DEN - Digitaal Erfgoed Nederland

ContactOver DENNieuwsAgendaNieuwsbriefWegwijzerPersEnglish

DE BASIS voor vervaardiging

Auteur: DEN / Versie: 1 / Bewerkt: 2009-03-20

DE BASIS voor vervaardiging legt minimale eisen vast voor het maken van digitale reproducties van origineel analoge erfgoedobjecten. De eisen voor de digitale reproducties als eindresultaat van vervaardiging garanderen een optimale kwaliteit, originele informatiewaarde (inhoud, structuur, vormgeving) en openheid voor toekomst tegenover aanvaardbare kosten (zowel voor het maken als het conserveren). Het proces om te komen tot dergelijke digitale reproducties is ook onderdeel van DE BASIS voor vervaardiging.

Vervaardiging per materiaalcategorie

DE BASIS voor vervaardiging concentreert zich op vier categorieën erfgoedmateriaal:

Per materiaalsoort is een team van experts samengesteld dat DEN heeft geholpen het voorstel op te stellen en ook een verantwoordelijkheid draagt voor eventueel actualiseren van de opgenomen eisen. Hoewel de objecten binnen de categorieën weer zeer divers zijn, gaan we zoveel mogelijk uit van uniforme vervaardiging per materiaalcategorie.

Uitgangspunten

-- Eenmalig

Vanuit het argument van efficiency is het uitgangspunt dat vervaardiging eenmalig plaatsvindt. Het eindresultaat van vervaardiging is een digitale reproductie die geldt als master. Deze master vervult de basisfunctie die de beherende erfgoedinstelling heeft om de eigen collectie via internet aan het algemene publiek ter beschikking te stellen, nu en in de toekomst.

-- Conservering

Het vervullen van de basisfunctie in de toekomst stelt minimale eisen op het gebied van conservering. Het gekozen bestandsformaat voor de master moet een open standaard zijn. Dit maakt de kans groter dat over lange periode ondersteuning en gebruik van het formaat beschikbaar blijft. Bovendien zijn er minder belemmeringen voor conversie wanneer in de toekomst het formaat toch dreigt te verdwijnen bijvoorbeeld omdat er een beter alternatief zich aandient. Ook voor de kosten van het bewaren van de master over langere periode vormt het gekozen bestandsformaat een belangrijke factor.

-- Gebruik

De kwaliteit en informatiewaarde van het geboden digitaal erfgoed moet aan minimale eisen voldoen om diensten mogelijk te maken die binnen het concept van de Digitale Collectie Nederland voldoen aan een brede publieksbehoefte. Per materiaalsoort geeft DE BASIS voor vervaardiging aan volgens welke minimale eisen de master daarom gemaakt moet worden. De actuele dienst zal in veel gevallen gebruik maken van afgeleiden die qua formaat en kwaliteit aansluiten bij het op dat moment gestelde doel en de dan gebruikelijke apparaten. Normering van ICT-instrumenten gebruikt in diensten valt buiten de scope van DE BASIS voor vervaardiging, maar komt wellicht terug bij Presentatie.

-- Geen substitutie

Substitutie is geen onderdeel van de basisfunctie voor erfgoedinstellingen. Vervaardiging van een digitale reproductie ter vervanging van het analoge object na digitalisering of in geval van een calamiteit in de toekomst stelt andere (hogere) eisen en valt vooralsnog buiten het normeringstraject van DE BASIS.

-- Metadata

Metadata is onderdeel van vervaardiging maar uitsluitend waar het informatie over de vervaardiging betreft. De ontsluiting van het digitale object is al voorzien in DE BASIS voor vindbaarheid. De daar gestelde eis van een Dublin Core-record verpakt in XML levert de minimale beschrijving van de digitale reproductie. De unieke identificatie in het vindbaar gemaakte Dublin Core-record verzorgt de link naar het vervaardigde digitale erfgoedobject bij de beherende instelling en stimuleert daarmee het gebruik van de (digitale) collectie.

-- Een unieke bestandsnaam

De praktijk leert dat digitale objecten vaak dezelfde bestandsnaam krijgen, bijvoorbeeld DSCN00010.jpg, inhoud.xml of interview.wav. Dit levert in het verdere verwerkingsproces vaak problemen op. Geef een image een unieke bestandsnaam.

-- Samengestelde objecten

Niet zelden zijn meerdere materialen in één analoog erfgoedobjecten gecombineerd: teksten met plaatjes, video's van verhalen, foto's van geografische objecten, etc. Niet zelden zijn ook de informatiedragers of de vormgeving van analoge erfgoedobjecten als erfgoed te beschouwen: boeken in een monumentale band, schilderijen in een antieke lijst, video op Betamax-cassettes of landkaarten op een wandtapijt. Dergelijke gevallen maken digitalisering complexer en het eindresultaat meervoudig en/of samengesteld. Normering voor deze gevallen ontstijgt het niveau van dat van DE BASIS voor vervaardiging.

__________

Terug naar DE BASIS hoofdpagina

naar boven