slim om de opdrachten alvast van te voren te delen met leraar. Wanneer leerlingen vanuit huis werken, nemen ouders vaak een deel van de taak van leraren over. Laat ze daarom weten waar ze terecht kunnen met vragen. Wanneer je synchroon werkt, kun je er ook voor kiezen om de video-omgeving open te laten, terwijl de leerlingen bezig zijn met de verwerking. Op die manier ben je gemakkelijk benaderbaar voor vragen, gesprekjes en evaluaties. Je kunt er ook voor kiezen om het inleveren en beoordelen van de opdracht over te laten aan de leraar.

Bekijk de video met tips van onderzoeker Pedro de Bruyckere over digitale lessen.

Evalueren en feedback geven

Uit onderzoek van de Kennisrotonde blijkt dat het bij digitale gastlessen extra belangrijk is dat leerlingen feedback en beloningen krijgen. Het liefst persoonlijk en inhoudelijk, en meer gericht op de inzet en de taak, dan op de prestatie of uitkomst. Corrigeren via feedback is mogelijk, maar directief werkt meestal beter. Dit is feedback met een korte uitleg van aanpak, of onderzoekend: ‘hoe ben je hierop gekomen?’ of ‘Was het antwoord anders als je rekening had gehouden met…?’. 

Lees meer in ‘Wijze lessen in moeilijke tijden: Tips voor effectieve didactiek als je onderwijs op afstand moet geven‘ of bekijk het filmpje van Paul Kirschner.

De Kennisrotonde is een loket dat onderwijsvragen beantwoordt op basis van onderzoek, en is onderdeel van het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO). 

Thema's
Deel dit artikel

This website is automatically translated by Google Translation. Some translations might not be correct.