Cookies op DEN.nl
den.nl maakt gebruik van cookies voor het anoniem meten van het website bezoek en het vergroten van het gebruiksgemak. Door op 'ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van deze cookies.

Duurzame opslag digitale afbeeldingen

Voor het archiveren en beschikbaarstellen van gedigitaliseerd beeld kunnen verschillende soorten bestandsformaten gebruikt worden. De keuze voor een bepaald bestandsformaat is afhankelijk van aspecten als beschikbare opslag en de duurzaamheid van het gedigitaliseerde materiaal.

Bestandsformaten voor archivering

Voor de duurzame opslag van digitale afbeeldingen kunnen het beste open standaarden voor de bestandsformaten gebruikt worden. Dit maakt de kans groter dat over lange periode ondersteuning en gebruik van het formaat beschikbaar blijft. Afhankelijk van het bestandsformaat kan een afbeelding op verschillende manieren worden opgeslagen. De in DE BASIS geselecteerde formaten voor archivering zijn:
  • Ongecomprimeerd: TIFF 6.0 Baseline (geschikt 8-bit en 16-bit)
  • Lossless compressie: JPEG2000 part 1(geschikt 8-bit en 16-bit) (gemiddeld 50% besparing opslagruimte)
  • Lossy compressie: JPEG compressie ratio 1:10 (alleen 8-bit) (gemiddeld 90% besparing opslagruimte)
Een niet in DE BASIS genoemd, maar ook geschikt lossless compressie formaat, is PNG. Dit formaat biedt gemiddeld 30% besparing in opslagruimte en kent een wat bredere industrie ondersteuning dan JPEG2000 (zo wordt PNG ondersteunt door de browsers). 
 

Keuze tussen formaten

Het belangrijkste verschil tussen de hier genoemde bestandsformaten betreft het gecomprimeerd en ongecomprimeerd opslaan van afbeeldingen. De lossy compressie van het JPEG formaat is dermate conservatief gekozen (compressie ratio 1:10) dat het beeld niet zal kunnen worden onderscheiden van het ongecomprimeerde bestand (ook wel: visueel lossless compressie).  Voor duurzame opslag houdt gecomprimeerd opslaan een zeker risico in omdat gecomprimeerde bestanden kwetsbaarder zijn voor bitfouten (het “omvallen” van bits in een opslagsysteem). Daarentegen zijn gecomprimeerde bestanden door hun geringe omvang eenvoudiger redundant op te slaan. 
 
Hoewel opslag steeds goedkoper wordt is het toch nog altijd van belang goed te denken over de keus wel of niet gecomprimeerde opslag te gebruiken. De kosten voor ongecomprimeerde opslag van met name grotere originelen die toch op hoge resolutie en in kleur moeten worden opgenomen (kaartmateriaal of bouwtekeningen bijvoorbeeld) kunnen bij redundante opslag nog altijd aanzienlijk zijn. 

Al de genoemde bestandsformaten bevatten de mogelijkheid om een ICC kleurenprofiel toe te voegen zodat de kleurbetrouwbaar van bestanden kan worden gegarandeerd. Zie ook het kennisdossier kleur reproductie

Om de verschillende formaten makkelijk te kunnen vergelijken heeft DEN een handige tabel (PDF) samengesteld waarin de bovengenoemde formaten op verschillende eigenschappen worden getoest.  
 

Bestandsformaten voor het bieden van toegang

Voor het online toegankelijk maken van beeld wordt over het algemeen JPEG gebruikt, waarbij er voor gekozen kan worden om het JPEG bestand wat zwaarder te comprimeren. Als alternatief kan het bij uitstek voor inzoomen geschikte JPEG2000 bestand worden gebruikt. Meestal wordt er dan voor lossy compressie gekozen.  Omdat JPEG2000 niet door de browsers wordt ondersteunt is er software nodig die de JPEG2000 bestanden on-the-fly omzet in JPEG. Deze oplossing wordt onder andere gebruikt in de historische krantenbank van de Koninklijke Bibliotheek. Voor tekstmateriaal kan ook het PDF of PDF/A als toegangsformaat worden gebruikt. Dit heeft als voordeel dat een publicatie als een geheel kan worden aangeboden (al kan een afbeeldingen bestaande PDF ook erg omvangrijk worden) en makkelijk te printen is. Vaak worden PDF's daarom als extra formaat aangeboden.     


Meer weten? 




Laatst gewijzigd: 22-08-2014

3 plus 2 is:*
(anti-spam)

Reacties (0)

Er zijn nog geen reacties geplaatst.