Cookies op DEN.nl
den.nl maakt gebruik van cookies voor het anoniem meten van het website bezoek en het vergroten van het gebruiksgemak. Door op 'ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van deze cookies.

Een hernieuwde kennismaking met het scoremodel digitale duurzaamheid

6 juni 2014 - Robert Gillesse




Op 30 juni aanstaande organiseert SIMIN in samenwerking met DEN een studiedag over digitale duurzaamheid waarbij het scoremodel digitale duurzaamheid centraal staat. Dat is een mooie aanleiding om dit door DEN en PACKED ontwikkelde instrument weer eens even in de herinnering te brengen. 

Wat is het?

Het Scoremodel is een instrument dat als doel heeft erfgoedinstellingen op een laagdrempelige manier inzicht te geven hoe ze  er voor staan op het gebied van digitale duurzaamheid. Het is gemaakt als een makkelijk te gebruiken webtool die je desgewenst in meerdere sessies kunt invullen. Het scoremodel bevat 62 criteria, waarbij elk criterium drie verschillende risiconiveau´s heeft. Elk criterium is voorzien van drie tabjes die iets zeggen over de context, het risico wanneer er niets gebeurt en een voorbeeld.



Voorbeeld criterium
 
Het model bestaat uit zeven “hoofdstukken” die je in logische volgorde langs het hele domein van digitale duurzaamheid leidt: van beleid en strategie, naar organisatie en expertise, naar opslag, ingest, planning, controle en tenslotte toegang. Voor elk hoofdstuk krijg je een score met een maximum van honderd punten. Een van de pesterige zaken in het model is dat je überhaupt geen punten krijgt als je geen van de hoog risico criteria hebt gehaald.  

Wanneer je het model helemaal bent doorgelopen wordt er een eindrapport geproduceerd (te bewaren of te printen als PDF) die duidelijk maakt waaraan je nog moet werken (onder noemer “actieplan”) en wordt er een fraaie grafiek gegenereerd die je eveneens wijst op de gebreken en de succesnummers.



Voorbeeld grafiek in het eindrapport

Op deze manier werkt het scoremodel als een praktisch hulpmiddel bij het bepalen van prioriteiten en inzichtelijk maken van de grootste risico´s. Ook kan het model hiermee informatiebeleid ondersteunen en het werken aan een informatieplan (en dan met name het duurzaamheidsplan daarbinnen) te vergemakkelijken.

Een achterliggend doel van het scoremodel is dat het instellingen inzicht geeft waarin ze zouden kunnen samenwerken met andere organisaties of welke zaken zouden kunnen worden uitbesteed.

Ja maar?

Nee, het is absoluut niet bedoeling de op het OAIS referentiemodel gebaseerde Trusted Digital Repository (TDR) checklist te vervangen. Het scoremodel is geen enkel opzicht te beschouwen als een concurrent van TDR of andere diepgravender audit instrumenten (als bijvoorbeeld ook ED3). Het Scoremodel is eerder complementair en een eerste voorbereiding op dergelijke audits.

Al is het dan geenszins de bedoeling geweest bestaande audit tools te vervangen, het Scoremodel is  wel op die instrumenten gebaseerd. De gehanteerde criteria verwijzen stuk voor stuk terug op de TDR, ED3 en andere checklists. In een binnenkort te publiceren verwijzingen tabel kunnen deze verwijzingen worden getraceerd. Natuurlijk is het wel een hele uitdaging geweest de soms zeer complexe en naar elkaar verwijzende OAIS terminologie te vertalen in een meer mensvriendelijke model.

En nee, het Scoremodel is (natuurlijk) ook niet onfeilbaar en heiligmakend. We hebben getracht zonder onnodig ingewikkeld taalgebruik toch soms complexe zaken te omschrijven. Dat zal niet overal even goed zijn gelukt. Ook is een model als dit nooit af: dingen ontwikkelen zich, inzichten veranderen en het kan altijd beter. Ook zitten er hier en daar nog kleine foutjes en verder uit te werken elementen.

En nee, je gegevens zijn (vanzelfsprekend) niet voor iedereen toegankelijk. Je kunt zelfs er voor kiezen je gegevens anoniem in te vullen maar dit heeft als groot nadeel dat je niet meer kunt terugkeren naar een eenmaal ingevuld model. Het is dus aan te raden wel een account aan te maken zodat je het scoremodel in stukjes en beetjes kunt invullen (dat zal vaak nodig zijn). Ook kun je door de tijd heen verschillende rapporten aanmaken en zo inzicht verschaffen in de ontwikkeling van je eigen organisatie op digitaal duurzaam vlak.    
 

Hoe verder?

We willen verder werken aan betere teksten, opvullen van enige overgebleven lacunes en het verbeteren van enkele foutjes in de webtool. Ook is versiemanagement een punt van zorg. Als wij wezenlijke dingen veranderen heeft dat invloed op wat gebruikers eerder hebben ingevuld. We zullen bij een major update van het model dus heel duidelijk moeten maken dat er sprake is van een nieuwe versie.

Ook zijn we aan het nadenken of en hoe we de gebruikers zouden kunnen verleiden om hun gegevens op een anonieme manier met ons te delen zodat wij die kunnen gebruiken voor onderzoek en statistische doeleinden.

Tenslotte zouden we erg graag willen weten hoe gebruikers het Scoremodel beleven en wat er voor verbetering vatbaar is. Overwogen wordt een na invullen van het model een niet al te opdringerige web-enquête in het scoremodel op te nemen.
  

Meer weten?

Kom dan langs op de studiedag en neem deel aan de workshop in de middag. Het idee is dat je het scoremodel invult en je bevindingen deelt met de andere deelnemers. De makers van het Scoremodel – ondergetekende en Henk Vanstappen – zullen de workshops begeleiden.
 
6 plus 2 is:*
(anti-spam)

Reacties (0)

Er zijn nog geen reacties geplaatst.