Digitalisering

Digitalisering is het omzetten van een analoge bron (bijvoorbeeld een foto, een object of een tekst ) naar een digitaal bestand. De daadwerkelijke digitale reproductie van een analoog object is slechts een klein onderdeel van digitalisering. Het omvat ook het selecteren en voorbereiden van originelen, het investeren in de juiste apparatuur, het kiezen van geschikte digitale bestandsformaten en het opzetten en beheren van een informatiesysteem dat toegang geeft tot de digitale collectie. Goed digitaliseren betekent rekening houden met alle stappen in de digitale levenscyclus ('digital lifecycle').

Wat is de digitale levenscyclus?

De digitale levenscyclus kent de volgende stappen: Meer informatie over elke stap vind je in de betreffende onderliggende kennisdossiers.

Moet ik rekening houden met alle stappen?

Ja. Als je rekening houdt met alle stappen zorg je ervoor dat de goede keuzes gemaakt worden vooraf, tijdens en na het hele digitaliseringsproces.

Bij alle fasen spelen open ICT-standaarden een cruciale rol. Denk hierbij aan het belang van de keuze voor bestandsformaten, metadataschema’s en opslagmogelijkheden. ICT-standaarden zorgen ervoor dat de digitale diensten toekomstvast en publieksgericht zijn en dat ze kunnen aansluiten op andere (internationale) informatiediensten.


Meer weten?

Onderliggende kennisdossiers:

Voorbereiding van fysieke collecties Een geslaagd digitaliseringstraject begint met een goede voorbereiding. Na het opstellen van een digitaliseringsplan start je met het selecteren van je fysieke materiaal. Welk deel van de collectie wil je gaan digitaliseren? Door een zorgvuldige collectie- en materiaalanalyse te maken, kom je erachter wat fysiek en praktisch haalbaar is.
Vervaardiging Voor elk soort object is een eigen wijze van digitaliseren nodig. De eigenschappen van het originele object en de functie die de digitale reproductie krijgt, zijn bepalend voor de manier waarop een object wordt gedigitaliseerd en voor de keuze van kwaliteitscriteria en toegepaste standaarden.
Beschrijving Beschrijven is het toevoegen van informatie aan een object, een collectie of een fenomeen. De informatie helpt je bij het vinden, identificeren, beheren en presenteren van digitale erfgoedobjecten. Minimaal leg je de vervaardiger, plaats en jaar van vervaardiging en een korte typering van vorm en inhoud vast. Om het duurzaam delen en uitwisselen van data mogelijk te maken is het essentieel dat niet alleen uitwisselbare bestandsformaten worden gebruikt, maar ook standaardschema's voor beschrijving, inhoudelijke ontsluiting en identificatie van collecties en objecten.
Opslag Opslag gaat over de manier waarop je je digitale data (voor lange tijd) bewaart. Om te garanderen dat je digitale data beschikbaar en vindbaar zijn, moet je als erfgoedinstelling diverse specificaties voor de opslag van digitale data ter harte nemen. Het gaat daarbij om specificaties voor databases en filesystemen.
Beheer en gebruik Na afloop van het digitaliseren is het tijd voor gebruik, onderhoud en actualisatie van je digitale data. Hoe dat in zijn werk gaat is afhankelijk van de aard van het product. Met het volgen van richtlijnen voor het beheer en gebruik stel je het eindproduct zo veilig, eenduidig en effectief mogelijk beschikbaar voor de eindgebruikers. Denk hierbij aan het beheer van de toegang tot het gebruik van data, het beheer van rechten op de content, betalingsmechanismen en technologieën om gebruik te beveiligen.
Interoperabiliteit Interoperabiliteit is de eigenschap van systemen en software om data uit te wisselen met externe systemen via een gemeenschappelijke set procedures.
Toegang Toegang gaat over de techniek waarmee je digitaal erfgoed via internet beschikbaar stelt. Als je digitale objecten en de beschrijvingen ervan opslaat in een systeem zonder dat je er toegang toe geeft kan niemand er iets mee. Elk project of elke instelling moet een keuze maken over de mate van toegang tot het materiaal.
Presentatie Bij het inrichten en onderhouden van een website of andere informatiedienst is het verstandig om inhoud en presentatie gescheiden van elkaar te houden. Deze scheiding moet het mogelijk maken om de informatie van de website op maat te kunnen leveren aan verschillende doelgroepen en om andere vormen van gebruik te ondersteunen, zoals personificatie, hergebruik in andere informatiediensten en via verschillende apparaten zoals mobiele telefoons en PDA's.
Digitale Duurzaamheid Duurzame toegankelijkheid gaat over het op lange termijn toegankelijk houden van digitaal en gedigitaliseerd erfgoed. Snelle technologische veranderingen zijn kenmerkend voor de digitale wereld. Hardware en software verouderen snel. Wie kan er tegenwoordig nog grote of kleine floppy's lezen? Toch is er in het verleden veel opgeslagen op dit medium. Het is dus belangrijk om van begin af aan goed na te denken over de vorm waarin je je digitale data voor de toekomst wilt bewaren.