Digitale Duurzaamheid
Duurzame toegankelijkheid gaat over het op lange termijn toegankelijk houden van digitaal en gedigitaliseerd erfgoed. Snelle technologische veranderingen zijn kenmerkend voor de digitale wereld. Hardware en software verouderen snel. Wie kan er in 2011 nog grote of kleine floppy's lezen? Toch is er in het verleden veel opgeslagen op dit medium. Het is dus belangrijk om van begin af aan goed na te denken over de vorm waarin je je digitale data voor de toekomst wilt bewaren.
Duurzame toegankelijkheid van cultureel erfgoed is belangrijk omdat:
- De meeste erfgoedinstellingen inmiddels fors investeren in de digitalisering van hun collecties. Het investeren in kennis over digitale duurzaamheid waarborgt deze investeringen.
- Digitale reproducties ervoor zorgen dat kwetsbare originelen niet vaak uit het magazijn hoeven te komen. De bescherming van de digitale bestanden betekent dus direct bescherming van ons erfgoed.
- De omvang van ‘digitaal geboren’ erfgoed snel groeit. Als er geen maatregelen genomen worden, kan veel erfgoed dat zo typerend is voor ons tijdvak met de snelle opkomst van ICT verloren gaan.
In welk stadium van je digitaliseringsproject moet je rekening houden met de digitale duurzaamheid?
Digitale duurzaamheid begint bij het begin! Het vergt zowel beleidsmatige beslissingen - in de vorm van een duurzaamheidsstrategie - als praktische oplossingen voor beheer en behoud.
Wat kun je minimaal doen?
DE BASIS voor Digitale duurzaamheid legt per projectfase uit wat de minimale stappen zijn die genomen moeten worden om digitale duurzaamheid van je digitale data te waarborgen.
10 tips voor duurzame toegankelijkheid
- Maak beleid door geld voor mensen te regelen die digitale duurzaamheid tot taak krijgen.
- Investeer in de kennisontwikkeling van het personeel.
- Selecteer: Niet alles hoeft bewaard te blijven.
- Inventariseer welke bestandsformaten in gebruik zijn. Converteer, wanneer mogelijk, gesloten formaten naar open formaten. Collecties in gesloten formaten krijgen het merk 'risicovol'.
- Voorkom de opslag van versleutelde en met wachtwoord beveiligde bestanden.
- Regel goede back-up-faciliteiten en zorg voor minimaal 1 'disaster copy' buiten de deur.
- Controleer en ververs externe harde schijven/dvd’s/cd-roms regelmatig.
- Controleer of de gebruikte bestandsformaten nog te openen zijn en of de informatie correct wordt weergegeven. Tref maatregelen als converteren, emuleren of migreren als een bestandsformaat buiten gebruik raakt.
- Wees extra zorgzaam met born-digital en substitutiemateriaal, omdat er geen analoog origineel van bestaat.
- Zorg voor goede metadata waarin staat wat de inhoud en vorm van een digitaal bestand is.
Wie houdt zich bezig met digitale duurzaamheid in de culturele sector?
In 2010 is de Culturele Coalitie Digitale Duurzaamheid (CCDD) opgericht. Deze werkt samen aan een duurzaam digitaal erfgoed. De CCDD is lid van het landelijke infrastructuur- coalitie NCDD. Lees het artikel over de CCDD, NCDD, DEN en de Nationale Verkenning.
Meer weten?
- Strategisch overleg over duurzame toegankelijkheid tot culturele data (pdf, verslag)
- EU-conferentie Digitale Duurzaamheid, april 2007 (verslag)
- Digitaal duurzame bewaartermijnen? (artikel)
- Handboeken voor duurzame toegankelijkheid (overzicht)
- Nationale verkenning & Onderzoek sector Cultuur/Erfgoed (publicatie)
- Stapsgewijs naar duurzame toegang (pdf, verslag)
- Nederlandse erfgoedinstellingen en born-digital erfgoed (pdf, rapport)
- Lees over de kosten van digitale duurzaamheid in het kennisdossier Kostenberekening
- Een digitaal archief in 10 stappen (eDavid, 2009)
- Sustainability of Digital Formats (Library of Congress)
- Expertisecentrum DAVID (Vlaanderen)
- Background documents on the definition of digital preservation (ALA)
-
UNESCO Charter on the Preservation of the Digital Heritage met bijbehorende Guidelines for the preservation of digital heritage
