Duurzame opslag beeld
Voor het archiveren en beschikbaarstellen van gedigitaliseerd beeld kunnen verschillende soorten bestandsformaten gebruikt worden. De keuze voor een bepaald bestandsformaat is afhankelijk van aspecten als beschikbare opslag en duurzaamheid van het gedigitaliseerde materiaal.
In de BASIS wordt er vanuit gegaan dat het:
“gekozen bestandsformaat voor de master een open standaard [moet] zijn. Dit maakt de kans groter dat over lange periode ondersteuning en gebruik van het formaat beschikbaar blijft. Bovendien zijn er minder belemmeringen voor conversie wanneer in de toekomst het formaat toch dreigt te verdwijnen bijvoorbeeld omdat er een beter alternatief zich aandient. Ook voor de kosten van het bewaren van de master over langere periode vormt het gekozen bestandsformaat een belangrijke factor.”
(citaat uit bijeenkomst voor het vaststellen van DE BASIS)
“gekozen bestandsformaat voor de master een open standaard [moet] zijn. Dit maakt de kans groter dat over lange periode ondersteuning en gebruik van het formaat beschikbaar blijft. Bovendien zijn er minder belemmeringen voor conversie wanneer in de toekomst het formaat toch dreigt te verdwijnen bijvoorbeeld omdat er een beter alternatief zich aandient. Ook voor de kosten van het bewaren van de master over langere periode vormt het gekozen bestandsformaat een belangrijke factor.”
(citaat uit bijeenkomst voor het vaststellen van DE BASIS)
Bestandsformaten voor archivering
Voor de duurzame opslag van digitale afbeeldingen kunnen het beste open standaarden voor de bestandsformaten gebruikt worden. Dit maakt de kans groter dat over lange periode ondersteuning en gebruik van het formaat beschikbaar blijft. Afhankelijk van het bestandsformaat kan een afbeelding op verschillende manieren worden opgeslagen. De in DE BASIS geselecteerde formaten voor archivering zijn:
Hoewel opslag steeds goedkoper wordt is het toch nog altijd van belang goed te denken over de keus wel of niet gecomprimeerde opslag te gebruiken. De kosten voor ongecomprimeerde opslag van met name grotere originelen die toch op hoge resolutie en in kleur moeten worden opgenomen (kaartmateriaal of bouwtekeningen bijvoorbeeld) kunnen bij redundante opslag nog altijd aanzienlijk zijn.
Al de genoemde bestandsformaten bevatten de mogelijkheid om een ICC kleurenprofiel toe te voegen zodat de kleurbetrouwbaar van bestanden kan worden gegarandeerd. Zie ook het kennisdossier kleur reproductie.
- Ongecomprimeerd: TIFF 6.0 Baseline (geschikt 8-bit en 16-bit)
- Lossless compressie: JPEG2000 part 1(geschikt 8-bit en 16-bit) (gemiddeld 50% besparing opslagruimte)
- Lossy compressie: JPEG compressie ratio 1:10 (alleen 8-bit) (gemiddeld 90% besparing opslagruimte)
Hoewel opslag steeds goedkoper wordt is het toch nog altijd van belang goed te denken over de keus wel of niet gecomprimeerde opslag te gebruiken. De kosten voor ongecomprimeerde opslag van met name grotere originelen die toch op hoge resolutie en in kleur moeten worden opgenomen (kaartmateriaal of bouwtekeningen bijvoorbeeld) kunnen bij redundante opslag nog altijd aanzienlijk zijn.
Al de genoemde bestandsformaten bevatten de mogelijkheid om een ICC kleurenprofiel toe te voegen zodat de kleurbetrouwbaar van bestanden kan worden gegarandeerd. Zie ook het kennisdossier kleur reproductie.
Bestandsformaten voor het bieden van toegang
Voor het online toegankelijk maken van beeld wordt over het algemeen JPEG gebruikt, waarbij er voor gekozen kan worden om het JPEG bestand wat zwaarder te comprimeren. Als alternatief kan het bij uitstek voor inzoomen geschikte JPEG2000 bestand worden gebruikt. Meestal wordt er voor lossy compressie gekozen. Omdat JPEG2000 niet door de browsers wordt ondersteunt is er software nodig die de JPEG2000 bestanden on-the-fly omzet in JPEG. Deze oplossing wordt onder andere gebruikt in de historische krantenbank van de Koninklijke Bibliotheek.
Meer weten?
Standaarden bij dit thema:
Tagged Image File Format JPEG2000 Joint Photographic Experts Group file format Portable Network GraphicsLaatst gewijzigd: 26-04-2012
