Home > Goed digitaliseren > Standaarden en richtlijnen > De kennisbank van DEN > Gebruikte terminologie
Gebruikte terminologie in de kennisbank van DEN
ICT-standaarden en andere kwaliteitsinstrumenten krijgen bij opname in de Kennisbank een status toegekend: norm, aanbeveling, in ontwikkeling en aangemeld. Hierbij hanteert DEN de volgende terminologie:
1. Status
Hiermee worden vier kwaliteitsniveaus benoemd:
- Norm - een kwaliteitsinstrument dat volledig gedefinieerd is en door een representatieve groep ondersteund wordt, en als zodanig als eis wordt gehanteerd bij het inrichten van nieuwe of het vernieuwen van bestaande informatiediensten. Erfgoedinstellingen dienen zich te conformeren aan een norm door het betreffende kwaliteitsinstrument in de praktijk toe te passen. Alle standaarden in DE BASIS worden aangeduid als norm. Als een instelling aangeeft deze standaard niet toe te willen passen, zal DEN om een uitleg vragen (volgens het principe 'comply or explain').
- Aanbeveling - Een kwaliteitsinstrument dat goed gedefinieerd is, maar nog onvoldoende draagvlak heeft voor normering en nog in voorbeeldprojecten beproefd moet worden.
- Ontwikkeling - Een kwaliteitsinstrument dat veelbelovend is, maar nog goed geëvalueerd en besproken moet worden door een representatieve groep en zich nog in de praktijk moet bewijzen.
- Aangemeld - Het instrument is ter informatie in het register opgenomen, maar niet speciaal aanbevolen.
2. Soort
Hiermee wordt een nadere karakterisering van het kwaliteitsinstrument gegeven:
-
Standaard - Een goed gedocumenteerd en (inter)nationaal erkend kwaliteitsinstrument dat een gemeenschappelijk belang uitdraagt, bijvoorbeeld geautomatiseerde uitwisseling van data. In de Kennisbank worden gegevens overgenomen van de volgende organisaties die betrokken zijn bij standaardisatie en normalisatie:
- International Organisation for Standardization (ISO, www.iso.org)
- National Information Standards Organization (NISO, www.niso.org)
- Nederlands Normalisatie-instituut (NEN, www.nen.nl)
- Society of Motion Picture and Television Engineers (SMPTE, www.smpte.org)
- World Wide Web Consortium (W3C, www.w3.org)
- Richtlijn - Voorschrift hoe een bepaalde ICT-gerelateerde activiteit uitgevoerd moet worden om een kwalitatief hoogwaardig resultaat te kunnen bereiken.
- Handleiding - Praktische beschrijving voor de toepassing van een kwaliteitsinstrument.
- Checklist - Handig overzicht waarmee de kwaliteit van de implementatie van een ICT-toepassing gemeten kan worden.
3. Open standaarden
In de Kennisbank houdt DEN bij welke kwaliteitsinstrumenten open standaarden zijn. DEN volgt het programma Nederland Open in Verbinding (NOiV)en hanteert de bepaling van het Forum Standaardisatiewat een open standaardis:
- De standaard is gepubliceerd en over het specificatiedocument kan vrijelijk worden beschikt of het is te verkrijgen tegen een nominale bijdrage. Het moet voor allen mogelijk zijn om het te kopiëren, beschikbaar te stellen en te gebruiken om niet of tegen een nominale prijs.
- De lopende ontwikkeling vindt plaats op basis van een open besluitvormingsprocedure die toegankelijk is voor alle belanghebbende partijen (consensus of meerderheidsbeschikking).
- Het intellectuele eigendom - m.b.t. mogelijk aanwezige patenten - van (delen van) de standaard is onherroepelijk ter beschikking gesteld op een royalty-vrije basis.
- De standaard wordt gehandhaafd door een non-profit of not-for-profit organisatie.
- Er zijn geen beperkingen omtrent het hergebruik van de standaard.
4. Domein
Hiermee wordt aangegeven voor welke sectoren binnen het erfgoedveld de kwaliteitsinstrumenten van toepassing zijn:
- Archeologie
- Archieven
- Erfgoedbibliotheken
- Monumentenzorg / bouwgeschiedenis
- Musea
- Onderwijs
- Generiek (op de gehele erfgoedsector van toepassing)
