Cookies op DEN.nl
den.nl maakt gebruik van cookies voor het anoniem meten van het website bezoek en het vergroten van het gebruiksgemak. Door op 'ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van deze cookies.

Sessies 4 t/m 7 - Digitaal Erfgoedconferentie 2007


Sessie 4

Cultureel erfgoed is geen statische verzameling in de magazijnen van erfgoedinstellingen, beheerd door een selecte groep specialisten, het is een dynamisch concept waar kennis van geschiedenis en cultuur zich mengen met individuele interpretatie, beleving en amusement. Maar wat komt er bij kijken om dit toe te passen? (Sessievoorzitter: Annette Gaalman)



Spreker 1: Rene M. Jansen (Winkwaves)
Titel: 'Help, de klant praat terug'

CV
Dr. René M. Jansen spreekt gepassioneerd over "de menselijke maat in de digitale ruimte". Hij is partner bij het adviesbureau Winkwaves. Winkwaves adviseert organisaties die internet als een sociaal platform willen benutten om medewerkers of klanten te boeien en te binden. Winkwaves bedacht bijvoorbeeld een online radiostation om freelancers met elkaar in contact te brengen, een kennismanagement 2.0 omgeving om adviseurs te stimuleren om onderling kennis te delen, en een online platform waar een belangenorganisatie met haar relaties in gesprek komt. Daarnaast doceert Rene aan de Universiteit van Amsterdam, de Universiteit Nyenrode en is hij visiting professor bij de universiteit van Malaya in Kuala Lumpur. René spreekt ook veel op congressen en schrijft artikelen over de nieuwe rol die internet speelt in onze kennisintensieve samenleving.



Spreker 2: Roelof Hol (GENLIAS)
Titel: 'Genlias  vernieuwing=samenwerking'

CV
Roelof Hol (1950), oud-rijksarchivaris in Noord-Holland, is tegenwoordig werkzaam bij het Nationaal Archief. Hij is sinds 2005 belast met de inrichting van een ontwikkel-en beheersorganisatie voor landelijke archiefapplicaties. Momenteel bereidt hij samen met andere partijen een nieuw persoonsgebonden informatiesysteem voor, dat onder meer als opvolger voor Genlias moet dienen. Daarnaast leidt hij voor de EU het Matra-project "Hervorming Kroatisch nationaal archiefwezen".

Spreker 3: Wim de Koning Gans (Haags Gemeentearchief)
Titel: `U kunt ons helpen deze afbeelding te beschrijven'
Het Haags Gemeentearchief lanceerde in 2001 een beeldbank met circa 100.000 foto's en bood het publiek de mogelijkheid 'aanvullingen' te sturen. Inmiddels zijn vele duizenden reacties binnengekomen: persoonlijk getinte herinneringen, verbeteringen, aanvullende gegevens, achtergrondinformatie, maar ook teksten die overduidelijk niet voldoen aan het criterium 'interessant voor anderen'. Daarnaast is er het 'Haags zoekplaatje' waarbij een beroep wordt gedaan op de speurzin van het publiek om achter de locatie van een vermoedelijk Haagse foto te komen.

CV
Wim de Koning Gans (1957) werkt sinds 1982 bij het Haags Gemeentearchief. Hij is daar conservator foto's en maakt deel uit van het Team Beeld en Geluid. Hiervoor was hij werkzaam bij de Openbare Bibliotheek Den Haag en de Koninklijke Bibliotheek.


Sessie 5

Voor jongeren zijn mobiele media een verlengstuk van zichzelf geworden. Hoe kunnen deze media worden ingezet om jongeren te betrekken bij cultureel erfgoed? Welke mogelijkheden bieden ze, maar ook: hoe voorkom je dat je gaat investeren in een kortstondige hype? (Sessievoorzitter: John Leek).



Spreker 1: Ronald Cremers (GPS4fun)
Titel: Geocaching, op zoek naar een schat van informatie
In 2000 is Geocaching ontstaan, als gevolg van de vrijgave van het, tot dan militaire GPS satelliet systeem. Nu, 7 jaar later wordt de hobby in 254 landen bedreven door meer dan 40.000 teams. Geocaching is echter niet alleen het zoeken naar een schat, het is ook een vorm om thema's onder de aandacht te brengen en leerzame informatie te verstrekken. Doordat Geocaching vrij toegankelijk is, is laagdrempeligheid gegarandeerd. Je hoeft geen techneut te zijn om een GPS te bedienen. Wat kan geocaching voor u betekenen?

CV
Ronald Cremers (47) is mede-eigenaar van het bedrijf GPS4Fun v.o.f. dat zich bezig houdt met recreatie met GPS en de sport/hobby ‘geocaching’. Cremers heeft een handleiding voor beginnende geocachers, tachtig pagina's groot, geschreven. Hij organiseert geocaching evenementen. Geocaching heeft voor Cremers geleid tot een compleet nieuwe lifestyle. Als actief geocacher heeft hij meer dan 900 geocaches gevonden in binnen- en buitenland en het eind is voorlopig nog niet in zicht.



Spreker 2: Lode Claassen (Stiching L3D)
Titel: "L3D: de zoekende jeugd"
Als jeugd zijn wij zelf zoekende gegaan naar de kunst. Inmiddels geeft onze stichting L3D leerlingen van basis en middelbaar onderwijs de mogelijkheid eigen virtuele 3D omgevingen in te richten. In deze omgevingen zijn de afgelopen 8 jaren allerlei kunstprojecten opgezet en voor het publiek beschikbaar gemaakt. Deze projecten zijn grotendeels opgezet door leerlingen van het Haags Montessori Lyceum in samenwerking met musea, artotheken en lerarenopleidingen en met andere scholen uit Amerika en Hong Kong. We laten zien hoe leerlingen de motor achter deze projecten zijn, deze hebben opgezet en gevuld en hoe de projecten wel of juist niet slagen. Ook hebben we voorbeelden van een lespakket voor CKV massacultuur en een game voor leerlingen die we samen met het Groninger Museum hebben gemaakt. Naast het laten zien gaan we in op wat wij hiervan leren en wat interessant kan zijn voor erfgoedinstellingen.

CV
Lode Claassen  heeft van de basis- tot en met middelbare school Montessori-onderwijs gevolgd. Hier heeft hij de ruimte gevonden om zijn eigen dingen te doen. Halverwege de middelbare school (Haags Montessori Lyceum) kwam hij in aanraking gekomen met virtuele omgevingen en heeft zich daar zo op gestort dat hij de HAVO niet heeft afgemaakt. Wel richtte hij een stichting op waarmee hij andere leerlingen lesgaf. Inmiddels studeert Lode Interaction Design aan de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht, waar hij zich verdiept in gebruiksvriendelijke interactieve apparaten; van websites tot deuren. Daarnaast werkt hij sinds 2003 hij voor zijn eigen Stichting L3D.



Spreker 3: Saskia Poelman (Drents archief)
Titel: Operatie Sigismund, spannende adventure in het archief
In 2004 ontstond het idee om de educatie binnen het Drents Archief een flinke impuls te geven door een innovatief en spectaculair project te ontwikkelen.
Educatie is een kerntaak van het Drents Archief en daarin wordt al ruim 10 jaar geïnvesteerd. Het uitgangspunt is dat het Drents Archief kinderen van jongs af aan liefde en respect voor erfgoed wil bijbrengen, zodat zij er voor willen zorgen als zij later groot zijn.
Verschillende ontwikkelingen hebben geleid tot een nieuw educatieproject: Kinderen raken steeds meer gewend aan de computer als leermiddel. De archiefwereld maakt een snelle ontwikkeling door met digitalisering van de archieven, internet, etc.
De vraag naar erfgoededucatie groeit, maar het is niet wenselijk om een groeiend aantal scholieren in een archiefdepot de authentieke archiefstukken te laten beleven.
Met deze ontwikkelingen in gedachte hebben het Drents Archief en Waag Society een educatieproject opgezet waarbij nieuwe media (computers) zijn gecombineerd met oude bronnen (archieven) in de archivale leerlijn van het Drents Archief. En dit alles op een prikkelende, uitdagende en spannende manier.

Als projectplan is het volgende gedefinieerd:
Het bouwen en inrichten van een educatief depot in de kelders van het Drents Archief voor groep 7 en 8 van het basisonderwijs. Het educatief depot bestaat uit een digitale en een fysieke omgeving. De fysieke omgeving bestaat uit een controlekamer en een archiefruimte. In de fysieke omgeving moeten leerlingen opdrachten uitvoeren die nauw verbonden zijn met de digitale omgeving. Deze digitale omgeving is een spelomgeving waar leerlingen worden geconfronteerd met problemen van behoud en beheer en waar ze als actor kunnen ingrijpen.
  • In de presentatie worden de volgende punten behandeld:
  • van idee naar plan: welke keuzes hebben we gemaakt en waarom?
  • van plan naar realisatie: de uitwerking van papier naar een concreet spel
CV
Saskia Poelman werkt sinds 2006 als medewerker educatie, pr en communicatie bij het Drents Archief. Na haar opleiding aan de Nationale Hogeschool voor Toerisme en Verkeer in Breda heeft ze onder meer als museumdocent, reisleider culturele en avontuurlijke reizen en educator gewerkt.


Sessie 6

Erfgoedinstellingen maken al vele jaren gebruik van databases of andere informatiesystemen. Vaak beheert één instelling meerdere databases naast elkaar. Hoe kunnen de instellingen hun lokale infrastructuur zo organiseren, dat ze eenvoudig aansluiting vinden op een bredere infrastructuur buiten de eigen organisatie (Sessievoorzitter: Eric Sieverts).



Spreker 1: Maarten de Rijke (UvA)
Vindbaarheid Eerst: Zoeken in heterogene collecties
De meeste objecten en artefacten van de erfgoedinstellingen bevinden zich in de zogenaamde "long tail" van gebruikersinteressen. Voor dergelijke objecten en artefacten is slechts een zeer klein aantal geïnteresseerden. Waar toegang tot "fysieke" long tail-objecten ernstig beperkt wordt door fysieke beperkingen (afstand, openingstijden, "shelf space"), is de hoop dat toegang to digitale long tail-objecten vrij van digitale beperkingen zal zijn. In de voordracht ga ik in op het thema van vindbaarheid van digitale long tail-objecten, en bespreek aan de hand van voorbeelden een mengeling van benaderingen, gebaseerd op inhoud, metadata, en sociale aspecten.

CV
Maarten de Rijke is professor of Information Processing and Internet in the Informatics Institute at the University of Amsterdam. He holds MSc degrees in Philosophy and Mathematics, and a PhD in Theoretical Computer Science. He worked as a postdoc at CWI, before becoming a Warwick Research Fellow at the University of Warwick, UK. He joined the University of Amsterdam in 1998, and was appointed full professor in 2004.
He leads the Information and Language Processing Systems group. While relatively young, this group has rapidly established itself as one of the leading academic research groups in information retrieval in Europe. His current focus is on intelligent web information access, with projects on vertical search engines, question answering, weakly or semi-structured documents, and multilingual information. He currently holds one of the prestigious Pionier grants, has published over 350 papers, has published or edited over a dozen books, is editor for various journals and book series, and coordinates the evaluation efforts of the Crosslingual Web Track at CLEF and of the Dutch Question Answering task within CLEF.



Spreker 2: Jef Malliet (PCCE)
Titel: ErfgoedLimburg.be; Erfgoed verbinden
ErfgoedLimburg.be verzamelt informatie over cultureel erfgoed in Limburg (B), die beschikbaar is in een gestructureerd digitaal formaat. De informatie wordt geconverteerd naar een gemeenschappelijke datastructuur en verbonden om de afzonderlijke erfgoedobjecten te kunnen situeren in hun omgeving. De zo verwerkte informatie wordt via Internet aan alle geïnteresseerde gebruikers aangeboden. Om dat te doen wordt beroep gedaan op ‘semantic web’ technologie. Semantische hulpmiddelen zoals een thesaurus (AAT) en ontologie (CIDOC-CRM) zijn onmisbaar voor een goede afstemming van de inhoud. De theorie achter die instrumenten is vaak niet direct toepasbaar in een praktische situatie en een interpretatie is noodzakelijk.

CV
Jef Malliet is verantwoordelijk voor ontwerp en ontwikkeling van het project ErfgoedLimburg.be, bij het PCCE – Provinciaal Centrum voor Cultureel Erfgoed van Limburg in Hasselt. Hij is ingenieur-architect van opleiding en is meer dan 20 jaar werkzaam geweest bij het ICCROM – International Centre for the Study of the Preservation and Restoration of Cultural Property in Rome, met een brede waaier van activiteiten en verantwoordelijkheden.



Spreker 3: Paul Doorenbosch (KB)
Titel: Lokale infrastructuur KB: onderdeel (inter)nationale informatiearchiitectuur erfgoed
De Koninklijke Bibliotheek heeft haar informatie-infrastructuur in de afgelopen twee jaar vernieuwd. De gegevensarchitectuur is nu gebaseerd op internationale standaarden zoals DC(X), MPEG21-DIDL, OAI-PMH en SRU. De implementatie van de basiscomponenten is afgerond en de grote collecties van de KB zijn beschikbaar via deze nieuwe infrastructuur De nieuwe architectuur heeft grote voordelen. De twee belangrijkste zijn: - de (meta)data kan door partijen buiten de KB benaderd en gebruikt worden zonder dat meer kennis nodig is dan die over de gebruikte standaarden; - de infrastructuur is aanzienlijk makkelijker te onderhouden door zijn simpele en gestandaardiseerde structuur dan de vroegere, die sterk gefragmenteerd was.

Naast de gegevensarchitectuur is ook het identity management opnieuw opgezet. Ook hierbij hebben standaarden een voorname rol gespeeld, waardoor federatie met allerlei externe partijen mogelijk wordt. Beide ontwikkelingen komen voort uit het beleid om de digitale KB-collecties deel uit te laten maken van de nationale en internationale wetenschappelijke en culturele ruimte, waarin gebruikers zonder belemmeringen informatie kunnen gebruiken. Het gaat daarbij om grootschalige initiatieven als The European (Digital) Library en De Digitale Canon, maar ook om kleinschaliger samenwerkingsverbanden en uiteindelijk om de individuele gebruiker die in zij eigen browser informatie uit verschillende instellingen integraal wil kunnen gebruiken. Dit kan alleen als de toegang tot verspreide collecties via gelijke of interoperabele en liefst simpele standaarden geregeld is.

De volgende stap is nu om nieuwe services te creëren die gebruik maken van eigen en externe informatie, en om te stimuleren dat de data van de KB gebruikt gaat worden in bestaande en nieuwe services buiten de KB. Ook hierin zullen standaarden een belangrijke rol spelen omdat services gebruik zullen maken van en gebruikt zullen worden met informatie uit verschillende collecties en instellingen.
De vernieuwing van de informatiearchitectuur is niet simpelweg een herstructurering van het bedrijfsproces. Het past binnen de verschuiving van informatie naar de digitale omgeving. Dit vraagt van elke wetenschappelijke en culturele informatie-instelling een grondige herbezinning op zijn positie in de informatieketen. De vernieuwing van de informatie-infrastructuur in de KB is onderdeel van dit proces, waarin nieuwe mogelijkheden in de interactie tussen gebruiker en informatie worden onderzocht en gefaciliteerd.

CV
Paul Doorenbosch (*1948) is hoofd van de afdeling Product- en Dienstontwikkeling bij de Koninklijke Bibliotheek en waarnemend hoofd van de afdeling Nationale Programma's. Beide afdelingen zijn onderdeel van de hoofdafdeling Research & Development.
Hij is afgestudeerd in moderne Nederlandse literatuur aan de Universiteit van Amsterdam; was van 1996 tot 2001 hoofd van de afdeling Wetenschappelijke Informatie en Collectievorming bij het Nederlands Instituut voor Wetenschappelijke Informatiediensten van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. Vóór 1996 was hij wetenschappelijk eindredacteur van de 'Bibliografie van de Nederlandse Taal- en Literatuurwetenschap'.
In 2001 trad hij in dienst van de Koninklijke Bibliotheek als projectmanager voor de ontwikkeling van het nationale digitaliseringsprogramma Het Geheugen van Nederland (http://www.geheugenvannederland.nl). In 2005 werd hij benoemd tot hoofd Product- en Dienstontwikkeling. Een belangrijke taak voor deze afdeling in afgelopen twee jaar was het herstructureren van de gehele informatie-infrastructuur van de KB. Deze nieuwe infrastructuur is gebaseerd op een service¬ georiënteerde architectuur en het gebruik van open standaarden en protocollen (http://research.kb.nl). Een andere belangrijke activiteit was het realiseren van een infrastructuur voor identity management. Het onlangs gestarte researchprogramma voor de verbetering van (tekst-)digitalisering en de verbetering van 'search and retrieval' voor teksten valt ook onder de verantwoordelijkheden van deze afdeling.

Paul Doorenbosch is vice-voorzitter van het IT-onderzoeksprogramma voor het cultureel erfgoed Continuous Access to Cultural Heritage (CATCH). CATCH is een Informaticaprogramma, georganiseerd en gefinancierd door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Binnen het raamwerk van het programma werken tien (universitaire) informatica onderzoeksinstellingen en negen erfgoedinstellingen samen aan het ontwikkelen van methoden en technieken om nieuwe fundamentele en toegepaste kennis te verwerven over IT-gebaseerde oplossingen voor kwesties in het cultureel erfgoed en om hulpmiddelen te maken voor verbeterde toegang tot objecten uit het cultureel erfgoed (http://www.nwo.nl/catch).


Sessie 7

Enkele korte presentaties van inspirerende Nederlandse erfgoedprojecten waarin op innovatieve wijze gezocht wordt naar mogelijkheden om diensten te bouwen rondom digitaal erfgoed
(
Sessievoorzitter: Isjah Koppejan (Erfgoed Nederland)).


Project 1: Lucas Veeger (ICN)
Titel: Collectiebalans


Project 2: Leila Liberge (WatWasWaar.nl)
Titel: Erfgoed op de (land)kaart
Naar www.watwaswaar.nl



Project 3: Harry van Vliet (Telematica Instituut)
Titel: Cultuur in context



Project 4: Jacco van Ossenbruggen
Titel: MultimediaN e-culture

-----------------------------------------------------------


Laatst gewijzigd: 05-11-2012

1 plus 4 is:*
(anti-spam)

Reacties (0)

Er zijn nog geen reacties geplaatst.