Cookies op DEN.nl
den.nl maakt gebruik van cookies voor het anoniem meten van het website bezoek en het vergroten van het gebruiksgemak. Door op 'ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van deze cookies.

DE BASIS voor auteursrechtenbeheer

DE BASIS voor auteursrechtenbeheer helpt je bij het regelen van de auteursrechten en andere rechten wanneer je je digitale collecties (born digital of gedigitaliseerd) wilt publiceren. DE BASIS heeft zowel betrekking op het ontwikkelen en opzetten van beleid op dit gebied, als op de praktische uitvoering daarvan. 



DE BASIS voor auteursrechtenbeheer bestaat uit een set van minimale eisen om het auteursrechtelijke aspect van je collecties goed te regelen. Deze eisen zijn tot stand gekomen op basis van consensus tussen diverse erfgoedprofessionals die ervaring hebben met auteursrecht en digitale erfgoedcollecties.


Foto: Martin Fisch

Waarom deze BASIS?

Er is al veel informatie beschikbaar over auteursrechten en er zijn diverse hulpmiddelen ontwikkeld om je te helpen bij het uitzoeken van de rechten. Toch wordt het auteursrecht vaak als iets ‘lastigs’ en ‘ingewikkeld’ ervaren, waardoor instellingen veel materiaal dan maar niet publiceren. Het stappenplan van DE BASIS voor Auteursrechtenbeheer helpt juist bij die organisatorische kant en geeft antwoord op vragen als: waar moet je als erfgoedinstelling allemaal aan denken als je het auteursrechtelijke aspect van je collecties goed wilt beheren? Hoe veranker je rechtenbeheer in je organisatie? 

Het stappenplan van DE BASIS gaat vooral in op de organisatorische kant van het rechtenbeheer. Als je nog niet zoveel van het auteursrecht af weet, raden we je aan om ons kennisdossier over auteursrechten te lezen. (www.den.nl/thema/88/auteursrecht of www.digitalecultuur.nl/themas/de-basis-auteursrecht/) In het stappenplan verwijzen we ook naar inhoudelijke zaken en een globale kennis van het auteursrecht helpt daarbij. 

Bij ieder thema van DE BASIS geven we aan wat er minimaal moet worden gedaan om je collecties duurzaam te beheren en ontsluiten en wat wordt aanbevolen als je een stap verder wilt gaan. Voor DE BASIS voor auteursrechtenbeheer is dit onderscheid lastiger te maken. Waar mogelijk is wel geprobeerd om het onderscheid tussen ‘minimaal’ en ‘aanbevolen’ aan te geven. Het stappenplan volgt in grote lijnen de kwaliteitscyclus: informatiebeleid maken, plannen maken, uitvoeren en evalueren. Naast de minimale richtlijnen worden ook aanbevelingen gedaan wanneer je je rechtenbeheer nog beter wilt regelen. 


Auteursrechtenbeheer als onderdeel van het organisatiebeleid

Goed auteursrechtenbeheer is wanneer je er mee begint een arbeidsintensieve activiteit. Als je je processen eenmaal op orde hebt en je bij nieuwe materialen meteen de rechten goed regelt en de informatie vastlegt, kan het je juist veel tijd en geld besparen, omdat altijd duidelijk is wat je op welk moment met het materiaal mag doen en of je daar wel of geen toestemming voor moet vragen. Bij het afkopen van rechten of het sluiten van licenties is het bovendien slim om rekening te houden met vormen van gebruik die nu nog niet bestaan, zodat je in de toekomst niet opnieuw over de rechten hoeft te onderhandelen.

In een ideale situatie weet je precies wat de rechtenstatus is van elk object in je collectie, maar in veel gevallen is dit niet haalbaar. Daarom is het verstandig om een aantal keuzes te maken voordat je daadwerkelijk aan de slag gaat en deze vast te leggen in een meerjarenbeleidsplan of een informatieplan. Bovendien heb je een overzicht nodig van de materialen waar het om gaat. Een collectieplan is hiervoor een goed uitgangspunt. Je kunt er dan voor kiezen om niet alles tegelijk te doen, maar bijvoorbeeld te beginnen met materiaal dat je veel gebruikt. Ook als je geen middelen tot je beschikking hebt om je rechtenbeheer op orde te brengen, kun je er in elk geval voor kiezen om dat voor toekomstige materialen te doen. 

Samenvatting:

Het stappenplan is opgedeeld in vijf stappen. Elke stap is op een aparte pagina gepubliceerd. Hieronder volgt een korte samenvatting van het stappenplan. 
  1. Maak eerst een globale analyse van je collectie: wat is de samenstelling van je collectie en hoe belangrijk is het auteursrechtelijk aspect ervan? Leg de uitkomst van de analyse vast. Lees meer
  2. Maak naar aanleiding van de globale analyse strategische keuzes en formuleer een beleid. Deze keuzes hebben ook gevolgen voor de werkzaamheden op andere organisatorische niveaus. Lees meer
  3. Bereid de uitvoering goed voor: richt de organisatie in, zet procedures op en maak keuzes op het gebied van de uitvoering. Lees meer
  4. Voer de activiteiten uit zoals die in de voorgaande stappen zijn bepaald. Lees meer
  5. Evalueer het geheel: wat is goed en hoeft niet te worden aangepast? Wat voldoet er niet en moet worden aangepast en waarom? Lees meer
De volledige BASIS voor auteursrechten is ook verkrijgbaar als pdf-versie.


Meer weten?

Nederlandse bronnen: Buitenlandse bronnen:
(Let op: Deze buitenlandse sites zijn alleen bedoeld ter inspiratie voor wat betreft werkwijze, oplossen van problemen en uitleg van algemene principes. De specifieke uitleg van wet- en regelgeving verschilt echter per land. Soms zijn dit minieme verschillen. Het is daarom belangrijk om feitelijke informatie van deze sites altijd te checken met de situatie in Nederland.)
  • Klaren van rechten, project CEST
  • SAS bevat een overzicht van Belgische, Europese en internationale regelgeving
  • Gebruikersgroep cultureel erfgoed en auteursrecht Vlaanderen
  • Collections Trust
  • The New Renaissance (pdf) - dit rapport gaat in op auteursrechtelijke vraagstukken omtrent digitalisering van erfgoed

  • Denk mee

    De tekst is tot stand gekomen met dank aan een groep experts, maar DEN is ook benieuwd naar feedback en ervaringen uit de rest van het veld. Je kunt je commentaar, aanvullingen en ervaringen delen onder deze pagina of mailen naar den@den.nl


    Laatst gewijzigd: 06-11-2017

    Tags:
    rechten   DE BASIS   auteursrecht  
    7 plus 9 is:*
    (anti-spam)

    Reacties (0)

    Er zijn nog geen reacties geplaatst.