Direct naar de inhoud Direct naar het menu Direct naar de zoekfunctie Direct naar de footer

Nieuwe verhalen in het Gigapixelmuseum

Als eerste museum ter wereld heeft het Mauritshuis in Den Haag het hele museum digitaal ontsloten. In zeer hoge resolutie kun je online door de museumzalen dwalen en kunstwerken tot in detail bekijken. Dat biedt ruimte voor nieuwe manieren van verhalen vertellen en vooral voor meer verdieping bij de schilderijen. ‘De meest gehoorde reactie van bezoekers is: ik wil meer.’

© Fotograaf: Ivo Hoekstra. Credits: Mauritshuis, Den Haag

Het museum werd in 360-graden en hoge resolutie gefotografeerd tijdens de eerste lockdown in het voorjaar van 2020. De apparatuur voor het fotograferen werd opgestuurd, omdat de technische partners in het buitenland zitten en niet konden reizen vanwege de coronacrisis. Gelukkig heeft het Mauritshuis een digitale media-producent in huis, die goed met de apparatuur overweg kon. Het hele museum werd gefotografeerd in gigapixelformaat, een hele hoge resolutie. Hierdoor kunnen digitale bezoekers inzoomen op alle details. Van de verfstreken op schilderijen tot de houtnerven van de lijsten en ornamenten in het museumgebouw zelf.

De foto’s werden gekoppeld aan de app van Second Canvas, een digitaal ontwerpbureau dat een platform biedt voor storytelling rondom kunst. Diverse internationale musea gebruiken dit platform om verhalen in tekst en audio te koppelen aan hoge resolutie foto’s van objecten uit hun collectie. Ook een aantal Nederlandse instellingen werkt met deze app, zoals het Utrechts Archief en het Spoorwegmuseum. Het Mauritshuis is het eerste museum ter wereld dat op deze manier het hele museum online toont. Bezoekers kunnen het virtuele museum vinden op de website van het Mauritshuis of via de Second Canvas-app van het Mauritshuis.

Het Mauritshuis koos bij dit project voor Second Canvas omdat het een hele hoge kwaliteit biedt, hoger dan bijvoorbeeld het platform van Google Arts&Culture. Het museum is ook op dat platform te vinden met het project ‘Meet Vermeer’, maar voor dit project paste het minder goed zo vertelt Sandra Verdel, Project Manager Digital Engagement bij het Mauritshuis: ‘Natuurlijk kijken we bij een keuze voor een platform naar de technische mogelijkheden. Het voordeel van het Meet Vermeer-project was dat bijna alle betrokken musea al aangesloten waren bij Google Arts & Culture. Maar het gigapixelmuseum is in kwaliteit weer extreem veel mooier dan de Google Streetview door ons museum. Bovendien zit er wat mij betreft een belangrijk verschil tussen de twee platformen in de twee verschillende doelgroepen die we er mee bedienen. Via Second Canvas bieden we meer verrijking voor mensen die ons al kennen. Via Google Arts & Culture bereiken we mensen die ons museum nog niet kennen.’

Storytelling

In het digitale Mauritshuis kunnen bezoekers ‘rondlopen’ door te klikken en rondkijken en inzoomen in de ruimte. In het digitale museum zijn 36 kunstwerken uit de collectie verrijkt met verhalen. Er worden bijvoorbeeld details uitgelicht en bij sommige schilderijen kun je de infraroodopnames bekijken. Sandra ziet in het platform allerlei kansen voor nieuwe manieren van storytelling: ‘De mogelijkheden van het platform maakten ons heel enthousiast. Op zaal, bijvoorbeeld tijdens een rondleiding, kun je niet eindeloos bij één schilderij blijven staan. Bezoekers zouden overspoeld raken met informatie. Maar thuis, met deze app, kan dat wel. Dan nemen mensen de tijd om zich echt te verdiepen in een schilderij. De meest gehoorde feedback van mensen is: ‘We willen nog meer!’ Bovendien kan je dankzij de hoge resolutie foto’s veel dichterbij het doek komen dan in het echt. Daardoor kun je mensen dingen op een heel andere manier laten zien. Zelf zag ik ook opeens details die me nooit eerder waren opgevallen op onze schilderijen.’

Eén van de persoonlijk favoriete schilderijen van Sandra is ‘Apelles schildert Campaspe’ van Willem van Haecht. Aan de hand van dit schilderij geeft Sandra een voorbeeld van de verdieping die het gigapixelmuseum biedt: ‘Op het schilderij zie je allemaal andere schilderijen aan de muur hangen. Dat zijn voor een deel echte, bestaande, werken. Onze conservatoren hebben uitgezocht welke schilderijen het precies zijn en in welke collectie ze nu zitten. In het gigapixelmuseum lichten we er een aantal uit en vertellen er meer over. Dat soort informatie kunnen we heel goed kwijt in deze app.’

© Rubens Amazonenslag info screenshot. Bron: virtueel Mauritshuis

Innovatie

Sandra vindt dat deze techniek heel veel bijdraagt aan het vertellen van het verhaal van het museum. ‘Nieuwe technieken zijn belangrijk om onze collectie toegankelijk te maken voor een bredere doelgroep. Maar het mag nooit een doel op zich zijn, we willen niet alleen maar techniek om de techniek gebruiken. Dit helpt om ons verhaal te vertellen. De app is heel intuïtief, mensen snappen meteen hoe het werkt en daardoor staat het de beleving niet in de weg, maar versterkt het juist. Terwijl het museum is vastgelegd met de allernieuwste techniek, zijn het de verhalen die blijven hangen.’

Voor de toekomst ziet Sandra veel kansen voor het uitbreiden van het gigapixelmuseum: ‘Dit is een start, er staat nu een basisplatform waarop we meer kunnen ontwikkelen. Ik denk bijvoorbeeld aan het aanbieden van rondleidingen via de app, tegen betaling. Er zit een verdienmodel in omdat het echt van meerwaarde is. Maar we zien ook educatieve toepassingen; je zou tours kunnen doen voor jongeren of schoolprogrammering aanbieden ter voorbereiding op een bezoek met de klas. Er zijn ook scholen die te ver weg zitten en niet zo makkelijk naar Den Haag kunnen komen. Met deze app kunnen we die scholen toch een volwaardig programma bieden en de kunst tonen in de context van een museale omgeving. Hierover denken we nu samen met de afdeling educatie na.’

Daar zit ook wel een uitdaging en een tip voor andere instellingen die een project rondom storytelling willen oppakken. Sandra: ‘De uitdaging is om het niet direct te groot te willen maken. Als ik mogelijkheden zie, word ik enthousiast. Dan moet je uitkijken dat je gedurende het project niet nog veel meer wil doen: meer schilderijen, meer details, meer verhalen, meer rondleidingen. We hebben er bewust voor gekozen om nu eerst dit deel te lanceren, en achter de schermen hard verder te werken aan nieuwe ontwikkelingen.’

Er spelen in de culturele sector, zeker na alle digitale ontwikkelingen tijdens de coronacrisis, veel vragen rondom online presentatie, publieksbeleving en businessmodellen. Het Mauritshuis denkt met deze app hier een antwoord op te geven en kiest voor een innovatieve manier om verhalen over de kunst te vertellen. Sandra: ‘Mensen vragen me; ben je niet bang dat er hierdoor minder mensen naar het museum komen? Maar nee, hoe meer mensen in aanraking komen met onze kunst hoe beter. Mensen voelen zich dan verbonden met onze collectie en worden onze ambassadeurs.’

Verder lezen?

This website is automatically translated by Google Translation. Some translations might not be correct.