Cookies op DEN.nl
den.nl maakt gebruik van cookies voor het anoniem meten van het website bezoek en het vergroten van het gebruiksgemak. Door op 'ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van deze cookies.

Nieuwe Business Modellen

9 december 2014 - Marco Streefkerk




Duurzaamheid en participatie. Twee kernbegrippen van de WEconomie. Een kerk vol gelovigen in deze nieuwe manier om de maatschappij te organiseren, betaalden bijna €200,00 voor een middag met workshops. Na afloop kregen ze als eersten het boek: "Nieuwe Business Modellen", Samen Werken aan Waardecreatie. Interessant voor de erfgoedsector? 



BMICE

DEN promoot al enige jaren business model innovatie als middel om de brug te slaan tussen toekomstgerichte strategieën en succesvolle diensten en producten in het digitale domein. In de publicatie Business Model Innovatie Cultureel Erfgoed introduceerden we in 2009 het business model canvas van Osterwalder als hulpmiddel daarbij. In 2011 kwamen we met een stappenplan waarin nieuwe producten en diensten, vaak het resultaat van gesubsidieerde projecten, konden worden ingepast in het business model van een organisatie. Op die manier is de kans groter dat (digitale) vernieuwingen beklijven in erfgoedinstellingen.

Hoewel canvas en stappenplan regelmatig worden gebruikt zijn er enkele knelpunten. Erfgoedinstellingen werken vanuit een maatschappelijke missie. De waarde die ze creëren is dan ook meestal primair cultureel of sociaal. Geldelijke inkomsten zijn daaraan ondergeschikt. Dat er toch een businessmodel mogelijk is, komt omdat overheden of andere sponsoren bereid zijn een deel van de kosten te financieren. Bij gebruik van het canvas is vaak twistpunt of je zo'n sponsor nu als klant of partner beschouwt. In een eerdere post probeerde ik al eens het canvas daarop aan te passen.

Principes van nieuwe business modellen
Jan Jonker, hoogleraar Duurzaamheid aan de Radboud Universiteit Nijmegen, stuitte op vergelijkbare vraagstukken. Samen met ruim 30 co-auteurs analyseerde hij waardecreatie in o.a. de voedsel-, energie- en zorgsector. De nieuwe business modellen die nodig zijn om de WEconomie succesvol te maken zijn volgens hen gebaseerd op de drie principes van waardecreatie:
  1. meervoudig: naast economische waarde tellen ook andere waarden (cultureel, sociaal, maatschappelijk) mee.
  2. gedeeld: niet één organisatie staat centraal maar; meerdere partijen profiteren van de gecreërde waarde.
  3. collectief: de partijen werken samen om de waarde te creëren.
Uit ervaring van bijna 5 jaar business modelering meen ik dat bovenstaande principes ook goed toepasbaar zijn op de culturele, erfgoedsector.

Het door Jan Jonker e.a. als cocreatie geproduceerde werkboek vormt in potentie een bruikbare aanvulling of misschien wel verandering in het innoveren van businessmodellen in de erfgoedsector. Het zou mooi zijn als toepassing van de principes hierboven instellingen helpt om digitale producten en diensten blijvend succesvol in te zetten om de missie te realiseren. Het werkboek en de manier waarop het tot stand gekomen is, vertoont wel erg veel gelijkenis met Osterwalder's Business Model Generation uit 2010. Bij DEN zullen we het boek bestuderen en de toepasbaarheid van de methode op onze sector gaan uitproberen. Daarbij trekken we graag op met adviseurs en professionals die zich de afgelopen jaren, mogelijk door onze initiatieven, zijn gaan bezighouden met waardecreatie en vernieuwing van businessmodellen.

Hoe werkt het?
Het werkboek biedt allerlei praktische hulpmiddelen, maar centraal als werkblad staat het Klaverbladmodel.

Net als met het canvas staat de waarde propositie centraal. Daaromheen vier samenhangende onderdelen waarmee de waardepropositie wordt uitgewerkt. In de verticale as twee elementen die betrekking hebben op het doel waarvoor je het businessmodel inzet. De horizontale as geeft invulling aan het proces dat je doorloopt om daar te komen. Het ontwerpen van een volwassen businessmodel gaat het best in drie fasen:
  1. het idee
  2. het prototype
  3. een werkend aanbod
In elke fase werk je de waardepropositie nader uit in een ontwerp, community, principes en waardecreatie-vergelijking. De volgorde daarin is niet belangrijk als je maar alle bouwstenen uitwerkt én aandacht houdt voor de onderlinge relatie. Net als bij het canvas werd tijdens het symposium in Utrecht hiermee geoefend door het plakken van gekleurde plakvelletjes op bovenstaande figuur.

Oproep
Persoonlijk zie ik veel aanknopingspunten om het gedachtengoed achter de Nieuwe Business Modellen toe te passen op (digitale) innovaties in het erfgoed. Ik kijk de komende tijd uit naar mogelijkheden om dat in de praktijk te brengen. Tegelijk roep ik lezers op om eigen ervaringen met Nieuwe Business Modellen voor Cultureel Erfgoed te delen. #BMICE wordt #NBMCU? Spreek dat maar eens uit.
7 plus 2 is:*
(anti-spam)

Reacties (0)

Er zijn nog geen reacties geplaatst.