Cookies op DEN.nl
den.nl maakt gebruik van cookies voor het anoniem meten van het website bezoek en het vergroten van het gebruiksgemak. Door op 'ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van deze cookies.

Digitale Collectie Nederland

De Digitale Collectie Nederland is een metafoor voor één nationale verzameling van digitaal cultureel erfgoed die toegankelijk en herbruikbaar is, bijvoorbeeld in Europeana. In 2012 ging het project Digitale Collectie van start. Dit project voorziet in een nationale aggregator voor Europeana. Op deze manier wordt de Digitale Collectie Nederland een steeds concreter geheel.



Waar komt de term Digitale Collectie Nederland vandaan?

Het eerste omvangrijke beleidsadvies over digitalisering van cultureel erfgoed was het rapport 'Alles uit de kast, op weg naar een nationaal investeringsprogramma digitale infrastructuur cultureel erfgoed.' Dit rapport is in 1998 opgesteld door de Wetenschappelijk Technische Raad (WTR) van SURF, in opdracht van het ministerie van OCW. De WTR schetste geen al te positief beeld: Nederland had een relatieve achterstand ten opzichte van het buitenland, er was nog maar weinig erfgoed in gedigitaliseerde vorm ontsloten, instellingen misten veelal de capaciteit en kennis om goed te digitaliseren en de gebruiker kon niet gemakkelijk vinden wat hij/zij zocht.

De overheid investeerde daarna in enkele landelijke initiatieven om dit te verbeteren, hoewel niet op een schaal die was voorgesteld in Alles uit de kast. Het duurde tot 2002 voor het beleid expliciet werd gemaakt in de vorm van enkele beleidsbrieven. In 2002 verscheen ook een advies van de Raad voor Cultuur over het belang van e-cultuur. De kern van dit advies was dat we ons niet moeten blindstaren op de digitale reproductie van erfgoed, maar juist oog moeten hebben voor de relatie tussen cultuur en de rolveranderingen in de digitaliserende maatschappij. Digitale cultuur moet voor alles de mogelijkheid bieden tot participatie van de culturele burger. Dit is advies is in 2010 geactualiseerd en verder uitgewerkt in het nieuwe e-cultuuradvies Netwerken van betekenis van de Raad voor Cultuur. 
 
Het centrale begrip waaronder de huidige beleidsinitiatieven van de overheid zijn samen te brengen, is Digitale Collectie Nederland. Dit begrip, dat al werd gebruikt in Alles uit de kast, grijpt terug op het begrip 'Collectie Nederland', dat in het Deltaplan Cultuurbehoud (1990) was geïntroduceerd: niet de afzonderlijke collecties staan centraal in het beleid, maar het nationale cultuurbezit. In de fysieke wereld blijft 'Collectie Nederland' vooral een beleidsconcept, maar in het digitale domein is het mogelijk geworden erfgoedcollecties bij elkaar te brengen en als één geheel doorzoekbaar en raadpleegbaar te maken. De Digitale Collectie Nederland is daarmee niet alleen een metafoor, het staat ook voor het streven van erfgoedinstellingen, overheid en ondersteunende instellingen om digitaal erfgoed in samenhang toegankelijk te maken.

 

Hoofdlijnen beleid

De hoofdlijnen van het beleid rond de Digitale Collectie Nederland zijn:

  1. versterking van een landelijke digitale infrastructuur
  2. kennisontwikkeling / kwaliteitszorg
  3. verbetering van toegankelijkheid en duurzaamheid van het digitaal erfgoed
Sinds 2004 heeft de landelijke overheid veel geïnvesteerd in instellingen en projecten om invulling te geven aan deze drie hoofdlijnen. Vanuit de tijdelijke zogeheten enveloppemiddelen is bijvoorbeeld financiële ondersteuning geboden aan: Naast deze tijdelijke projectfinanciering wordt vanuit de Basisinfrastructuur voor de cultuur (2009-2012 en 2013-2016) ingezet op versterking van de Digitale Collectie Nederland. Zo is kwaliteitszorg voor digitaal erfgoed belegd bij DEN. Op het gebied van innovatie speelt het NWO/OCW programma CATCH en CLICKNL Cultureel Erfgoed een belangrijke rol. Ook op provinciaal niveau zijn de genoemde beleidsdoelen prominenter geworden, zoals blijkt uit provinciale subsidieregelingen en de operationalisering van provinciale en gemeentelijke erfgoedportals.
 


Digitale Collectie als aggregator voor Europeana

Op Europees niveau is Europeana een richtinggevende activiteit geworden.  In november 2010 kende de Staatssecretaris van OCW een subsidie toe voor het project ‘Digitale Collectie Nederland in Europeana’ als versnellingsimpuls op het gebied van de nationale aggregatie en beschikbaarstelling van de Digitale Collectie Nederland in Europeana. Het project resulteerde onder andere in de totstandkoming van een operationele technische infrastructuur (gebaseerd op resultaten uit het pilot project Nederlands Erfgoed Digitaal!) en in het rapport Van Digitale Collectie Nederland tot Digitale Collectie Europa en terug, waarin een voorstel werd gegeven over de verdere ontwikkeling van de Digitale Collectie Nederland en de Nederlandse participatie in Europeana.

Vanaf 2012 ging het project Digitale Collectie zoals geformuleerd in bovengenoemd rapport van start. Dit project voorziet in een infrastructuur in de vorm van een nationale aggregator. De aggregator biedt Nederlandse erfgoedinstellingen een duidelijke standaard voor de aansluiting van hun digitale collecties op andere nationale en internationale diensten en voorzieningen, binnen én buiten de erfgoedsector, waaronder Europeana. Aanlevering (of aggregatie) gebeurd via verschillende bestaande domeinaggregatoren (Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, het Nationaal Archief, de Koninklijke Bibliotheek en Beeld en Geluid), thematische verbanden (zoals Erfgoed van de Oorlog, Maritiem Digitaal), regionale verbanden (bijvoorbeeld de provinciale en gemeentelijke erfgoedportals) en internationale verbanden (zoals EUscreen). Aansluiting op de Digitale Collectie is dus mogelijk via verschillende routes.
 
Digitale Collectie is een zogenaamde ‘dark aggregator’. Dat wil zeggen dat de aangesloten collecties ‘achter de schermen’ met elkaar in verbinding worden gebracht. Er is geen front-end zoekfunctionaliteit om de Digitale Collectie te doorzoeken. Wel wordt de Digitale Collectie gebruikt in allerlei toepassingen voor bijvoorbeeld het onderwijs, de wetenschap of het toerisme. Daarnaast is de Digitale Collectie te doorzoeken via Europeana.


Meer weten?


Laatst gewijzigd: 22-03-2016

4 plus 1 is:*
(anti-spam)

Reacties (0)

Er zijn nog geen reacties geplaatst.