Cookies op DEN.nl
den.nl maakt gebruik van cookies voor het anoniem meten van het website bezoek en het vergroten van het gebruiksgemak. Door op 'ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van deze cookies.

Opensource-software

Opensource-software wordt op steeds grotere schaal gebruikt, ook binnen de erfgoedsector. Voor steeds meer instellingen is de keuze voor wel of geen opensource een beleidsmatige kwestie.

Bij opensource-software is de broncode vrij beschikbaar en deze kan door iedereen aangepast worden, mits het resultaat van de doorontwikkeling ook weer onder dezelfde licentie beschikbaar komt. Het verspreiden, kopiëren en wijzigen van de software is toegestaan en er hoeft geen licentiebedrag te worden betaald.

Waarom opensource?

Bij opensource-programma's ben je niet afhankelijk van één software leverancier, maar kun je zelf een ontwikkelaar inhuren om aanpassingen en modules op maat te laten bouwen. Daarnaast kun je gebruik maken van updates en verbeteringen die binnen online communities van ontwikkelaars worden gebouwd. Vooral bij bekende software programma’s, zoals Open Office of Drupal, werken veel onafhankelijke ontwikkelaars aan nieuwe verbeteringen van de programma´s. Opensource-software komt dus vaak tot stand op publiekelijke en gemeenschappelijke wijze door samenwerking van zowel individuele programmeurs als overheden en bedrijven.



Opensource is niet hetzelfde als....

... gratis
Hoewel de broncode voor iedereen vrij verkrijgbaar is, wil dat niet zeggen dat het gebruik van opensource-software automatisch gratis is. Het kan zijn dat je alsnog een ontwikkelaar moet inhuren om het opensource-softwarepakket helemaal aan je wensen aan te passen. Sommige ontwikkelaars hebben zich in een specifiek opensource-pakket gespecialiseerd en bieden tegen betaling een verbeterde versie aan. Ook voor ondersteuning, onderhoud en opleidingen is het vaak nodig externe kennis in te huren.

... freeware
Opensource-software is ook wat anders dan gratis te verkrijgen freeware. Software met een freeware licentie is gratis en mag (tot op zekere hoogte) verder worden verspreid.  Freeware is echter auteursrechtelijk beschermt en de broncode is in tegenstelling tot opensource (meestal) niet vrijelijk beschikbaar en mag ook niet zonder toestemming worden aangepast.

... open standaarden
Het gebruik van opensource-software wordt vaak onder één noemer gebracht met open standaarden. Toch zijn het twee verschillende onderwerpen en begrippen, die beiden beschikken over hun eigen dynamiek.

De rol van de overheid

De overheid heeft de afgelopen jaren actief beleid gevoerd om overheidsinstellingen te laten werken met opensource-software. Dit gebeurde bijvoorbeeld door het inmiddels het afgeronde programma Nederland Open in Verbinding (NOiV). De overheid heeft verschillende redenen om het gebruik van opensource-software te stimuleren: op termijn leidt het tot goedkoper werken, het voorkomt vendor lock-in en het stimuleert goed opdrachtgeverschap en de lokale economie. Daarbij zou, volgens de overheid, de broncode van software principieel altijd beschikbaar moeten zijn in een kennismaatschappij waarin informatievoorziening van strategisch belang is. Erfgoedinstellingen die onder de overheid vallen zijn gebonden aan het 'pas toe of leg uit'-principe bij het gebruik van opensource-software. In de praktijk wordt opensource-software in sommige domeinen veel gebruikt  (serverbeheer), terwijl het  in andere domeinen nog nauwelijks wordt toegepast (werkplek).
(Bron: NOiV)



8 tips voor je aan de slag gaat met opensource-software

Met de nodige technische kennis is het mogelijk opensource-software aan de eigen wensen aan te passen. Er zijn echter ook dienstverleners beschikbaar die pakketten ontwikkelen op basis van opensource of juist support en onderhoud bieden. DEN zal in de komende tijd een overzicht online zetten van leveranciers die werkzaam zijn in de erfgoedsector en onder andere opensource-pakketten aanbieden. Wil je nu al aan de slag met opensource-software? Stel dan, alvorens aan de slag te gaan, de volgende vragen:
  1. Is er een actieve community die voor de nodige updates zorgt?
  2. Is er een roadmap waarin staat wat de community in de toekomst wil realiseren?
  3. Is het programma compatibel met de andere programma´s waarmee we werken?
  4. Zijn er (genoeg) ontwikkelaars die het opensource-pakket voor ons kunnen configureren?
  5. Wat is het exit-scenario voor het geval dat we ooit willen overstappen naar een ander programma?
  6. Hoe verhouden de kosten van een opensource-pakket zich ten opzichte van een “gesloten oplossing?
  7. Hoe verhouden onderhouds- en beheerkosten van de opensource-software zich ten opzichte van de licentiekosten van de gesloten software? Het is daarbij handig om een analyse te maken van de Total Cost of Ownership (TCO) van zowel de open als gesloten oplossing.
  8. Is het wel echt opensource wat mij aangeboden wordt? Je kunt ervan uitgaan dat je niet met opensource-software te maken hebt, als je in een offerte één van de volgende zinnen tegen komt:
    • "… vanaf [datum] wordt ons product [naam] open source …”
    • … ons programma [naam] is gebaseerd op open source …
    • "… de licentiekosten voor ons open source programma …" 
(Bron: Inleiding opensource)

 

Opensource-pakketten voor de erfgoedsector

Het overzicht van software tools door het Vlaamse project CEST bevat een uitgebreid overzicht van software producten bruikbaar voor de erfgoedsector, waaronder opensource-producten. Enkele voorbeelden zijn:


Meer weten? 

Laatst gewijzigd: 30-07-2014

7 plus 6 is:*
(anti-spam)

Reacties (0)

Er zijn nog geen reacties geplaatst.