Cookies op DEN.nl
den.nl maakt gebruik van cookies voor het anoniem meten van het website bezoek en het vergroten van het gebruiksgemak. Door op 'ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van deze cookies.

Crowdsourcing

Als culturele instelling kun je het publiek laten bijdrage aan je digitale activiteiten. De digitale ontwikkelingen maken interactie tussen aanbieders en gebruikers van digitale cultuur steeds eenvoudiger. Maak gebruik van de kennis en het enthousiasme van de ‘crowd’ door deze te betrekken bij de beschrijving, beoordeling, verrijking of bewerking van je culturele collecties! In onderstaand kennisdossier over Crowdsourcing vind je een overzicht van mogelijke manieren om het publiek actief in te zetten.

Wat is crowdsourcing?

Uit het ABC-DE: "Crowdsourcing is het aanspreken en benutten van een grote groep individuen voor raadpleging en innovatie. Het is een ontwikkeling die voortvloeit uit het succes van het concept 'user generated content'. De term is ontstaan uit een samenvoeging van de term 'outsourcing' (taken uitbesteden) in combinatie met 'crowd' (mensenmassa)."

Bouwen aan de relatie

Het is een continue opdracht aan cultuurinstellingen om hun publiek te verbreden en de banden met hun doelgroepen te versterken. Gebruikersonderzoek is daarbij een nuttig instrument om inzicht te krijgen in de motivaties die mensen hebben om je diensten te gebruiken. Crowdsourcing gaat een stap verder. Je nodigt je klantgroepen uit een actieve rol te pakken in de manier waarop je je dienstverlening vorm geeft. Dit kan uiteenlopen van het toevoegen van informatie aan databases tot het bieden van financiële ondersteuning. Zo bouw je aan een directe en interactieve relatie met je gebruikersgroepen.

Potentie van je publiek

Al snel na de komst van het web werd de potentie erkend om gebruikers in te zetten bij het online beter vindbaar maken van de collecties van een instelling: gebruikers konden naar eigen inzicht termen en trefwoorden aan een beschrijving van een object toevoegen (‘social tagging’), bijvoorbeeld om personen op foto's te helpen identificeren. Ook het inzetten van gebruikersgroepen voor tekstcorrectie heeft een grote vlucht genomen. De voordelen van het inzetten van vrijwilligers via digitale netwerken zijn evident. Toch vergt het zorgvuldig beleid en goede begeleiding door de instelling om ‘crowdsourcing’ goed te laten werken en de deelnemers gemotiveerd te houden.

Zeven vormen van crowdsourcing

Hieronder beschrijven we zeven vormen van crowdsourcing die interessant kunnen zijn voor cultuurinstellingen. Deze indeling hebben we overgenomen uit de publicatie Crowdsourcing van Harry van Vliet e.a. (2014). Crowdsourcing cultuursector - Zeven vormen van crowdsourcing
Zeven vormen van crowdsourcing

  1. Ordenen (ontsluiten)

Het ontsluiten van een collectie is een nooit eindigende activiteit: er kan altijd weer nieuwe informatie over een object opduiken die de moeite waard is toe te voegen aan het metadatabestand. Geen enkele cultuur- of erfgoedinstelling zal dan ook het archief of de collectie definitief voor 100% ontsloten hebben, er is altijd een achterstand weg te werken. Door gebruikers in te zetten bij collectieontsluiting snijdt het mes aan twee kanten: gebruikers kunnen helpen met het wegwerken van beschrijfachterstanden, ze kunnen kennis inzetten die niet in de instelling aanwezig is en ze kunnen termen leveren die niet per se tot de standaard terminologiebronnen van de instelling behoren, maar die wel nuttig kunnen zijn voor andere gebruikers bij hun zoekacties in de collectiedatabase. De gebruikers zijn over het algemeen zeer bereid hun kennis te delen en vinden het leuk om toegang te hebben tot de informatie van de instelling.

Voorbeelden:

2.  Corrigeren / verifiëren

Naast het zoeken aan de hand van metadata om cultuur- of erfgoedobjecten te vinden, verwachten eindgebruikers ook steeds vaker in de volledige tekst van een boek, een handschrift, een video-opname of een andere bron te kunnen zoeken. Automatische teken- en audioherkenning om bronnen machineleesbaar te maken worden weliswaar steeds beter, maar een score van 100% correctheid wordt zelden gehaald. Handmatige controle en correctie zijn hard nodig om de betrouwbaarheid van de digitalisering op te krikken, zeker bij oudere tekstvormen. Er zijn volwaardige diensten ontwikkeld waar grote groepen vrijwilligers simultaan aan de correctie en omzetting van digitale teksten kunnen werken.

Voorbeelden:

3. Toevoegen

Als het web één ding heeft duidelijk gemaakt, is het wel de kracht van de 'wisdom of the crowd'. Velen weten meer dan één, en het web heeft het mogelijk gemaakt snel en transparant informatie met elkaar uit te wisselen en kennis met elkaar te delen. Maar hoe zit het dan met de autoriteit van de instelling, die is toch gebaseerd op de expertise van de eigen medewerkers? De praktijk heeft geleerd dat hoe specialistisch je ook mag zijn, er altijd nog veel kennis te halen is buiten je eigen organisatie. En het gaat niet alleen over kennis: er zijn ook projecten waar de digitale collecties van instelllingen aangevuld worden met scans en beschrijvingen van objecten in het bezit van particulieren. In essentie is dat niet anders dan wanneer een instelling een analoge particuliere collectie als schenking in ontvangst neemt.

Voorbeelden: 

4. Beoordelen

Wat was de kwaliteit van het hotel, hoe was de dienstverlening, hoe snel is het object dat je op internet hebt gekocht thuis bezorgd? Dagelijks delen we dergelijke beoordelingen met bedrijven waar we zaken mee doen. Vreemd genoeg wordt dit snelle beoordelingsmechanisme veel minder toegepast in de cultuur- en erfgoedsector. Enerzijds willen we allemaal graag weten wat gebruikers van onze diensten vinden, maar we weten ook uit onderzoek dat slechts 1 op de 4 instellingen kwalitatief gebruikersonderzoek doet. Er zijn verschillende modellen beschikbaar om de tevredenheid van je (digitale) gebruikersgroepen te meten, zoals het HEART-framework (Happiness / Engagement / Adoption / Retention / Task success), maar de invoering van een simpel waarderingssysteem met sterren of cijfers maakt het voor bezoekers wellicht laagdrempeliger om hier spontaan aan mee te werken.

Voorbeelden:

5. Analyseren

Dit is een vorm van betrokkenheid van eindgebruikers waar het niet gaat om het geven van een eerste reactie, maar om kennisdeling op basis van observatie en accuratesse. Als een zekere mate van voorkennis bij de gebruikersgroep aanwezig moet zijn om te kunnen bijdragen aan de analyse, spreekt men ook wel van 'nichesourcing' in plaats van 'crowdsourcing'. Een voorbeeld is het aan elkaar koppelen van historische plattegronden aan moderne plattegronden: wat zijn de overeenkomende punten, rekening houdend met verschillen in schaal en perspectief van de kaarten? In de wetenschapsbeoefening heeft deze vorm van crowdsourcing geleid tot wat 'citizen science' genoemd wordt: burgers die geen wetenschappelijke achtergrond of professie hebben kunnen toch wetenschappelijk waardevolle analyses doen.

Voorbeeld:

6. Produceren

De meest actieve vorm van digitale participatie die een cultuurinstelling kan bieden, is het publiek op de stoel van de cultuurmaker of de curator te laten plaatsnemen. Een museum kan het publiek een digitale tentoonstelling laten inrichten, een muzikant kan tijdens een opvoering het publiek mee laten musiceren met behulp van hun smartphones, een archief kan inwoners van de eigen gemeente stimuleren persoonlijke verhalen te delen over lokale gebeurtenissen en zo onderdeel te worden van een groter historisch verhaal. Maar het kan hier ook gaan om vormen van creatief hergebruik van digitale materialen die volledig buiten de beherende instelling omgaan. DEN stimuleert instellingen hun digitale objecten zo rechtenvrij als mogelijk is beschikbaar te stellen, juist om dergelijke nieuwe vormen van productie mogelijk te maken, die op hun beurt weer andere culturele, sociale of economische processen in gang kunnen zetten.

Voorbeeld:

7. Faciliteren

De laatste vorm van 'crowdsourcing' wordt ook wel 'crowdfunding' genoemd. Het is een vorm van financiering vooraf waarmee een product of dienst gemaakt kan realiseren die anders niet tot stand was gekomen, bijvoorbeeld fans die een nieuwe CD van een band helpen financieren. Je kunt het een 'platte' vorm van crowdsourcing noemen, maar de bereidheid van een gebruikersgroep om vooraf financieel bij te dragen geeft ook blijk van vertrouwen en loyaliteit. Er zijn verschillende platforms beschikbaar om voorfinanciering van een cultureel product mogelijk te maken. Het bekendste is Voordekunst, waarmee al meer dan 2.000 projecten succesvol zijn gefinancierd.

Voorbeeld:

Meer weten?




Standaarden bij dit thema:

HEART Framework

Laatst gewijzigd: 31-08-2017

10 plus 8 is:*
(anti-spam)

Reacties (0)

Er zijn nog geen reacties geplaatst.