Richtlijnen voor het maken van goede webpagina's zijn er niet alleen voor mensen met een visuele handicap, iedereen heeft er baat bij dat pagina's foutloos zijn. Daardoor laden pagina's sneller, zien ze er precies zo uit als u het heeft bedoeld, werken ze onder alle omstandigheden en zijn ze jaren later nog steeds prima te gebruiken.

Fouten in de HTML-code kunnen er voor zorgen dat de webpagina er in een webbrowser heel anders uitziet dan u had bedoeld. Het is vaak niet gemakkelijk om zo'n fout snel op te sporen. Handig dus dat speciale computerprogramma's ("validators") zijn ontwikkeld die dat moeilijke werk automatisch voor u doen. Ook als u zelf geen webpagina's schrijft, is het handig om meer over validators te weten.

Validators zijn er in alle vormen en maten. Wat ze met elkaar gemeen hebben is dat ze een document controleren op een aantal van tevoren vastgestelde criteria. Deze criteria zijn doorgaans duidelijk omschreven regels waarop een machine of programma automatisch een controle kan uitvoeren.

Een voorbeeld:

Net als de meeste andere validators biedt de MarkUp Validator van het World Wide Web Consortium (W3C) een eenvoudig invoerscherm. U typt alleen de URL van uw website in (http://www.uwinstelling.nl) en start de zoekopdracht door op de knop "Check" te klikken. Het programma doorzoekt de HTML-code op de opgegeven locatie en even later verschijnt er een scherm met de boodschap of uw webpagina voldoet aan de standaard. Als er een fout in de HTML-code is opgespoord, ziet u waar dat precies in uw document het geval is. Vaak wordt ook automatisch een suggestie gedaan hoe u de fout kunt verhelpen. Om te kijken of u de fout op de juiste wijze heeft gecorrigeerd, herhaalt u de controle gewoon nog een keertje.

Maar er is veel meer mogelijk dan het controleren van de HTML-code van een webpagina. Zo kunt u ook de opmaakprofielen (Cascading Style Sheets of CSS) van de webpagina controleren. Of nagaan of er een gebroken link in uw pagina voorkomt, bijvoorbeeld een verwijzing naar een website die niet meer bestaat. Hieronder vindt u een aantal voorbeelden van validators. Ze hebben allen gemeen dat ze zijn ontwikkeld door het W3C. Het gebruik ervan kost u niets.

• MarkUp Validator loopt de HTML-code van webpagina's na op fouten
• CSS Validator controleert of uw stylesheets in orde zijn
• Link Checker kijkt of alle verwijzingen nog wel kloppen
• Feed Validator is handig voor als u RSS-feeds gebruikt

Voor een aantal taken zijn specifieke validators ontwikkeld. Zo heeft de Nederlandse overheid een set van 125 richtlijnen verplicht gesteld waarmee de duurzame toegankelijkheid van overheidswebsites moet worden gegarandeerd. Deze richtlijnen zijn samen met de Stichting Accessibility opgesteld en sluiten grotendeels aan op de internationale webstandaarden van het W3C. Of ook uw website voldoende toegankelijk is, kunt u toetsen op www.webrichtlijnen.nl/toetsen.

• met DC Dot kunt u Dublin Core metadata voor webpagina's aanmaken en op fouten controleren
• XML Schema Validator controleert of XML-elementen op de juiste manier worden gebruikt
• een hele verzameling van validators kunt u vinden op www.w3.org/QA/Tools/

Voor wie gebruik maakt van de open-source webbrowser Firefox zijn er ook allerlei toepassingen die u direct in Firefox kunt gebruiken. De Web Developer Toolbar, zoals de naam al doet vermoeden, is een gereedschapskist vol met handig gereedschap om fouten op te sporen, zoals controleren hoe de pagina eruit ziet zonder afbeeldingen of zonder een stylesheet. Ook met het programma Firebug kunt u problemen in HTML-documenten opsporen. Een andere handige tool is de HTML Validator. Eenmaal geïnstalleerd in de rechteronderhoek van uw scherm geeft dit programmaatje aan of de HTML-code fouten bevat. Ook andere webbrowsers zijn geschikt voor controle van websites. Voor Internet Explorer kunt u eveneens een Web Developer Toolbar installeren. En Safari voor Apple heeft een ingebouwde Developer waarmee veel informatie over de webpagina kan worden opgevraagd.

Laat zien dat u de moeite hebt genomen om uw HTML-pagina's volgens alle standaarden op te maken. Veel validators bieden de mogelijkheid om na een geslaagde controle een logootje te downloaden dat u op uw website kunt plaatsen. Daarmee ziet iedereen dat u net dat beetje extra heeft gedaan om het internet nog toegankelijker te maken. Het is overigens gebruikelijk om aan het logootje ook een verwijzing te koppelen naar de testresultaten. Zo kan iedereen ook echt zien dat u niet heeft vals gespeeld.

Vindt u zichzelf geen programmeur of werkt u doorgaans met een speciaal programma om webpagina's te maken, ook dan heeft valideren zin. Stel dat u een opdracht aan een webbouwer geeft om voor u een website te bouwen. U wilt dat deze voldoet aan de moderne eisen die aan websites mogen worden gesteld. Maar hoe controleert u dat bij oplevering? Door de website te valideren op standaards als HTML 4.01, XHTML 1.0 of CSS. En als u werkt met een webbouwprogramma als Microsoft FrontPage of Adobe Dreamweaver is het verstandig om na publicatie de webpagina's toch even te controleren. Deze speciale programma's kennen nogal wat eigen code die niet door andere computerprogramma's even goed kan worden verwerkt. Dit is vooral een probleem met  oudere versies. Om te voorkomen dat uw mooie website er bij anderen heel anders uitziet dan bedoeld, is het devies: "Publiceren? Eerst valideren!"