Direct naar de inhoud Direct naar het menu Direct naar de zoekfunctie Direct naar de footer

Het archief van STEIM toegankelijk maken

STEIM, Studio voor Elektro-Instrumentale Muziek, is een netwerk-laboratorium in Amsterdam. Daar ontwikkelen ze elektro-akoestische muziekinstrumenten en installaties. Er wordt bij STEIM veel onderzocht en de verkregen kennis wordt weer gedeeld. Maar hoe leg je deze kennis vast? En voor wie doe je dat? STEIM werkt toe naar een goed raad te plegen archief.

Netwerk laboratorium

STEIM is een netwerklab waarin experiment en onderzoek rondom muzikaliteit centraal staat. STEIM bedient zowel studenten als kunstenaars die al geruime tijd hun vakmanschap in de praktijk bewezen hebben, hoge kwaliteit weten te leveren en toe zijn aan nieuwe contexten om de verworven vakmatige vaardigheden te bevragen, te ontwikkelen, of op onverwachte wijze in te zetten. STEIM biedt daarvoor verschillende contexten, van kunst en cultuur tot zorg of veiligheid.  

Voor STEIM is het belangrijk dat de ontwikkelde kennis uit residenties, activiteiten en onderzoek beschikbaar is. Hun filosofie is om deze kennis niet dicht op de borst te houden, maar juist aan te bieden aan het veld. Het archief zou daar een belangrijke rol in kunnen spelen, als rijkelijk gevuld vat om uit te putten. Hannah Bosma, postdoc-onderzoeker aan de Universiteit van Amsterdam, doet onderzoek naar het archiveren van elektro-akoestische muziek en nam namens STEIM deel aan het archieftraject. Zij werkte samen met STEIM en coach Arvid van Bokhorst aan de ambitie van een goed raad te plegen archief.

Man met mondmasker staat achter een werkbank

Vernetwerkt en vluchtig archief

STEIM werkt veel samen met internationale kunstenaars en organisaties door middel van artists-in-residencies, stageplekken, workshops, concerten, tentoonstellingen, en andere projecten en onderzoek. Al deze onderdelen van STEIM vormen samen de kennis die zij bezitten, naast hun internationale netwerk, het papieren, audio(visuele) en digitale archief, en de instrumenten en software die zij hebben ontwikkeld. Waar het archief, de instrumenten en de software vrij vaste vormen hebben, zijn de activiteiten, de residenties en de samenwerkingen juist van een vluchtige aard. Hoe vang je dit?

STEIM is de afgelopen jaren actief bezig geweest met het borgen van deze inzichten, bijvoorbeeld door het maken van digitale registraties van optredens of door makers te vragen verslagen te delen vanuit hun residenties.

Dit leidt ertoe dat het archief veelzijdig en omvangrijk is. Maar ook dat het verschillende vormen aanneemt en op verschillende plekken is terug te vinden. Des te groter wordt het belang om hier een goede inventarisatie van te maken. Waar bestaat het archief uit? Hoe is dat georganiseerd? En waar is het te vinden?

Inventarisatie

Project TRACKS, de toolbox waarmee we in het archieftraject werken, biedt handvatten om je archief te inventariseren. Ook is het belangrijk om afspraken te maken wanneer je archief bij een ander onderbrengt en dat je deze afspraken goed documenteert. Zo weet je in de toekomst waar je archief terug te vinden is.

Stappenplan

Coach Arvid van Bokhorst stelde een stappenplan voor om met de inventarisatie en optimalisering van het archief van STEIM te starten.

  1. Formuleer hoe een ideaal stramien eruit ziet voor het papieren archief, digitale archief en email
  2. Formuleer een proces waar idealiter alle medewerkers en partners zich aan kunnen houden
  3. Benoem iemand als verantwoordelijke voor het archief
  4. Bepaal vervolgens in hoeverre het huidige archief hieraan voldoet
  5. Maak een plan hoe het bestaande archief kan gaan voldoen aan deze indeling
  6. Spreek een moment af om te kijken of punt 1 en 2 nog kloppen

Door deze stappen voor het archief uit te voeren, kun je ervoor zorgen dat toekomstig archief gelijk op de goede manier wordt aangemaakt. Daarna kun je deze stappen toepassen op het historisch archief. Wanneer je dit hebt uitgevoerd, kan het archief eenvoudiger geraadpleegd worden.

Optimaliseer je ordening

De bovenstaande stappen zijn geïnspireerd door de richtlijnen van TRACK voor het optimaliseren van je ordening. Kijk bij TRACKS wat voor handvatten zij nog meer aanbieden.

Inventarisatie en actieplan

STEIM heeft op dit moment vooral behoefte aan praktische en haalbare adviezen. Daar komt bij dat de toekomst van STEIM onzeker is. Hannah Bosma heeft een overzicht en plan geschreven waarin de verschillende onderdelen van het archief van STEIM aan bod komen. Wie kunnen er baat hebben bij een STEIM-archief? Wat kun je als het archief van STEIM beschouwen? Hoe zorg je er voor dat dit materiaal het best bewaard en toegankelijk gemaakt kan worden? Voor elk onderdeel (papieren archief, audio(visueel) archief, digitaal archief, etc.) is de huidige situatie beschreven en aangegeven wat de gewenste situatie is en welke concrete stappen daarvoor gezet kunnen worden. Zo krijgt STEIM handvatten om het vijftig jaar oude archief te ordenen, te bewaren en toegankelijk te maken en om te zorgen dat het archiveren in de toekomst beter in de organisatie en activiteiten is geïntegreerd.

Kennis, ervaring, documenten en objecten met betrekking tot de activiteiten van STEIM zijn niet alleen bij STEIM aanwezig. Muzikanten, kunstenaars en studenten die bij STEIM hebben gewerkt, hebben hun ervaringen en spullen mee naar huis genomen. Je zou kunnen zeggen dat het archief van STEIM ook in dit netwerk zit. Er is daarom een plan gemaakt voor het opzetten van een online digitaal netwerkarchief waarin STEIM en de “vrienden” van STEIM digitale documenten, opnames en informatie bij elkaar kunnen zetten en met elkaar kunnen verbinden. Zo kan bij een concertopname bijvoorbeeld meer informatie worden geplaatst over de muzikanten en de instrumenten en hoe deze zich daarna hebben ontwikkeld. Voor een haalbaarheidsonderzoek van dit plan is een aanvraag ingediend bij het Mondriaanfonds.

Aan een lange tafel zitten vier mensen te werken, op tafel ligt onder andere elektronica

Voor wie?

STEIM is een organisatie van makers, en de ontworpen software of verworven inzichten zijn bruikbaar voor andere makers. Door het archief beschikbaar te maken kan het nieuw werk inspireren. Daarnaast kan het worden ingezet om de geschiedenis van STEIM te profileren. Zo kan het archief laten zien welke inbreng STEIM heeft gedaan in het veld. Het archief van STEIM kan meerdere doelgroepen aanspreken, van makers tot studenten, onderzoekers en liefhebbers.

Gebruikersproposities

Wanneer je gaat nadenken over de vraag voor wie je je archief beschikbaar wilt maken, ga je al snel denken over doelgroepen. Maar de vraag die niet altijd wordt gesteld is wat deze ‘gebruiker’ met je archief wil doen? Het antwoord bepaalt de manier waarop je je archief beschikbaar maakt. Iemand die het archief wil inzetten om eigen werk te maken heeft heel andere wensen dan een onderzoeker die het wil inzien.

In de periode oktober 2019 – januari 2020 is een uitgebreid onderzoek uitgevoerd door BMC en CulturalMotion. De onderzoeksresultaten en aanbevelingen zijn beschreven in het rapport dat te vinden is op de website van het Netwerk Digitaal Erfgoed. Hoewel het onderzoek zich richt op de erfgoedsector, is het ook voor podiumkunstinstellingen interessant om na te denken wat dit betekent voor hun archief.

Kennis borgen voor toekomstige makers

Met inzicht in het archief en doelgroepen voor ogen, kan STEIM verder werken aan een goed te raadplegen archief. Daarmee kan STEIM haar filosofie uitdragen en de kennis die zij hebben verzameld borgen en beschikbaar maken voor toekomstige makers.

Het archiefdoorlichtingstraject

STEIM was een van de veertien deelnemers van het archiefdoorlichtingstraject dit jaar. Ben je benieuwd naar de ervaringen en lessen van de andere deelnemers? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief om op de hoogte te blijven van nieuwe blogs.

Thema's
Deel dit artikel

This website is automatically translated by Google Translation. Some translations might not be correct.