Cookies op DEN.nl
den.nl maakt gebruik van cookies voor het anoniem meten van het website bezoek en het vergroten van het gebruiksgemak. Door op 'ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van deze cookies.

Gastblog: De Week van het Digitaal Erfgoed (dag 1) - Digitale strategie

27 maart 2015




Van 9 tot en met 12 maart vond de Week van het Digitaal Erfgoed plaats. De week werd geopend op maandag 9 maart met een bijeenkomst in Den Haag waar de Nationale Strategie Digitaal Erfgoed werd gepresenteerd. Ingeborg Verheul, manager collecties (bibliotheek en archief) bij Atria, was aanwezig en schreef een verslag.

Een eerdere versie van de strategie, met de titel Schudden voor gebruik was tot 1 februari 2015 open voor consultatie. De middag werd geopend door Tjeerd de Boer van OCW, de regisseur van het digitaal erfgoed. Marjan Hammersma, directeur-generaal Cultuur en Media, gaf een uiteenzetting van de grote lijnen van de Nationale Strategie Digitaal Erfgoed aan de hand van een aantal illustraties van Elco van Staveren van Denkschets
De vier pijlers van de Strategie zijn: samenwerken en sturen vanuit de vijf grote netwerkorganisaties (Koninklijke Bibliotheek, Nationaal Archief, Rijksdienst Cultureel Erfgoed, Beeld en Geluid en de KNAW); bestaande voorzieningen benutten en opschalen; de waarde van het digitaal erfgoed versterken, op basis van de gebruikersvraag technische en functionele voorzieningen samenbrengen en vooral ook verder brengen.
De vragen die de basis vormden voor de digitale strategie waren “wat is digitaal erfgoed?” en “wat is de reikwijdte van het digitale erfgoed?”. In de Nationale Strategie Digitaal Erfgoed heeft het erfgoed een dusdanig brede scope dat je beter zou kunnen spreken over digitale cultuur in plaats van over digitaal erfgoed. Het netwerk beslaat vijf domeinen: archief, bibliotheek, audiovisueel erfgoed, roerend en onroerend erfgoed en wetenschap. Er wordt daarnaast gekeken hoe er een verbinding gelegd kan worden tussen het digitale erfgoed en andere sectoren (de ronde tafel thema’s van Dag 2). Vanuit de wetenschap wordt vooral input verwacht waar het gaat om kennis over kwaliteitszorg voor grote datacollecties.
 
De vijf grote instellingen, ook wel knooppunten genoemd, ontwikkelen en implementeren de Nationale Strategie Digitaal Erfgoed in drie werkpakketten. Daarbij werken ze nauw samen met de kleinere instellingen en organisaties in hun eigen netwerk en kijken ze nadrukkelijk naar cross-sectorale samenwerking, d.w.z. samenwerking door alle sectoren heen. Samenwerking op thema en samenwerking in een bepaalde regio staan daarbij hoog op de agenda. Een voorbeeld van samenwerking op thema is het Kenniscentrum oorlogsbronnen van het NIOD (waarover later meer) en een voorbeeld van regionale samenwerking is de aanpak van het Zuiderzeemuseum.
De vier principes op basis waarvan gewerkt wordt zijn: knooppunten versterken; werken met open standaarden; de spelers laten doen waar ze goed in zijn; open communiceren over acties en intenties ten gunste van innovatieve gezamenlijke investeringen.
 
Het doel is uiteindelijk de gebruikers goed te bedienen. Gebruikers in de digitale wereld hebben een duidelijke vraag, waarbij het ze weinig uit maakt vanuit welke instelling ze hun informatie krijgen. Voor de erfgoedinstellingen is het van belang dat ze vanuit de klant/de gebruiker gaan werken. Er zijn daarbij verschillende klantvragen te onderscheiden: vanuit het onderwijs, de creatieve beroepen, de erfgoedsector (collega-instellingen), de wetenschap, de informatie/ervaring zoekende burger en de generatie van de toekomst..
 
Om aan deze vragen te kunnen voldoen, is het van belang de interoperabiliteit tussen systemen en koppelingen die in de verschillende erfgoedsectoren al zijn ontwikkeld en nog worden ontwikkeld, echt te versterken en efficiënter en inhoudelijk beter samen te werken.
 
Voor de gebruiker moet het digitaal erfgoed zichtbaar zijn, bruikbaar zijn en houdbaar. De nationale digitale collectie van Nederland zal uiteindelijk aangeboden worden in drie “lagen”: een contentlaag, een verbindingslaag  en een dienstenlaag. Tussen deze lagen zullen door alle sectoren heen open verbindingen worden gelegd, gebaseerd op standaarden en gelijke rechten. 
Om de Nationale Strategie Digitaal Erfgoed praktisch uit te werken, stelt het ministerie van OCW M€ 1,2  Euro beschikbaar voor 2015-2016 voor drie werkpakketten: zichtbaar - bruikbaar - houdbaar.  De coördinatie van de werkpakketten zal plaatsvinden onder het toeziend oog van Stichting DEN.
 
Na de introductie van Hammersma volgde een paneldiscussie waarin per werkpakket een groepje van drie vertegenwoordigers uit het erfgoedveld in 10 minuten de eerste gedachten liet gaan over de begrippen: Digitaal Erfgoed Zichtbaar; Digitaal Erfgoed Bruikbaar en Digitaal Erfgoed Houdbaar. Als opstapje naar de ronde tafel discussie van dag 2 hield Hans Tijl, directeur Ruimtelijke Ontwikkeling van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu een presentatie over informatiestrategie en samenwerking in het Geo-domein.  Zijn ministerie werkt aan een digitale leefomgeving voor Nederland. Centraal in deze leefomgeving ligt de Laan van de Leefomgeving. De cirkel was mooi rond toen bleek dat cultuurhistorie of cultureel erfgoed één van de informatiehuizen vormt langs deze laan. Zo komen beide initiatieven mooi bij elkaar.
 
Tenslotte kregen alle 70 deelnemers een papieren versie van de Nationale Strategie Digitaal Erfgoed. Om het netwerken meteen in gang te zetten, werd iedereen verzocht een opdracht in het rapport te zetten voor haar/zijn buurvrouw/man.
De digitale versie van de Nationale Strategie Digitaal Erfgoed vind je hier (pdf).
 
Ingeborg Verheul


Afbeeldingen: Denschets.nl, CC-BY-SA
Tags:
strategie  
4 plus 4 is:*
(anti-spam)

Reacties (0)

Er zijn nog geen reacties geplaatst.