Download presentatie Maarten de Rijke

De meeste objecten en artefacten van de erfgoedinstellingen bevinden zich in de zogenaamde "long tail" van gebruikersinteressen. Voor dergelijke objecten en artefacten is slechts een zeer klein aantal geïnteresseerden. Waar toegang tot "fysieke" long tail-objecten ernstig beperkt wordt door fysieke beperkingen (afstand, openingstijden, "shelf space"), is de hoop dat toegang to digitale long tail-objecten vrij van digitale beperkingen zal zijn. In de voordracht ga ik in op het thema van vindbaarheid van digitale long tail-objecten, en bespreek aan de hand van voorbeelden een mengeling van benaderingen, gebaseerd op inhoud, metadata, en sociale aspecten.

Maarten de Rijke is professor of Information Processing and Internet in the Informatics Institute at the University of Amsterdam. He holds MSc degrees in Philosophy and Mathematics, and a PhD in Theoretical Computer Science. He worked as a postdoc at CWI, before becoming a Warwick Research Fellow at the University of Warwick, UK. He joined the University of Amsterdam in 1998, and was appointed full professor in 2004.

He leads the Information and Language Processing Systems group. While relatively young, this group has rapidly established itself as one of the leading academic research groups in information retrieval in Europe. His current focus is on intelligent web information access, with projects on vertical search engines, question answering, weakly or semi-structured documents, and multilingual information. He currently holds one of the prestigious Pionier grants, has published over 350 papers, has published or edited over a dozen books, is editor for various journals and book series, and coordinates the evaluation efforts of the Crosslingual Web Track at CLEF and of the Dutch Question Answering task within CLEF.

Download presentatie Jef Malliet

ErfgoedLimburg.be verzamelt informatie over cultureel erfgoed in Limburg (B), die beschikbaar is in een gestructureerd digitaal formaat. De informatie wordt geconverteerd naar een gemeenschappelijke datastructuur en verbonden om de afzonderlijke erfgoedobjecten te kunnen situeren in hun omgeving. De zo verwerkte informatie wordt via Internet aan alle geïnteresseerde gebruikers aangeboden. Om dat te doen wordt beroep gedaan op ‘semantic web’ technologie. Semantische hulpmiddelen zoals een thesaurus (AAT) en ontologie (CIDOC-CRM) zijn onmisbaar voor een goede afstemming van de inhoud. De theorie achter die instrumenten is vaak niet direct toepasbaar in een praktische situatie en een interpretatie is noodzakelijk.

Jef Malliet is verantwoordelijk voor ontwerp en ontwikkeling van het project ErfgoedLimburg.be, bij het PCCE – Provinciaal Centrum voor Cultureel Erfgoed van Limburg in Hasselt. Hij is ingenieur-architect van opleiding en is meer dan 20 jaar werkzaam geweest bij het ICCROM – International Centre for the Study of the Preservation and Restoration of Cultural Property in Rome, met een brede waaier van activiteiten en verantwoordelijkheden.

Download presentatie Paul Doorenbosch

De Koninklijke Bibliotheek heeft haar informatie-infrastructuur in de afgelopen twee jaar vernieuwd. De gegevensarchitectuur is nu gebaseerd op internationale standaarden zoals DC(X), MPEG21-DIDL, OAI-PMH en SRU. De implementatie van de basiscomponenten is afgerond en de grote collecties van de KB zijn beschikbaar via deze nieuwe infrastructuur De nieuwe architectuur heeft grote voordelen. De twee belangrijkste zijn: - de (meta)data kan door partijen buiten de KB benaderd en gebruikt worden zonder dat meer kennis nodig is dan die over de gebruikte standaarden; - de infrastructuur is aanzienlijk makkelijker te onderhouden door zijn simpele en gestandaardiseerde structuur dan de vroegere, die sterk gefragmenteerd was.
Naast de gegevensarchitectuur is ook het identity management opnieuw opgezet. Ook hierbij hebben standaarden een voorname rol gespeeld, waardoor federatie met allerlei externe partijen mogelijk wordt. Beide ontwikkelingen komen voort uit het beleid om de digitale KB-collecties deel uit te laten maken van de nationale en internationale wetenschappelijke en culturele ruimte, waarin gebruikers zonder belemmeringen informatie kunnen gebruiken. Het gaat daarbij om grootschalige initiatieven als The European (Digital) Library en De Digitale Canon, maar ook om kleinschaliger samenwerkingsverbanden en uiteindelijk om de individuele gebruiker die in zij eigen browser informatie uit verschillende instellingen integraal wil kunnen gebruiken. Dit kan alleen als de toegang tot verspreide collecties via gelijke of interoperabele en liefst simpele standaarden geregeld is.
De volgende stap is nu om nieuwe services te creëren die gebruik maken van eigen en externe informatie, en om te stimuleren dat de data van de KB gebruikt gaat worden in bestaande en nieuwe services buiten de KB. Ook hierin zullen standaarden een belangrijke rol spelen omdat services gebruik zullen maken van en gebruikt zullen worden met informatie uit verschillende collecties en instellingen.
De vernieuwing van de informatiearchitectuur is niet simpelweg een herstructurering van het bedrijfsproces. Het past binnen de verschuiving van informatie naar de digitale omgeving. Dit vraagt van elke wetenschappelijke en culturele informatie-instelling een grondige herbezinning op zijn positie in de informatieketen. De vernieuwing van de informatie-infrastructuur in de KB is onderdeel van dit proces, waarin nieuwe mogelijkheden in de interactie tussen gebruiker en informatie worden onderzocht en gefaciliteerd.

Paul Doorenbosch (*1948) is hoofd van de afdeling Product- en Dienstontwikkeling bij de Koninklijke Bibliotheek en waarnemend hoofd van de afdeling Nationale Programma's. Beide afdelingen zijn onderdeel van de hoofdafdeling Research & Development.
Hij is afgestudeerd in moderne Nederlandse literatuur aan de Universiteit van Amsterdam; was van 1996 tot 2001 hoofd van de afdeling Wetenschappelijke Informatie en Collectievorming bij het Nederlands Instituut voor Wetenschappelijke Informatiediensten van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen.. Vóór 1996 was hij wetenschappelijk eindredacteur van de 'Bibliografie van de Nederlandse Taal- en Literatuurwetenschap'.
In 2001 trad hij in dienst van de Koninklijke Bibliotheek als projectmanager voor de ontwikkeling van het nationale digitaliseringsprogramma Het Geheugen van Nederland (http://www.geheugenvannederland.nl). In 2005 werd hij benoemd tot hoofd Product- en Dienstontwikkeling. Een belangrijke taak voor deze afdeling in afgelopen twee jaar was het herstructureren van de gehele informatie-infrastructuur van de KB. Deze nieuwe infrastructuur is gebaseerd op een service¬ georiënteerde architectuur en het gebruik van open standaarden en protocollen (http://research.kb.nl). Een andere belangrijke activiteit was het realiseren van een infrastructuur voor identity management. Het onlangs gestarte researchprogramma voor de verbetering van (tekst-)digitalisering en de verbetering van 'search and retrieval' voor teksten valt ook onder de verantwoordelijkheden van deze afdeling.
Paul Doorenbosch is vice-voorzitter van het IT-onderzoeksprogramma voor het cultureel erfgoed Continuous Access to Cultural Heritage (CATCH). CATCH is een Informaticaprogramma, georganiseerd en gefinancierd door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Binnen het raamwerk van het programma werken tien (universitaire) informatica onderzoeksinstellingen en negen erfgoedinstellingen samen aan het ontwikkelen van methoden en technieken om nieuwe fundamentele en toegepaste kennis te verwerven over IT-gebaseerde oplossingen voor kwesties in het cultureel erfgoed en om hulpmiddelen te maken voor verbeterde toegang tot objecten uit het cultureel erfgoed (http://www.nwo.nl/catch).

***