Cookies op DEN.nl
den.nl maakt gebruik van cookies voor het anoniem meten van het website bezoek en het vergroten van het gebruiksgemak. Door op 'ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van deze cookies.

Gastblog: MoMu lanceert handleiding 'Verbind je termen'

17 oktober 2017




Ykje Wildenborg is projectmedewerker bij het ModeMuseum te Antwerpen. Zij werkte in de periode 2015 t/m 2017, met ondersteuning van het Netwerk Digitaal Erfgoed en samen met Shannon van Muijden (Zuiderzeemuseum) en Inge van Stokkom (Netwerk Oorlogsbronnen) aan een handleiding over het koppelen van termen in collecties aan externe terminologiebronnen.



De handleiding is te vinden op kennisplatform CEST.


Het ModeMuseum Antwerpen (MoMu) lanceert tijdens de Week van het Nederlands ‘Verbind je termen’, een handleiding voor musea over het gebruik van terminologieën vanuit een digitaal perspectief. De onderdelen die in de gids aan bod komen begeleiden een museum in het volledige proces van de dataverrijking in gecontroleerde velden: exporteren, opschonen, koppelen en importeren. Uiteindelijke doelstelling: betere zoekresultaten in online gepubliceerde metadata. De gids beantwoordt aan een behoefte van het brede museale werkveld en komt voort uit een samenwerking tussen Vlaamse en Nederlandse instellingen. Hij staat verankerd in de projectenbank CEST van expertisecentrum PACKED vzw

Diverse noden

Hoe kun je het gemakkelijkste koppelingen leggen naar een externe terminologiebron? Wat doe je met trefwoorden, die niet in thesauri zijn terug te vinden? Hoe ga je om met door de jaren heen vervuild geraakte velden in je CMS? Dat soort vragen komt allemaal aan bod. De handleiding is opgezet voor een divers publiek: zowel voor databeheerders als collectieregistrators, gebruikmakend van verschillende contentmanagementsystemen en met uiteenlopende collecties in beheer. Met de kleine en grote bouwstenen kunnen instellingen zelf bepalen hoe ze te werk gaan, afhankelijk van hun noden.

Voor elk systeem van toepassing

Het rapport beschrijft één voorbeeld-linkproces uitgebreid: ‘verbind je Adlib-termen in Fuzzy Lookup aan de AAT’. Het is verder opgebouwd uit addenda, die alternatieve werkwijzen zoals CultuurLINK introduceren of ingaan op het opschonen van data. In de uitleg wordt vaker uitgegaan van Adlib, een door meer dan 600 musea in Nederland en België gebruikt systeem. De meeste methodes in de gids zijn echter voor elk systeem van toepassing, zolang er een data-export mogelijk is in CSV of Excel-formaat.



Thesaurusevenement ‘Stitch by stitch’ in de bibliotheek van Rijksmuseum Amsterdam. © Modemuze, Foto: Lisa Whittle.

Up-to-date

De handleiding is geschreven door Shannon van Muijden (Zuiderzeemuseum), Inge van Stokkom (Netwerk Oorlogsbronnen) en Ykje Wildenborg (MoMu). Zij werken simultaan aan Netwerk Zuiderzeecollectie, Netwerk Oorlogsbronnen (NOB) en Visuele Thesaurus voor Mode & Kostuums (VTMK). Die samenwerkingen stimuleren het gebruik van links naar terminologieën in de objectregistratie. De handleiding beoogt instellingen de kans te bieden om hiermee te experimenteren achter het eigen bureau, buiten de context van een workshop. Door de ondersteuning van onder meer Netwerk Digitaal Erfgoed (NDE) en PACKED vzw is het gelukt een zo up-to-date mogelijk document af te leveren.
 

Over het project Visuele thesaurus voor Mode & Kostuums (VTMK)

Het project Visuele Thesaurus voor Mode & Kostuums (november 2015 - augustus 2017), getrokken door het ModeMuseum in Antwerpen (MoMu) en geïnspireerd door digitaal erfgoedprojecten als Europeana Fashion en Modemuze.nl, heeft tot doel het gebruik van gedeelde, gecontroleerde, open termenlijsten te motiveren binnen Vlaamse en Nederlandse musea met een collectie mode. 



Op het portaal van Modemuze staat inmiddels het mode-erfgoed van vijftien Nederlandse en Vlaamse instellingen.


Om de doelstelling te bereiken is door een consortium van elf musea gewerkt aan de versterking van de Art & Architecture Thesaurus (AAT), waarvoor 144 nieuwe concepten, 62 synoniemen en 34 andere verbeteringen zijn aangeboden – en al deels verwerkt – bij de beherende instelling, het Getty Research Institute (GRI) in Los Angeles. Hierbij is gefocust op de objecttypes en textiele materialen die na vergelijking met de door de partnermusea gehanteerde termen duidelijk ontbraken in de Amerikaanse thesaurus. 

Ondertussen zijn die nieuwe termen ook ondergebracht in een thesaurus in eigen beheer, die gebaseerd is op de al bestaande mode-gerelateerde AAT-concepten. Het geheel luistert naar de naam Visuele Thesaurus voor Mode & Kostuums. Deze terminologie is als Linked Data (in SKOS-formaat) beschikbaar inclusief links naar illustraties die op Wikimedia Commons zijn ondergebracht. Deze kan nu bijvoorbeeld ingezet worden voor de geïllustreerde doorklikbare thesaurus die al voor het portaal Modemuze werd geschetst. Voor de Linked Data-publicatie, die overigens ook ‘gewone’ gebruikers kunnen consulteren, staat de software Poolparty in – dankzij het Netwerk Digitaal Erfgoed (NDE). 


Marie Sax in amazonekostuum, ca. 1890. ©MoMu Antwerpen, Collectie Jacoba de Jonge.




Amazonekostuum is één van de termen die door het project werden toegevoegd aan de Art & Architecture Thesaurus (AAT).


Om de effecten te kunnen tonen aan het werkveld en dit verder bewust te maken van de kansen van Linked Data wordt deze thesaurus momenteel geïmplementeerd in het platform Modemuze.nl. Daarnaast organiseerde het project workshops over het opschonen en linken van collectiedata voor de projectpartners, om deze kennis vervolgens te verankeren in een handleiding voor het brede werkveld (eveneens in samenwerking met NDE).

De stuurgroep

Voor dit project werkte het Antwerpse Modemuseum in de stuurgroep samen met Modemuze, Netwerk Digitaal Erfgoed (NDE), VIAA (Vlaams Instituut voor Archivering) en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) en werd onder meer ondersteund door Europeana Fashion, Spinque, PACKED vzw, de Universiteit Gent en het Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis (RKD). De Vlaamse Overheid financierde het project.

Betrokken musea

Amsterdam Museum, Rijksmuseum Amsterdam, Centraal Museum, Paleis Het Loo, Fries Museum, Museum Rotterdam, TextielMuseum Tilburg, Gemeentemuseum Den Haag, Koninklijke Musea voor Kunst & Geschiedenis (KMKG), Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium (KIK), Modemuseum Hasselt, Modemuseum Provincie Antwerpen (MoMu).



Illustraties maken de terminologie compleet. MoMu Antwerpen, Dávid Ring voor Europeana Fashion.

Internationale publicatie


Er is ook een internationale publicatie over dit project verschenen.

---

Ykje Wildenborg is projectmedewerker bij het ModeMuseum.

9 plus 8 is:*
(anti-spam)

Reacties (0)

Er zijn nog geen reacties geplaatst.