Cookies op DEN.nl
den.nl maakt gebruik van cookies voor het anoniem meten van het website bezoek en het vergroten van het gebruiksgemak. Door op 'ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van deze cookies.

Wikimediaconferentie Utrecht

17 januari 2016 - Else Laura Rademaker




Op 28 november 2015 vond in Utrecht de Wikimediaconferentie plaats, met een plenair ochtendprogramma en de track Samenwerken, vol presentaties van verscheidene wikimediaprojecten waar erfgoed een rol speelt. Else Laura, medewerker communicatie bij DEN, was aanwezig en schreef een verslag.

Wat ik doe op de Wikimediaconferentie, op zaterdagochtend, zo uit de winkelende menigte gelopen? Namens DEN hoop ik informatie op te doen over het nut van samenwerken met Wikipedia/Wikimedia voor erfgoedinstellingen. Namens Het Utrechts Archief wil ik weten welke mogelijkheden er zijn voor (deel)collecties van het archief (bijvoorbeeld fotocollecties) op Wikipedia/Wikimedia.

By Margreet van Dijk (Own work) [CC BY-SA 4.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0)], via Wikimedia Commons
CC BY-SA 4.0 By Margreet van Dijk

Bij binnenkomst in de plenaire conferentiezaal zien we musici zitten. Dit belooft een aangename ochtend te worden. Misschien helpt het luisteren naar een strijkkwartet van Mozart, gespeeld door vier gevoelig strijkende jonge vrouwen wel om in de juiste, open, stemming te komen. Ook is het muziekstuk volgens voorzitter Frans Grijzenhout (Wikimedia Nederland) illustratief voor het feit dat Wikipedia nu nauw samenwerkt met conservatoria en hogescholen om artikelen met muzikale geluidsfragmenten te verrijken. Informatieverrijking, kennisdeling en vrijheid van verspreiding van informatie zijn onderwerpen die deze dag in verschillende bijdragen terugkomen.

Erasmusprijs voor Wikipedia
Er is ook nog iets te vieren: Wikipedia heeft een paar dagen eerder de Erasmusprijs 2015 ontvangen. Het heeft daarmee waardering gekregen voor de verspreiding van kennis via een voor iedereen toegankelijke online encyclopedie. De prijs is in het bijzonder toegekend aan Wikipedia als community - de gezamenlijke onderneming van tienduizenden vrijwilligers die, wereldwijd, helpen vorm te geven aan deze rijke bron van kennis.

“Imagine a World in which every single person on the planet is given access to the sum of all human knowlegde. That’s what we’re doing” is hoe de oprichter van Wikipedia, Jimmy Wales het doel van Wikipedia/Wikimedia omschreef. Kennisdeling op een schaal en een democratische manier waar je volgens mij niet tegen kunt zijn. Zeker niet als je werkt voor een erfgoedinstelling, waar het delen en beschikbaar stellen van kennis over cultuur core business is. Samenwerking (met cultureel erfgoedinstellingen) is één van de drie tracks tijdens de conferentie.

Keynote “Europa en het auteursrecht” door Marietje Schaake

Dat het vrij delen van kennis en informatie, zelfs binnen de verschillende lidstaten van Europa, niet zo vanzelfsprekend is, brengt Marietje Schaake (D66 lid van het Europees Parlement ) ter sprake in haar keynote over Europa en het auteursrecht. Schaake wijst erop dat het zaak is te bewaken dat het auteursrecht echt ten goede komt aan makers (bijvoorbeeld van muziek) en niet aan bedrijven die over de hoofden van makers heen geld verdienen.


By Margreet van Dijk CC BY-SA 4.0

‘Veel politici hebben een gebrek aan kennis op het gebied van auteursrecht en de lobby-organisaties zijn nog niet compleet op de hoogte, maar wel goed georganiseerd’ zegt ze. Maar lobbyen kan ook ongewenste effecten hebben. Er kan onbedoeld een doos van Pandora geopend worden, waarbij wetten bedacht worden die de vrijheid van informatie verder beperken. Neem de discussie over Vrijheid van Panorama, een recht dat uit het niets ter discussie gesteld werd. Sommige Europarlementariërs waren plotseling van mening dat er wetgeving moest komen op het fotografisch vastleggen van monumenten. Wikimedia voerde actie voor het voortzetten van vrijheid van panorama in Europa. Deze breed gedragen mening heeft ervoor gezorgd dat er (voorlopig) geen wet komt die auteursrecht oplegt aan mensen die foto’s van architectuur in Europa beschikbaar stellen.

Een andere discussie die op het moment gaande is, gaat over het linken naar informatie. Is linken ook een vorm van openbaarmaking? Leden van de Europese Commissie willen copyrightregels gaan toepassen op linken. Wat gaat dat betekenen voor de vrijheid van kennisdeling? En hoe zal bijvoorbeeld terrorismedreiging invloed hebben op de vrijheid van informatie in Europa?

Nog een tekenend voorbeeld van een beperkte vrijheid van informatie is volgens Schaake geo blocking. Live stream informatie stopt bij de grens. Haar persoonlijke ervaring hiermee is dat zij in de stad waar zij werkt, Brussel, het Nederlandse nieuws niet live via internet kan volgen. In België is veel Nederlandse internetinformatie niet beschikbaar. Dat lijkt in tegenspraak met het idee van het grenzeloze wereldwijde web. Marietje Schaake heeft nog veel te doen en te bewaken in het Europees Parlement.

Gendergap en kritisch oog
Tijdens de koffiepauze wordt op informele wijze de gendergap op Wikipedia ter sprake gebracht (namelijk met het aanbieden van gelukskoekjes). Verhoudingsgewijs zijn er veel meer mannen die bijdragen aan de online ecyclopedie dan vrouwen. Uit een survey uit juni 2015 blijkt dat het aantal vrouwelijke bijdragen aan Wikipedia weliswaar is gestegen van 6% naar 11%, maar dus nog steeds niet in verhouding is. Dit lijkt misschien niet belangrijk, maar is het wel, omdat dit invloed heeft op de inhoud: informatie over onderwerpen die traditioneel door mannen belangrijk worden gevonden is beter vertegenwoordigd op Wikipedia. De drempel om informatie op Wikipedia te plaatsen is best hoog. Ervaring leert dat er kritisch meegekeken wordt wanneer je nieuwe items aanmaakt. Mijn pagina over de fotograaf F.F. van der Werf, die ik voor Het Utrechts Archief aanmaakte, werd nauwlettend gevolgd. Beweringen die (op dat moment) niet aangetoond konden worden met bronnen, werden pardoes verwijderd. Dit werkt aan de ene kant wat intimiderend, maar is aan de andere kant ook geruststellend. Niemand krijgt de kans complete onzin, of fake-gegevens over een niet bestaande persoon te plaatsen.

Een aantal projecten uit de track Samenwerking

‘Europeana 280’: The largest ever Wikidata & Wikipedia translation campaign
Harry Verwayen en Liam Wyatt brengen samenwerkingsprojecten tussen Europeana en Wikimedia onder de aandacht. Het 'Art History 280' project is bedoeld om uit elk van de 28 Europese lidstaten tien kunstwerken te selecteren. De informatie over deze werken wordt vervolgens met behulp van een vertaalgereedschap geschikt gemaakt voor verschillende Europese talen. Input van het publiek, uit alle lidstaten, is hierbij onontbeerlijk.
Presentatie Europeana
 
Onderzoek: Hoe Nederlands cultureel erfgoed op Wikipedia maandelijks een miljoenenpubliek bereikt
Maarten Brinkerink (Instituut voor Beeld en Geluid en Open Cultuur Data) deed onderzoek naar het hergebruik binnen Wikipedia van erfgoedobjecten uit Wikimedia Commons. Een voorbeeldje: van de 649.000 digitale items uit erfgoedinstellingen wordt zeker zeven procent hergebruikt in een Wikipedia-pagina. Het onderzoek kan erfgoedinstellingen inspireren om ook samen te gaan werken met Wikimedia Commons.
Presentatie Impactanalyse
Onderzoek GLAMetrics
 
Update GLAMwiki 2015 KB en NA (GLAM staat voor Galleries, Libraries, Archives and Museums)
In deze sessie geven Olaf Janssen (Koninklijke Bibliotheek) en Tim de Haan (Nationaal Archief) een update van de GLAMwiki-activiteiten die de KB en het NA in 2015 hebben ontplooid. Ze gaan o.a. in op beelddonaties, het project om systematisch alle verzetskranten uit WO2 te beschrijven, de samenwerking met openbare bibliotheken en hoe medewerkers van de instellingen de samenwerking met de community ervaren. Presentatie Nationaal Archief en KB Open Wikipedia Community GLAM wiki nl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:GLAM

Sum of all paintings
Maarten Dammers vertelt over het project Sum of all paintings. Dit is een WikiProject om een Wikipedia-item te maken voor elk noemenswaardig schilderij, van noemenswaardige kunstenaars in noemenswaardige collecties. Om elk item te onderscheiden worden collectienummers gecombineerd met unieke inventarisnummers gebruikt. De database RKD-artist geldt als controlebron voor bestaande kunstenaars.
upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/10/Sum_of_all_paintings_WCN_2015_with_notes.pdf

 By Margreet van Dijk
By Margreet van Dijk CC BY-SA 4.0 

Vragen over samenwerking
Er blijken allerlei initiatieven tot samenwerking te bestaan tussen cultureel erfgoedinstellingen en Wikipedia. Ook, bijvoorbeeld, het Utrechts Archief zou kunnen overwegen een aantal deelcollecties beschikbaar te stellen via bijvoorbeeld wikidata of Wikipedia Commons. Maar dat vraagt wel uitgebreide voorbereiding. Alleen al het auteursrecht (zeker bij 20ste eeuwse items) moet expliciet via Creative Commons vrijgegeven zijn. Hoe precies te werk gegaan moet worden bij het aanbieden van digitale collecties is niet helemaal duidelijk geworden. Kunnen goed gedocumenteerde digitale verzamelingen bijvoorbeeld massaal opgenomen worden in Wiki-data, of blijft het handwerk? Kan een Wikipedian in residence misschien helpen? 
Wel heb ik contacten opgedaan om hier nadere informatie over te verkrijgen. En veel inspiratie om meer met Wikipedia en wikidata te doen.
 
Tenslotte
Een leestip voor wie samenwerking met Wikipedia overweegt: Hoe u succesvol kunt samenwerken met Wikipedia; een gids voor galerieën, bibliotheken, archieven en musea.


Met dank aan Wikimedia CommonsWCN2015 voor het gebruik van de foto's en presentaties.
 
Tags:
auteursrecht   Wikipedia   Europeana   Wikimedia  
5 plus 6 is:*
(anti-spam)

Reacties (0)

Er zijn nog geen reacties geplaatst.