Overzicht: Termen Web 2.0 in het ABC-DE
Auteur: DEN / Versie: 1 / Bewerkt: 2009-10-23
Bekijk hier het overzicht van alle aan Web 2.0 gerelateerde termen uit het ABC-DE, Woordenboek voor het digitaal erfgoed.
Aggregatie
Het op één plaats presenteren van inhoud uit meerdere online databases of websites. Dankzij de aggregatie kunnen deze bronnen in één overzicht, bijvoorbeeld een mash-up site, gepresenteerd of met één vraag doorzocht worden.
Application Programming Interface
Afkorting: API
Een verzameling programmeeropdrachten (ook wel: interfaces) die de functies van een programma aanroepen. Andere programma's kunnen de API van een systeem gebruiken om diensten op te vragen of om te communiceren. Dankzij API's kunnen video's uit Youtube of foto's uit Flickr op een persoonlijke blog getoond worden. Ook het tonen van Google Maps op een website werkt dankzij de inzet van een API.
Collaboration website
Ook wel: Collaboratory
Webomgevingen, al dan niet besloten, waarin een groep met een gemeenschappelijk profiel (zoals een wetenschappelijke onderzoekgroep) kan samenwerken en kennis delen, bijvoorbeeld door documenten te bewerken of een gemeenschappelijke agenda te onderhouden.
Collectieve intelligentie
Engels: Collective intelligence
Kennis ingebed in webgemeenschappen en grote hoeveelheden gegevens die voor die groepen beschikbaar komen voor bijvoorbeeld analyse en hergebruik. Een kenmerk van collectieve intelligentie is dat iedereen zijn bijdrage kan leveren aan de kennisopbouw. Een bekend voorbeeld is Wikipedia.
Consumer-to-consumer interaction
Afkorting: C2C
Directe uitwisseling van informatie tussen gebruikers van een bepaalde dienst. In de context van digitaal erfgoed kan het bijvoorbeeld gaan om het delen van kennis over foto's of stamboomgegevens of het uitwisselen van ervaringen over een bezochte tentoonstelling. Er zijn diverse mogelijkheden om deze interactie tussen gebruikers te ondersteunen: van een simpel gastenboek om reacties te plaatsen tot een webgemeenschap, waarin bestanden onderling kunnen worden uitgewisseld, en waar je ook kunt zien wie op dat moment ook is ingelogd op de betreffende dienst.
Creative Commons
Een systeem om auteursrechten te regelen. Het laat zien welke mogelijkheden er beschikbaar zijn voor hergebruik van een werk. Dit kan variëren van volledig auteursrecht (een werk mag alleen in delen geciteerd worden met bronvermelding) tot volledig in het publieke domein (geen rechtsbeperkingen, het mag geheel bewerkt en weer gepubliceerd worden). De maker van het creatieve werk bepaalt dus zelf onder welke voorwaarden anderen het werk kunnen hergebruiken.
Crowdsourcing
Het aanspreken en benutten van een grote groep individuen voor raadpleging en innovatie. Het is een ontwikkeling die voortvloeit uit het succes van het concept 'user generated content'. De term is ontstaan uit een samenvoeging van de term 'outsourcing' (taken uitbesteden) in combinatie met 'crowd' (mensenmassa).
E-cultuur
Ook wel: Elektronische cultuur
De relatie tussen ICT en de productie en consumptie van kunst en cultuur. E-Cultuur omvat alle processen van expressie, reflectie en actieve participatie in het digitale domein.
Folksonomy
Ook wel: Social tagging
Toekenning van vrije trefwoorden door een gebruikersgroep, bijvoorbeeld een webgemeenschap. De term is een samentrekking van ‘folk’ en ‘taxonomy’. Tot voor kort was de toekenning van trefwoorden aan objecten in erfgoedinstellingen een exclusieve taak van professionals. Hierbij wordt meestal een terminologiebron gebruikt, zoals een thesaurus of een taxonomie, om ervoor te zorgen dat in gelijke situaties gelijke termen worden gebruikt. Het idee achter folksonomy is juist dat er trefwoorden worden toegepast op basis van vrije associaties.
Interactief
- De voorziening van een informatiesysteem waarmee een gebruiker commando's kan invoeren (bij voorbeeld een zoekactie starten in een online catalogus), of:
- De koppeling tussen (componenten van) een of meer computers. Via de interface kunnen computers onderling automatisch gegevens uitwisselen.
Mash-up
Een web 2.0 applicatie of website die bestaande informatie combineert tot een nieuwe online service. Bestaande data, zoals bijvoorbeeld foto’s van Flickr, video’s van YouTube, kaarten van Google, boeken of muziekbestanden kunnen zo in een andere presentatie hergebruikt worden. Daarvoor moet de informatie wel beschikbaar gemaakt zijn voor mash-ups.
Social bookmarking
Het online en openbaar opslaan van verwijzingen naar bijvoorbeeld favoriete websites, foto’s, of berichten met de bedoeling de gegevens met anderen te delen.
Social software
Computerprogramma’s die online interactie tussen mensen, virtuele relaties en virtuele omgevingen mogelijk maken, waar mensen samen kunnen werken of virtuele gemeenschappen kunnen vormen.
Tagcloud
Visueel aantrekkelijk geordende verzameling van trefwoorden (tags). In een tagcloud wordt getoond welke tags vaak voorkomen in een databestand (groter, andere kleur) en wat hun onderlinge relaties zijn.
Tagging
Het toevoegen van inhoudelijk beschrijvende trefwoorden aan informatie zoals artikelen, weblogberichten, foto’s of films. Tagging bevordert de vindbaarheid van informatie in zoeksystemen. Het toekennen van tags kan door professionals zoals registratoren of bibliothecarissen gedaan worden maar ook door leken. Dan spreek je van social tagging of folksonomy.
User generated content
Afkorting: UGC
Een inhoudelijke bijdrage (video-, audio-, of tekstmateriaal) van niet-professionele gebruikers aan een online medium. Voorbeelden zijn recensies, weblogs of bijdragen aan Wikipedia.
Web 2.0
De tweede fase in de ontwikkeling van het World Wide Web. Het gaat over de verandering van het web als verzameling aanbodgerichte websites naar een platform voor interactieve webapplicaties, waarmee iedereen die dat wil, informatie of kennis kan delen.
Webgemeenschap
Engels: Virtualcommunity
Een online gemeenschap van gelijkgestemden. Een virtuele ontmoetingsruimte waar bezoekers met elkaar in contact kunnen komen en informatie uit kunnen wisselen over een gedeeld interessegebied, samen spellen kunnen spelen of software kunnen ontwikkelen.
Weblog
Ook wel: Internetdagboek, blog
Website in dagboekstijl geschreven. De maker (weblogger, blogger) schrijft korte berichten over (persoonlijke) onderwerpen of publicaties die hem of haar zijn opgevallen, en voorziet de berichten van links naar andere webbronnen. De nieuwste berichten in de weblog worden altijd als eerste getoond.
Wiki
Een website over een bepaald onderwerp waar gebruikers hun kennis kunnen delen door collectief teksten te schrijven en te redigeren. Sommige wiki’s, zoals Wikipedia, staan open voor iedereen. Andere wiki’s, die als kennisinstrument binnen bedrijven worden gebruikt, zijn afgesloten voor buitenstaanders. Wiki’s behoren tot de bekendste verschijningsvormen van Web 2.0. DEN beheert ook een wiki waarmee het met het erfgoedveld bediscussieert welke minimale eisen moeten gelden voor digitaal erfgoed, zie: wiki.den.nl
Etymologische verklaring: De term is afgeleid van het woord wiki wiki, dat uit het Hawaiaans komt en 'snel, vlug, beweeglijk' betekent. (Bron: wikipedia)
__________
naar boven